فرمت : WORD تعداد صفحه : 107
با کمک روشهای سیتوشیمی میتوان ساختمانهای شیمیایی اجزاء سلول را در وضعیت طبیعی ( In Situ ) آن شناخت دو راه را برای این منظور وجود دارد :
1) استفاده از مواد شیمیایی که در اثر تماس با مواد دیگر درون سلول واکنشی ظاهر سازند که به کمک میکروسکوپ الکترونی قابل رؤیت است .
برای مطالعة با میکروسکوپ نوری بایستی این مواد شیمیایی رنگی باشند و برای مشاهده در میکروسکوپ الکترونی باید این مواد مانع حرکت الکترونها، یا باعث پراکندگی آنها گردند. (1)
2 ) امکان دوم استفاده از آنزیمهایی است که بطور اختصاصی موادی را تجزیه نمایند این مواد بعداً در سلول قابل رؤیت نیستند تعیین اینکه محصول یک واکنش جزئی از ساختمان سلول است یا خیر زمانی ممکن است که نتیجه واکنش سبب انباشتگی و تراکم ماده مورد جستجو گردد علاوه بر این واکنش باید طوری اختصاصی باشد که قضاوت قابل اعتمادی را ممکن سازد از طرف دیگر اجزاء سلولی به قدر کفایت طبیعی باقی بمانند تا مقایسه و قضاوت را ممکن سازند (مثلاً تراکم موادی در میتوکندری زمانی قابل اثبات است که ساختمان میتوکندری به شکل طبیعی آن موجود باشد با دو مثال مطالب فوق روشن میگردد :
در نقاط مختلف سلول فسفاتاز یعنی آنزیمی که هیدرولیز فسفات را تسریع مینماید وجود دارد اگر یک سلول ثابت شده با آلدئید را (آلدئید فعالیت آنزیمی را از بین نمیبرد) با مخلوطی از فسفات محلول و نیترات سرب مجاور کنیم (قطرهای روی بافت قرار میگیرد) در نقاطی که آنزیم موجود است فسفات هیدرولیز شده و تولید اسید فسفریک مینماید که خود در اثر ترکیب با نیترات سرب فسفات سرب به وجود میآورد .
این ترکیب غیر قابل حل در آب بوده و تولید رسوبی مینماید که به شدت الکترونها را متفرق میکند به این ترتیب تمام نقاطی که دارای فسفاتاز هستند در سلول مشخص میگردند .
دیواره غالب سلولهای گیاهی دارای سلولز میباشد که با املاح فلزات سنگین کنتر است ندارد اگر آنزیم سلولاز را روی سلول ثابت شده با آلدئید اثر دهیم سلولز به موادی که ملکولهای ریز قابل حل در آب تبدیل میگردند این عمل منجر به از بین رفتن کنتر است تقاطعی که قبلاً سلولز وجود داشت میگردد با این روش میتوان پی به مقدار کمی سلولز در دیواره سلولزی و احتمالاً چگونگی سنتز آن پی برد . (2)
اتورادیوگرافی ( AUTORADIOGRDHY ) :
ایزوتوپهای رادیواکتیو ایزوتوپهایی هستند که هسته آنها در اثر تشعشع پیوسته تحلیل میرود این گونه ایزوتوپها در سیتولوژی برای ردیابی مواد معینی در سلول به کار گرفته میشود با کمک منوساکاریدهای علامتگذاری شده با14 Cمیتوان بوسیله روشهای اتورادیوگرافی یا به طور مستقیم توسط اندازهگیری فعالیت تشعشعی اجزاء مختلف سلول سنتز پلیساکاریدها را مشخص کرد روش اخیر با کمک دستگاه مخصوصی به نام سینسیلاسیون شمار (نور ساطع کردن و برق زدن = Scintilation ) انجام میگیرد .
در روش مستقیم اتورادیوگرافی میتوان از میکروسکوپ نوری یا الکترونی استفاده کرد در هر دو مورد بافت بعد از دریافت ماده رادیو اکتیو ( خوراندن ـ تزریق ) ثابت آغشته و برش داده میشود مقاطع بعداً با لایهای حساس یا فیلم پوشانده میشوند تشعشعات ماده رادیو اکتیو مثل اشعه نور صفحه فیلم یا ماده حساس دیگر را متأثر و فیلم پس از ظهور در محل سیاه شده مورد مطالعه قرار میگیرند شرط موفقیت دراتورادیوگرافی انتخاب ماده حساس برای پوشاندن مقاطع انتخاب زمان دقیق برای تأثیر اشعه و بالاخره ظاهر کردن مناسب ماده حساس یا فیلم میباشد معذالک نمیتوان از این روش در هر موردی از سیتولوژی استفاده نمود اتورادیوگرافی بیش از هر روش دیگر به دقت و تجربه نیازمند است . (2)
جداسازی اجزاء سلول :
برای انجام آزمایشات شیمی با اندازهگیری و مطالعه عمل اجزاء مختلفه یک سلول : لازم است که این اجزاء از بقیه قسمتها جدا گردند برای این منظور سلولها هموژن میشوند بعد محتویات سلولها با کمک اولترا سانتریفوژ به صورت بخشهای مستقلی که هر یک محتوی ساختمان خاصی از سلول هستند از هم جدا میگردند .
عمل هموژن کردن در سلولهائی که با دیواره سختی پوشیده نمیشوند از طریق شوک اسمزی با تأثیر امواج صوتی بالای Hkz 20 صورت میگیرد .
سلولهای بادیواره سخت بایستی در هموژنیزاتور با چاقو یا گلولههای شیشهای ذرات کوارتز و نظایر آن ساییده شوند در هر حال این عمل نباید موجب آسیب و در نتیجه کاهش فعالیت اجزاء سلولهای گردد عمل سانتریفوژ کردن در دو مرحله انجام میگیرد :
فرمت : WORD تعداد صفحه : 36
مقدمه
شیمی تجزیه با شناسایی ساختارفرمولی، جداسازی،اندازه گیری مقداریک ماده واجزای تشکیل دهنده آن سروکاردارد. از آنجا که جداسازی واندازه گیری اجزای سازنده اجسام، براساس خصوصیات فیزیکی وشیمیایی آنها با استفاده از واکنشهای شیمیایی ودستگاههای آزمایشگاهی انجام می گیرد.
شیمی تجزیه را می توان به دوبخش شیمی تجزیه کلاسیک وشیمی تجزیه دستگاهی تقسیم بندی کرد. بدیهی است که عملیات شناسایی واندازه گیری به منظورتحقق سه هدف انجام می شود. این اهداف عبارتند از تعیین خواص کیفی وکمی وتعیین ساختارفرمولی. این دانش بیشترجنبه عملی داشته وعلاوه برارتباط با رشته های گوناگون شیمی با اغلب رشته های مهندسی وعلوم نیز پیوندی نزدیک دارد.
شیمی تجزیه درسالهای اخیربه واسطه پیدایش نظرات، روشها وعلاوه برارتباط با رشته های گوناگون شیمی با اغلب رشته های مهندسی وعلوم نیز پیوندی نزدیک دارد. شیمی تجزیه درسالهای اخیربه واسطه پیدایش نظرات، روشهای دستگاههای جدید اهمیت بسیارزیادی یافته ودرصنایع گوناگون نیاز فراوان به آن،احساس شده است. راجع به اهمیت این رشته کافی است یادآورشویم که مطالعه هیچ سیستمی بدون دانستن درصد اجزای تشکیل دهنده آن امکان پذیرنیست. کاربرد شیمی تجزیه برای حل مسائل علمی وصنعتی بوده ودرموارد زیرخلاصه می شود :
مراحل یک تجزیه شیمیایی
تجزیه کمی، یعنی تعیین مقداریک ماده، دارای پنج مرحله است :
مشکلترین قسمت یک تجزیه شیمیایی جداسازی ماده مورد نظراز دیگرمواد است. این مرحله اغلب مستلزم صرف وقت زیاد ودقت فراوان می باشد. از این رو، اهمیت روشهای گزینش پذیروویژه برای تجزیه کمی وکیفی معلوم می شود. دریک روش گزینش پذیر، واکنشگربه کاررفته درشرایط معینی فقط با تعداد انگشت شماری از یونها یا اجسام ترکیب می شود. دریک روش ویژه، واکنشگربه کاررفته درشرایط معینی تنها با یک یون یا جسم ویژه ترکیب می شود. بنابراین دراین روشها نیازی به جداسازی مواد خارجی نیست، ولی درحال حاضرتعداد این روشها نسبتاً کم است.
نمونه برداری
تعریف نمونه : نمونه یک قسمت انتخاب شده از ماده مورد آزمایش است، به طوری که تمام خواص آن ماده را داراباشد. نمونه برداری عبارت از طرز تهیه چنین نمونه ای است. اصطلاحات متداول درکارنمونه برداری به شرح زیر هستند :
نمونه کل : ماده ای است که از آن نمونه برداری می شود.
نمونه افزایشی : قسمتهای مساوی که از نمونه کل استخراج شده وبعد به هم اضافه می شوند.
نمونه بزرگ : این نمونه از مخلوط کردن نمونه های افزایش حاصل می شود واز لحاظ ترکیب شیمیایی واندازه ذرات مانند نمونه کل است.
نمونه ای که برای تجزیه به آزمایشگاه فرستاده می شود، از نمونه بزرگ انتخاب می گردد ونمونه کوچک یا زیرنمونه که برای تجزیه به آزمایشگاه فرستاده می شود، نمونه بزرگ نام دارد. نمونه برداری شامل سه مرحله است :
برای تجزیه درآزمایشگاه، مقدارنمونه معمولاً درحدود یک میکروگرم تا یک گرم می باشد. روشهای شیمی تجزیه را می توان برحسب وزن نمونه انتخابی مطابق جدول 1-1 طبقه بندی کرد.
جدول 1-1 : روشهای شیمی تجزیه برحسب وزن نمونه
|
نام روش تجزیه |
مقدار |
نام نمونه |
|
تجزیه ماکرو |
0/1-2g |
نمونه ماکرو |
|
تجزیه نیمه میکرو |
0/01-0/1g |
نمونه نیمه میکرو |
|
تجزیه میکرو |
0/001-0/01g |
نمونه میکرو |
|
تجزیه زیرمیکرو |
10-4-0/001g |
نمونه زیرمیکرو |
به طورکلی، برای نمونه برداری وتجزیه یک ماده طبیعی یا یک فرآورده صنعتی باید نکات زیررا درنظرگرفت :
فرمت : WORD تعداد صفحه : 77
حفاظت چیست؟
کلمه حفاظت برای افراد مختلف معانی مختلفی دارد، از دید یک دانشمند «Scientist» انجام صحیح یک آزمایش و تجربه است. از دید یک مهندس سازنده، حفاظت یکی از فاکتورهای اساسی برای گسترس و انجام یک تولید است. یک مسئول دولتی وقتی که به یک پروژه توجه میکند از دیدگاههای مختلفی حفاظت را موردنظر قرار میدهد.
بنابراین کلمه «Safety» و اینکه یک محل چقدر حفاظت شده است مطلق نیست. اگر یک عملی به طور عادی از هر گونه خطری عاری باشد میگوئیم آن کار Safe یا «بیخطر» است. وقتی احتمال خطر در یک کاری کم باشد ممکن است آن را «احتمالا بیخطر» نامید زیرا برای هیچ کاری مطلق نداشتن حادثه غیرممکن است.
بیخطر بودن، همچنین قبول ریسک را نیز با خود دارد. ممکن است کاری برای کسی قابل قبول باشد و برای دیگری غیرقابل قبول.
سازماندهی حفاظت و ایمنی
برای هر مرکز پزشکی اعم از بیمارستان، پلیکلینیک و یا آزمایشگاه داشتن یک برنامه مدون «اصول حفاظت و ایمنی» از اهم واجبات است و برای شناسایی خطرات ناشی از کار و ایمنی دربارة هر یک از آنها باید تمام کوششهای لازم به عمل آید و سازمانی متناسب با وسعت هر مؤسسهای تشکیل گردد.
نخستین مرحله کار برنامهریزی دقیق برای آن است و تشکیل «کمیته ایمنی» از اولویت خاصی برخوردار است.
کمیته ایمنی
کمیته ایمنی معمولا از تعداد 5 تا 10 نفر (بسته به وسعت بیمارستان یا آزمایشگاه) از کارمندان با تجربه بخشهای مختلف تشکیل میشود و یک فرد مسئول به عنوان «افسر ایمنی» که در مقابل رئیس بیمارستان یا آزمایشگاه مسئول است به عنوان دبیر کمیته انتخاب میگردد. در یک بیمارستان بزرگ بیش از دویست تختخوابی و یا مؤسسات تحقیقاتی و دانشگاهها و آزمایشگاهها بهتر است این فرد دارای درجه مهندسی بهداشت باشد، یک میکروبشناس و یا یکی از کارشناسان آزمایشگاه و نمایندگانی از قسمت اداری باید عضویت این کمیته را دارا باشند. در صورت نیاز باید نمایندگانی از سازمانهای آتشنشانی، سازمان انرژی اتمی، اداره کل بهداشت محیط، اداره کل بهداشت حرفهای و سازمان حفاظت محیط زیست و ... بصورت مشاور در جلسات کمیته که حداقل هر دو ماه یک بار باید تشکیل شود شرکت کنند.
در یک آزمایشگاه کوچک میتوان این وظیفه را به سوپروایزر و یا یک تکنیسین مجرب به عنوان کار اضافی محول نمود.
مسئول کمیته ایمنی باید فردی مجرب، خونسرد، و کاردان باشد و اطلاعات لازم را قبل از احراز پست سازمانی، فرا گیرد.
وظایف کمیته ایمنی عبارت است از:
1- ایجاد امکان کار کردن افراد در یک محیط حفاظت شده و ایمن.
2- تهیه یک جزوه راهنما برای رعایت نکات ایمنی و تعیین سیاست و روشهای ایمنی در آن سازمان.
3- دریافت گزارش کلیه حوادث ناشی از کار و تجزیه و تحلیل آن حوادث.
4- بازرسیهای مداوم از شرایط کار و اعمال سیاستهای تنبیهی دربارة افرادیکه رعایت اصول ایمنی را نمینمایند.
5- تجدیدنظر در سیاستهای ایمنی در صورت لزوم و اعلام آن به همه کارکنان مؤسسه. این امر ممکن است به وسیلة یک گروه منتخب از طرف کمیته ایمنی برای تدوین سیاستهای جدید و پیشنهاد آن به کمیته ایمنی عملی شود.
6- تهیه و تدوین روشهای لازم برای آموزش اصول ایمنی از طریق تهیه پوستر، ویدئو تیپ و نظایر آن.
7- در بخشهای تحقیقاتی در صورتی که محققی خواسته باشد با یک ماده شیمیایی جدید و یا یک میکروارگانیسم جدید کارهای تحقیقاتی تازهای انجام دهد، قبل از انجام هر گونه کارهای تحقیقاتی باید مراتب را به کمیته ایمنی گزارش نماید تا معیارهای حفاظتی کارکنان بخش و محیط کار برای آن ماده و یا میکروارگانیسم مخصوص مشخص گردد.
8- کلیه مسئولان بخشها، روساء دپارتمانهای مختلف، سوپروایزرها برای رعایت مقررات ایمنی، در مقابل کمیته ایمنی مسئولیت مستقیم دارند و کلیه کارکنان موظف به قبول مسئولیتهای خود در این باره و ادامه آن در تمام مراحل کار میباشند.
9- کمیته ایمنی و مدیران سازمان موظفاند کلیه امکانات کمکهای اولیه را برای کارمندان خود بر طبق استانداردهای بینالمللی فراهم نمایند.
10- برای موارد فوری و اضطراری کمیته ایمنی موظفا باید یک سو کمیته اضطراری EMERGENCY SUB COMMITTEE تشکیل دهد. نام، مشخصات، آدرس و شماره تلفن گروه کمیته اضطراری باید مشخص و در دسترس همه کارکنان باشد و هر زمان باید مسئولیت دایمی و موظف بعهده یکی از اعضا گروه محول شود «ON CALL» و این فرد در تمام موارد چه در محل کار و یا منزل باید با مسئولان و کارکنان شیفتهای مختلف سازمان خود در تماس باشد و چه بهتر که از سیستمهای مخابراتی قابل حمل و نقل استفاده شود.
کمیته اضطراری باید برای موارد خطر فوری مانند آتشسوزی، زمین لرزه، و نظایر آن برنامهریزی کند و هر از گاهی کارکنان مؤسسه را به طور اتفاقی برای مواجه با خطر آزمایش کند.
ساختمان آزمایشگاه در رابطه با اصول حفاظتی
ساختمان آزمایشگاه بر حسب آنکه برای چه نوع فعالیتی مورد استفاده قرار خواهد داشت متفاوت است. مثلا آزمایشگاههایی که صرفا برای یک کار تشخیص معمولی مورد استفاده است با آزمایشگاهی که برای یک کار تحقیقاتی با یک میکروارگانیسم خطرناک کار میکند از نظر ساختمان، وسایل حفاظتی و ایمنی کاملا فرق دارد. سازمان بهداشت جهانی آزمایشگاهها را از این نظر به سه گروه زیر تقسیم کرده است:
فرمت : WORD تعداد صفحه : 65
تغییراتی راکه در مواد در نتیجه واکنش های شیمیایی یا الکتروشیمیایی سطحی با محیط اطراف آنها ایجاد شده و باعث تخریب تدریجی قطعات می شود خوردگی نامند. مقاومت شیمیایی به عنوان قابلیت ماده از نظر ایستادگی در مقابل تخریب در اثر واکنش شیمیایی بین سطح تماس قطعه و محیط اطراف آن (اعم از مایع مانند آب ،گاز مانند( s, o2 , n o x Nh3 )جامد مانند ماده سوخت هسته ای و جدار داخلی ظرف حاوی سوخت ) تعریف شده است ، کافی نبودن این مقاومت شیمیایی یکی از دلایل برای محدود بودن طول عمر قطعات یا ماشین آلات وتجهیزات صنعتی است . بنا بر این خوردگی واکنشی نامطلوب است که سبب جداشدن تدریجی اتمها از سطح قطعه و تخریب آن میگردد .
سرعت فعل و انفعال خوردگی بستگی به عواملی مانند درجه حرارت و غلظت محیط اثر کننده خواهد داشت . البته عوامل دیگری مانند تنش مکانیکی و فرسایش میتواند به خوردگی کمک کند .
پدیده خوردگی بیشتر در فلزات و آلیاژهای آنها ظاهر می گردد ، زیرا که اغلب فلزات و آلیاژها تمایل به ایجاد ترکیباتی با اتمها یا مولکولهایی از محیط اطراف خود ( در بسیاری از حالات محیط اکسید کننده از ناپایداری کمتری برخوردار است ) که تحت شرایط موجود از لحاظ ترمودینامیکی پایدار است ، دارد.
مواد غیر فلزی مانند مواد سرامیکی ( بویژه از نوع اکسید) و پلیمری تحت تاثیر واکنشهای الکترو شییمیایی قرار نمی گیرد ، اما تحت شرایطی واکنش های شیمیایی میتواند بطور مستقیم بر روی این مواد تاثیر نموده و موجب تخریب آنها گردد .برای مثال سرامیکهای نسوز در درجه حرارتهای بالا میتواند با نمک مذاب واکنش های شیمیایی انجام دهد . پلیمرهای آلی هم میتواند با انجام واکنش شیمیایی با حلالهای آلی تخریب گردد . بعضی
اوقات هم مولکولهای آب می تواند توسط بعضی از مواد آلی جذب شده و سبب ایجاد تغییراتی در ابعاد و خواص مکانیکی آنها گردد.
مثالهایی که می توان از مشاهدات عینی روزمره خود برای خوردگی بیان نمود عبارت است از : خوردگی لوله های آب ، خوردگی بدنه اتومبیل در هوای مرطوب، خوردگی کشتی ها ، خوردگی تجهیزات و ماشین آلات در صنایع مختلف ، بویژه صنایع شیمیایی در مجاورت هوای مرطوب و یا در مجاورت با گازها ( مانند NH3 ، Nox ، H2S ، SO2 ) خوردگی شوفاژها با آب گرم ، خوردگی تجهیزات ماشین های تولید بخار و تور بین های گازی .
1-1- خوردگی الکترو شیمیایی
فعل و انفعالات خوردگی بیشتر الکترو شیمیایی است . آبی که شامل نمکهای محلول است ( مانند آ ب دریا، آب لوله کشی ، آب باران ) یکی از مایعات الکترو لیتی است که سبب انجام بیشترین واکنش های خوردگی میگردد .برای درک بهتر این این نوع خوردگی به بیان واکنشهای الکترو شیمیایی می پردازیم .
موقعی که قطعه فلزی مانند روی در مایع الکترو لیتی مانند اسید هیدروکلریک (HCL ) قرار گیرد اتمهای این فلز در اسید حل میشود یا به عبارتی دیگر توسط اسید خورده می شود . بدین ترتیب اتمهای فلز بصورت یون از فلز جدا شده و داخل الکترولیت میشود و در نتیجه جریان الکتریکی بین فلز و الکترولیت برقرار می گردد . در اینجا واکنش شیمیایی زیر به صورت اکسیداسیون در آند انجام میگیرد :
( واکنش آندی )
Zn Zn 2+ 2e-


( بداخل فلز ) (بداخل الکترو لیت ) (درسطح فلز)
و یا واکنش آندی در تولید مس( خالص) الکترودی از مس خام ( مس آندی )
(واکنش آندی 2+ + 2e- Cu C u
و بر عکس که واکنش زیر در آن فلز با گرفتن الکترون به صورت اتم فلز آزاد میشود ، واکنش کاتدی نامیده میشود :
(واکنش کاتدی)
Cu 2+ + 2e - Cu
![]() |
|||||
![]() |
![]() |
||||
(یون مس موجود
( رسوب در سطح خارجی الکترود) (الکترون از فلز) در الکترولیت)
این واکنش همان واکنشی است که در عملیات پوشش دادن سطحی قطعات با فلزاتی از قبیل طلا، نقره ، مس ، نیکل و روی انجام میگیرد .
اما فقط فلز واکنش کاتدی را میسر نمی سازد . در محلولهای اسیدی تبادل بار الکتریکی با آز اد ساختن الکترون می تواند به طریق دیگری انجام گیرد که واکنش کاتدی نامیده میشود :
2H+ + 2e- H2
![]() |
![]() |
![]() |
( گـــاز) ( از فلز ) ( در الکترولیت)
اکنون این مولکولهای H2 وارد الکترولیت شده و پس از اینکه از نظر حلالیت در الکترولیت به حالت اشباع در آمد ( حد حلالیت بستگی به فشار جزیی H2 خارجی دارد) به صورت گاز از الکترولیت اطراف کاتد خارج میگردد . در اینجا کاتد فلزی که می تواند از ورق پلاتینی یا گرافیت باشد ، کاملا بدون تاثیر باقی می ماند . بدین جهت است که این الکترود به عنوان الکترود هیدرو ژنی استانداردنامیده می شود . هیدروژنی که در سطح خارجی به حالت اتمی ایجاد میگردد می تواند به داخل قطعه نفوذ کرده و د ر داخل قطعه ابتدا به مولکول H2 و سپس با اکسیژن موجود در قطعه تبدیل به آب شود. این پدیده موجب تخریب فلز خواهد گردید.
یک
روش برای مقایسه تمایل فلزات برای تبدیل از حالت اتمی به یونی در محلولهای
مایع مقایسه نمودن اکسیداسیون نیم پیل یا پتانسیل احیا آنها با پتانسیل
نیم پیل یون هیدروژن به عنوان الکترود استاندارد است . بدین ترتیب ولتاژ
فلز روی مستقیما در مقابل الکترود نیم پیل هیدروژن استاندارد اندازه گیری
شده است ، پتانسیل اکلترود نیم پیل استـــاندارد برای واکـــنش ZN ZN2+ + 2e- برابر 763/0- ولت است .
فرمت : WORD تعداد صفحه : 58
- تعریف انرژی نخستین یونش : مقدار انرژی لازم برای جدا کردن یک مول الکترون از یک مول اتم خنثای گازی و تبدیل آنها به یک مول یون + 1 گازی را انرژی نخستین یونش میگویند .
- تعریف انرژی دومین یونش (
)
: مقدار انرژی لازم برای جدا کردن یک مول الکترون از یک مول یون + 1 گازی و
تبدیل آنها به یک مول + 2 گازی را انرژی دومین یونش میگویند .
- بیان انرژی یونش با معادله های شیمیایی :
نخستین یونش اتم M 
دومین یونش اتم M 
1- کدامیک از روابط زیر ، با تعریف انرژی نخستین یونش عنصر شیمیایی M سازگاری دارد؟
1)
2)
3)
4)
2-گرمای واکنش برای تبدیل
برابر است با :
1)انرژی تصعید مولی سدیم 2)انرژی تصعید مولی سدیم و انرژی
آن
3)انرژی یونش سدیم 4)انرژی الکتروپوزیتیوی فلز سدیم
- هر یونش ، از یونش پیش از خود سخت تر انجام می شود و انرژی زیادتری می طلبند ، به طوری که همواره داریم :

- افزایش انرژی های متوالی یونش به صورت یکنواخت انجام نمی شود ، بلکه جدا شدن برخی الکترون ها همراه با «جهش» انرژی یونش است . این جهش ها را می توان در دوگروه دسته بندی کرد :
الف)جهش های بزرگ یا اصلی که هنگام تغییر تراز اصلی رخ می دهد .
ب)جهش های کوچک یا فرعی که به هنگام تغییر تراز فرعی رخ می دهد .
- با استفاده از انرژی های های متوالی یونش و جهش های آنها ، موقعیت عنصرها در جدول تناوبی ، مطابق فرمول زیر مشخص می شود :
1+تعداد جهش =دورهی عنصر
1-شماره اولین جهش = گروه عنصر
مثلاً ، اگر در انرژی های متوالی یونش اتم عنصری 3 جهش وجود داشته باشد و اولین جهش مابین
و
باشد (یعنی هنگام جدا کردن سومین الکترون) ، این عنصر در دورهی 4 و گروه 2 قرار دارد .
3-انرژی های یونش متوالی عنصر X برحسب کیلوژول بر مول عبارت است از : 577 ، 1816 ، 2744 ، 11578 ، 14831 . فرمول کلرید این عمصر کدام است ؟
1)
2)
3)
4)
4-چند الکترون باید از اتم سدیم جدا شود تا بعد از آن ، دومین جهش بزرگ در انرژی یونش های پی در پی آن ، پدید آید؟
1)6 2)8 3)9 4)10
5-در نمودار انرژی های یونش متوالی
بزرگ ترین جهش در کدام مورد زیر است؟
1)
و
2)
و
3)
و
4)
و 
6-در نمودا تغییرات انرژی یونش عنصرها نسبت به عدد اتمی ، عنصرهای اصلی کدام گروهها به ترتیب در نقاط ماکزیمم و می نیمم قرار دارند ؟
1)هشتم ، اول 2)هشتم ، دوم 3)هفتم ، اول 4)هفتم ، دوم
7-کدام عنصر ، بالاترین انرژی یونش را دارد؟
1)O 2)Ar 3)He 4)F
8-به کدام علت ، بر خلاف روند کلی ، انرژی نخستین یونش
از
بیشتر است؟
1)بزرگتر بودن اتم فسفر
2)بیشتر بودن الکترونگاتیوی اتم گوگرد
3)نیم پر بودن تراز
در اتم فسفر
4)چهار اتمی بودن مولکول فسفر و هشت اتمی بودن مولکول گوگرد
فرمت : WORD تعداد صفحه : 116
تهیه، ساخت و شناسایی پلی مرها
با آنکه واکنشهای مورد استفاده در تهیه پلی مرها معمولاً با واکنشهایی که در سنتز مولکولهای کوچک به کار می روند یکسان هستند، وزن مولکولی بالا در محصولات پلی مری و نتیجه فیزیکی اندازه و بر هم کنشهای زنجیر، باعث می شود که پلی مرها خواص ویژه خود را داشته باشند. از این رو آنها اغلب به روشهای کاربردی و شناسایی ویژه ای نیاز دارند که کاملاً متفاوت با روشهای مربوطه در مولکولهای کوچک است.
فنون تهیه و استفاده از پلی مرها
علاوه بر روشهای آزمایشی مرسوم، فنون ارائه شده زیر، گسترده ای در سنتز آزمایشگاهی پلی مرها دارند.
استفاده از حمامهای با دمای ثابت
گاهی گرم کردن مخلوط واکنشهای پلی مر شدن، در یک دوره زمانی طولانی و در یک دمای ثابت ضرورت پیدا می کند. یکی از مرسومترین راههای این کار، استفاده از حمام بخار است (شکل 2-1).
یک لوله آزمایش بزرگ (
اینچ)
را تا حدود یک چهارم پر می کنند و سپس آن را تا مرحله جوشیدن گرما می
دهند. این لوله گرم شده در بخارها معلق می شود و به زودی به دمای ثابت می
رسد.
جدول 2-1 فهرست ناکاملی از موادی است که به عنوان حمامهای بخار به منظور کنترل دماها مورد استفاده قرار می گیرند. اگرچه بیشتر این مواد، به کار رفته اند و موثر بودن آنها مسلم شده است، ولی پایداری آنها در درازمدت، دستخوش تغییر می شود. چون برخی از این مواد در طول مدت استفاده به سوی ابر گرم شدن گرایش پیدا می کنند، توصیه می شود که دمای واقعی بخار همه روزه وارسی می شود.
حمامهای مرسوم ثابت – دما، که به روش الکتریکی گرم و کنترل می شوند، معمولاً برای دماهای پایینتر از دماهای خاص مناسب حمامهای بخار، مورد استفاده قرار می گیرند. بطریهای لیوانی و تکان دهنده ها، برای پلی مر کردن تعداد نسبتاً زیادی از نمونه ها در دمای یکنواخت در دسترس بوده و اغلب برای همه برنامه های پژوهشی وسیع ضروری هستند. بطریهای لیوانی به صورت دوازده تایی یا بیشتر و یا بطریهای آب سودای کوچک، به صورت پیرایش پذیر (قابل اصلاح)، در بازار وجود دارند.
خالص سازی واکنشگرها
اگرچه خالص سازی واکنشگرها تنها مختص شیمی پلی مر نیست، ولی برای توفیق عملی در پلی مر کردن یک امر اساسی به شمار می رود. جامدات باید تبلور مجدد شوند تا به نقطه ذوب ثابت و دقیقی برسند و مایعات باید تقطیر جزء به جزء شوند تا محصولی بدهند که در کروماتوگرافی گازی حتی الامکان تنها یک پیک بدهد. با این همه، ملاک نهایی خلوص، پلی مر شدن موفقیت آمیز است. فنون ویژه مربوطه در جای مناسب عنوان خواهند شد.
در مثالهای سنتزی، ملاحظه خواهد شد که معمولاً از یک گاز بی اثر به
منظور پاکسازی ابتدایی واکنشگاه یا برای پوشش دادن یا روفتن پیوسته سیستم
تهیه پلی مر استفاده می شود. علت این است که اکسیژن ممکن است مستقیماً در
واکنش پلی مر شدن دخالت کند یا باعث تخریب پلی مر یا واکنش دهنده گردد.
بنابراین لازم است محتوای اکسیژن گاز بی اثر مورد استفاده آن قدر پایین
باشد که عملاً از این مشکلات پیشگیری شود. آرگون با درجه خلوص بالا عموماً
یکی از گازهای تجارتی موجود است که دارای پایینترین محتوای اکسیژن بوده و
از هوا چگالتر است؛ برای پوشش دادن واکنشها و دفع اکسیژن از سیستم یک
انتخاب عالی نیز هست. البته این گاز واقعاً گران است و بنابراین اغلب برای
استفاده متداول و گسترده انتخاب نمی شود. نیتروژن «از نوع مصرفی در لامپها»
که برای استفاده مستقیم در بسیاری از این کاربردها تهیه و خریداری می شود،
محتوی قدری اکسیژن باقیمانده (حدود
)
است و تنها از تأثیر بسیار اندکی در سرعت یا جنبه های دیگر پلی مر شدن
برخوردار است. در جایی که از نیتروژن به مدت طولانی و در دمای بالا برای
پاکسازی یک سیستم استفاده می شود، حتی مقدار اندک اکسیژن نیز ممکن است باعث
تخریب گردد. برای خارج کردن قسمت زیادی از اکسیژن باقیانده در نیتروژن
تجارتی، اغلب بهتر است آن را از درون محلولی از یک آلومینیم آلکیل در حلالی
با نقطه جوش بالا و یا از روی مارپیچ مسی که تا
گرم
شده است، عبور دهند. در روش اول، باید از یک آلومینیم آلکیل با وزن
مولکولی بالا استفاده شود، زیرا برای استفاده ایمنی بیشتری دارد. بهترین
انتخاب، تری آلکین آلومینیم حاصل از پیشرفت واکنش تری اتیل آلومینیم و
اتیلن است که در یک توزیع پواسون از 2 تا بالای 18 ، متوسط طول آلکیل آن 12
کربن است.
کاتالیزورهای جامد نیز عواملی هستند که به عنوان حذف اکسیژن از نیتروژن
تجارتی در دمای اتاق توصیف شده اند. محلول آبی بازی سدیم هیدروسولفیت با
سدیم آنتراکینون -
-
سولفونات نیز بررسی شده است، اما در اینجا، گاز حاصل برای بسیاری از
اهداف، نیاز به خشک کردن دارد. در بسیاری از مثالهای سنتز در این کتاب، از
نیتروژن اغلب برای دفع هوا از سیستم به روش جایگزینی ساده استفاده می شود.
با آنکه این طریق برای بسیاری از اهداف، موثر است، بدون تردید، ایجاد خلأ
در سیستم و پر کردن مجدد آن با نیتروژن روش بهتری است و باید در هر زمان
ممکن انجام گیرد.
به جای پوشش دادن بالن واکنش به طور پیوسته با جریانی از نیتروژن، در بعضی موارد، پوشش دادن اولیه بالن، شامل عبور دادن نیتروژن و سپس بستن یک بادکنک پر از نیتروژن به انتهای خروجی گاز (مثلاً به بالای چگالنده) است، این کار همزمان با قطع جریان نیتروژن از بالن انجام می شود. بنابراین فشار مثبت ناچیزی از نیتروژن باقی می ماند و بادکنک به عنوان یک شیر ایمنی در قبال فشار اضافی حاصل از واکنش پلی مر شدن، عمل می کند. از این فن در پلی مر شدن مونومرهای مایع بهره گیری می شود و راه مفیدی برای کاهش مصرف گاز بی اثر است.
وقتی نیتروژن یا گازهای سیلندری دیگر موجود نباشند، می توان هوا را با افزودن تکه های کربن دیوکسید جامد از سیستم بیرون راند. این کار در سیستمهای آبی (مانند پلی مر شدن رادیکالی مونومرهای سیر نشده) کاملاً به خوبی انجام می شود، اما در بسیاری از پلی مر شدنهای یونی و کوئوردینانسی مناسب نیست.
ساخت پلی مرها
عملیات کامل ساخت پلی مرها نیاز به کتابی دست کم هم حجم این کتاب دارد. منظور ما از این فصل، فقط توصیف ساده ترین و ابتدائی ترین روشهای ساخت آزمایشگاهی پلی مرهاست.
ساخت پلی مر را می توان از یک دیدگاه بسیار کلی و نه چندان دقیق به دو قسمت طبقه بندی نمود: روشهای مذاب و روشهای محلول.
روشهای مذاب
در این روش، پلی مر را تا حد ذوب شدن گرما می دهند تا به شکل مورد نظر درآید و سپس آن را سرد می کنند. این فن تنها برای پلی مرهایی که در دماهای کارکرد، پایدار هستند کاربرد دارد.
الف) پرس مذاب فیلمها
برای تهیه تکه های کوچک فیلم پلی مر در آزمایشگاه، ممکن است از پرسی که در شکل نشان داده شده است استفاده شود.
صفحات پرس را به وسیله گرم کننده الکتریکی تا دمایی نزدیک به دمای ذوب
پلی مر، که از قبل مطابق بخش 2-3 تعیین شده است، گرم می کنند. پلی مر را به
صورت یک توده کوچک در مرکز یک ورقه آلومینیمی
اینچ قرار می دهند (اگر دما از
فراتر
رود از ورقه مسی استفاده می شود) (شکل ). پلی مر با تکه دیگری از
جنس همان ورقه، پوشیده شده و ساندویچ حاصله بین صفحات پرس قرار داده می
شود. در صورت تمایل، می توان ضخامت فیلم را با استفاده از واشرها یا
الگوهای فلزی که ممکن است بین دو قطعه ورقه، ساندویچ شود، از پیش تعیین
کرد.
فرمت : WORD تعداد صفحه : 59
تصفیه بیولوژیکی پسآب صنعتی
مقدمه:
دیر زمانی نیست که یکی از اهداف مهم واصلی در قانون تاًسیس شرکتها و کارخانجات صنعتی در ایران حفظ محیط زیست و جلوگیری از آلودگی آن تعیین شده است. به موجب این قانون کارخانجات صنعتی می بایست نظارت و دقت مضاعفی در خصوص جلوگیری از تخریب محیط زیست به هر نحو به عمل آورند. در غیر این صورت با برخوردهای جدی و شدیدی از سوی سازمان حفاظت از محیط زیست روبرو خواهند شد.
در دهه های گذشته تعاریف جدیدی از توسعه یافتگی و پایداری در فرایند توسعه در کتب و محافل علمی و سیاسی مشاهده می شود . یکی از نگرش های جدید توسعه یافتگی و یکی از ارکان مهم توسعهً پایدار در کشورهای مدعی ، برخورد با آثار سوء مسایل زیست محیطی می باشد که پیگیری جدی در جهت جلوگیری از بروز آن، به فرهنگ و نگرش دولت ها در خصوص ارزش نهادن به فرهنگ والای انسانی بستگی دارد
در دو دههً گذشته در کشور عزیز ما ، ایران نیز به حفظ محیط زیست و جلوگیری از تخریب آن توجه زیادی شده است . ایران نیز مانند دیگر کشورهای جهان متعهد گردیده که درجهت حفظ محیط زیست به طور جدی تلاش و این کره خاکی را برای نسل های آینده حفظ نماید.
از جملهً این تعهدات حفظ منابع آبی و احداث تصفیه خانه فاضلاب برای تصفیه آبهای آلوده می باشد. آلودگی آب علاوه براینکه باعث نشر بسیاری از بیماری های مختلف می شود، سلامت و کیفیت منابع محدود آب تمیز را نیز تحت تاًثیر قرار داده ودر بلند مدت صدمات زیادی را بر پیکره توسعهً اقتصادی و اجتماعی جامعه وارد می سازد. از این جهت بازیافت فاضلابها و پسآبهای صنعتی ، بخصوص در کشورهایی که دچار کم آبی یا بی آبی هستند ، اهمیت خاصی پیدا نموده واین روش در حال حاضر در ایران نیز مورد توجه قرار گرفته و بسیاری از صنایع کشور در بازیافت پسابهای صنعتی به منظور افزایش تولید وایجاد شرایط و فضای توسعه اقدام می نمایند.
تصفیه بیولوژیکی پسآب های صنعتی نیز یکی از روش های استاندارد و قابل قبول در سطح جهان است که در جهت استفاده مجدد و بازیافت آب در کارخانجات صنعتی از آن استفاده می شود.
مبحث اول:
مشخصه های فیزیکی،شیمیایی و زیست شناسی فاضلاب
فاضلاب را از روی ترکب فیزیکی ، شیمیایی و زیست شناختی (بیولوپژیکی) آن مشخص می کنند که به اختصار در ادامه به آن می پردازیم :
الف : مشخصه های فیزیکی (مواد جامد ، رنگ ، بو ، دما ، کدورت و چگالی)
فرمت : WORD تعداد صفحه : 13
چکیده
در این تحقیق بر روی تجزیه فوتوشیمیایی سولفانیلیک اسید در محلولهای مائی کار شده است. این ماده به مقادیر قابل توجهی در صنعت بکار رفته و درصدی از آن وارد پساب میشود. یک واکنشگاه دو جداره همراه با جریان چرخشی و با تابش بدون واسطه نور فرا بنفش استفاده و اطلاعات تجربی پس از تنظیم pH و دمای محلول حاصل شده است. پیشرفت واکنش با اندازهگیری غلظت توسط دستگاه اسپکتروفوتومتر فرا بنفش- مرئی تعقیب گردیده و اثر زمان تابش نیز مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان میدهد که در pH حدود 4 بیشترین میزان تجزیه حاصل میشود. این مقدار در حدود pH محلول بازای غلظت اولیه ppm 10 میباشد و یک زمان 30 دقیقهای برای محو کامل این ماده کافی است. کاهش قابل ملاحظه معیار COD و محو نوارهای مربوط به پیوندهای دو گانه کربن- کربن در طیف FT-IR موید آنست که معدنی شدن ماده آلی (تبدیل حلقه بنزنی به دی اکسید کربن و آب، تبدیل گروه سولفیت به سولفات و تبدیل گروه آمین به نیترات) انجام گرفته و این روش برای کاربرد صنعتی مفید است.
واژههای کلیدی: تجزیه فوتوشیمیایی، واکنشگاه با جریان چرخشی، سولفانیلیک اسید، COD
Photochemical Decomposition of Solutions Containing Sulfanilic Acid Using Direct UV Irradiation
J. Saen and A. Amisama
Department of Chemistry, University of Bu Ali, Hamadan
Abstract
This investigation is concerned with photochemical degradation of sulfanilic acid. This substance is largely used in textile and dye industries, a part of which is discharged in the wastewater. A jacketed circulating reactor, equipped with direct imposed irradiation has been designed and used in this work. The concentrations of substrate have been determined using an ultraviolet-visible spectrophotometer. The experimental data has been obtained for each run after adjustment of pH and temperature of operation. The irradiation time has also been controlled. There is an optimal pH≈4 (close to substrate concentration of 10 ppm) for which the maximum conversion is obtained. A 30 min irradiation time, for example, was sufficient for complete removal of substrate with 10 ppm initial concentration. The significant decrease of COD and the significant removal of the carbon – carbon double bonds observed in the FT-IR spectrum indicate that the degradation is consistent with mineralizing of the organic substrate (conversion of benzene ring to carbon dioxide and water, conversion of sulfite group to sulfate and conversion of amine group to nitrate). The method of degradation of sulfanilic acid could therefore have useful industrial applications.
Keywords: Photochemical decomposition, Circulating reactor, Sulfanilic acid, COD
فرمت : WORD تعداد صفحه : 107
پیلها هستند البته پیلها در حالت کارکرد. هر پیل تشکیل شده است از دو نیمه پیل: نیم پیل کاتدی (محل انجام واکنش احیا) و نیم پیل آندی (محل انجام واکنش اکسید).
یک عنصر هادی بنام الکترود در تماس با یک الکترولیت.
الکترولیتی که در اطراف آند قرار دارد آنولیت نام دارد.
الکترولیتی که در اطراف کاتد قرار دارد کاتولیت نام دارد.
1- ارتباط خارجی
توسط یک مدار هادی که خود بصورتهای مختلف است.
2- ارتباط درونی
اگر آنالویت و کاتولیت از یک جنس نباشند دو حالت دارد:
1- یا اجازه مخلوط شدن به آنها ندهیم: استفاده از دیواره متخلخل که معمولا از سفال، یا چینی بدون لعاب و یا شیشه گداخته ساخته می شوند.
2- استفاده از پل نمکی: لولة U شکل از شیشه پوشیده از محلول غلیظ الکترود قوی بیاثر.
تذکر: در جریان مهاجرت کاتیون بسمت کاتد و آنیون بسمت آند میآید و کاتیون از آند و کاتیون از کاتد دور میشود.
عبور جریان از درون پل نمکی نفوذ یکسان و بترتیب به خانه آندی و کاتدی.
الف) در سطح تماس الکترود و محلول بصورت واکنش الکتروشیمیایی
ب) بین الکترود و پل نمکی در درون محلول به صورت مهاجرت یونی.
ج) در درون پل نمکی به صورت مهاجرت و نفوذ یونها در دو خانه آندی و کاتدی.
پیلی که در آن پل نمکی وجود داشته باشد،
واکنش در سطح تماس الکترود و محلول:
کاتد :
آند:
شکل****
بعد از مدتی محلول آبی رنگ سولفات مس بی رنگ میشود.
بدنه الکترود از آلیاژ سرب و آلتیوان، ولی محل اصلی آند از سرب و محل اصلی کاتد در اکسید سرب است.
واکنش در سطح تماس کاتد و الکترولیت.
شکل*********
واکنش در سطح تماس آند و الکترولیت:
عبور جریان از درون محلول بین آند و کاتد: مهاجرت کاتد آند
1. پیلهای گالوانیک یا ولتائیک:
برای انجام واکشن الکتروشیمیایی در سطوح الکترودها نیازی به نیروی الکتریکی خارجی ندارد (پیلهای خود به خودی) مانند باطری ماشین، پیل خشک، پیل دانیل.
ویژگی این پیلها:
2. پیلهای الکترولیزی:
نیازمند انرژی الکتریکی خارجی برای کار کردن (مانند آبکاری فلزات)
ویژگیهای این پیلها:
امکان بکارگیری پیلهای گالوانیک به صورت الکترولیزی ` شارژ باطریها.
امکان بکارگیری پیلهای الکترولیزی به صورت گالوانیک وجود ندارد.
کارکرد باطری سربی به صورت گالوانیک.
کاتد:
احیاء:
آند:
اکسیداسیون:
کارکرد باطری سربی به صورت پیل الکترولیزی در جریان شارژ باطری
کاتد: (آند پیل گالوانیک در نقش کاتد کار میکند)
احیا: PbO2 + 2e- + 2H+ ¨ Pb + H2SO4
آند: (کاتد پیل گالوانیک در نقش آند کار میکند)
اکسیداسیون: PbSO4 + 2H2O ¨ PbO2 + H2SO4 + 2H+ + 2e-
پیل برگشتپذیر: پیلی که واکنش آن در حالت الکترولیز عکس و واکنش آن در حالت گاز گالوانیک است، مانند تمام پیلهای قابل شارژ.
پیل برگشت ناپذیر: پیلی که واکنش آن در حالت الکترولیز عکس و واکنش آن در حالت گاز گالوانیک نباشد.
الف) نمایش نمایش الکترود با سمبل عنصر مربوطه: Pt, A, Ca, P, Au
ب) نمایش الکترولیت با فرمول شیمیایی، حالت شیمیایی و غلظت آن: (10M) H2So4 ا (Sat'd) یا (1M)KCl، (Sat'd) Hg2Cl2
ج) پتانسیل مرز: با یک خط عمود نشان داده میشود.
هر جا تمایل وجود داشته باشد و جلوی آن گرفته شود، پتانسیل وجود خواهد داشت. وجود دیواره متخلخل بین دو نیم پیل در الکترولیت: با یک خط؛ پل نمکی: با دو خط
فرمت : WORD تعداد صفحه : 51
فهرست مطالب
عنوان صفحه
پیشگفتار 1
مقدمه 2
روغن ها 4
گریس 16
سیالات 23
ضدیخ موتور 33
پیشگفتار :
سپاس بی کران خداوند بزرگ و بی همتا را که این بنده حقیر را در جهت نیل به اهداف خود یاری نمود .
به دلیل اهمیت و کاربرد فراوان مایعات و مواد نفتی مورد استفاده در خودرو که وجود آنها باعث بهتر کار کردن موتور و کلاً مجموعه اتومبیل است ، اینجانب این موضوع را برگزیده تا با تشریح آن بتوانم قدمی هر چند کوچک در جهت آگاه سازی دانشجویان گرامی برداشته باشم . در پایان از همکاری ومساعدتهای فکری استاد گرامی جناب آقای عبادی تشکر نموده و به همین وسیله از ایشان تقدیر و تشکر به عمل می آورم .
مقدمه
سوختها
سوختهایی که برای ایجاد نیرو در بیشتر خودروها به کار میروند، سوختهایی هستند که از نفت خام به دست میآیند و برای نمونه میتوان به بنزین یا سوخت دیزلاشاره کرد.
روان سازها بسیاری از بخشهای متحرک خودرو برای اینکه براحتی و با حداقل اصطلاک به وظیفة خود عمل کنند، باید به طور مداوم روغن کرای شوند. روغن این بخشها را با لایه ای نازک ولغزنده، به گونهای میپوشاند که آنها بتوانند بدون اینکه با یکدیگر تماس مستقیم برقرار کنند روی هم حرکت ولغزش داشته باشند.
[1] -گازوئیل