در دین به ما گفته اند: اگر غضبناک شدید، بنشینید و اگر نشسته اید بیارمید تا خشمتان فروبنشیند؛
چنان که به ما گفته اند: اگر سگى به شما حمله کرد بنشینید؛ زیرا آن سگ
وقتى می بیند شما قصد مقابله ندارید، پس از چند بار صدا کردن، شما را رها
می کند؛ اما وقتى ایستاده اید احساس می کند قصد مقابله دارید و حمله می
کند.
غضب با دوستان و غضب با دشمنان دین
قدرت بدنى، سلامت، داشتن اعصاب سالم، قدرت خشم و انتقام، نعمت الهى است. به
ما دستور داده اند غضب را در صحنه هاى درون مرزى بر علیه دوستانتان بکار
نبرید و اگر در داخل منزل یا محل کار، عصبانى شدید، این غضب را اعمال
نکنید؛ اما اگر با دشمنان دین در افتادید، آن را اعمال کنید این دو بیان از
امیرالمؤمنین (علیه السلام) است.
آن حضرت، نسبت به بی مهرى و ایذایى که از ناحیه دوستان به انسان می رسد می فرماید: «وقتى قدرت انتقام نداریم، صبر و حلم و آنگاه که قدرت انتقام داریم، گذشت و بخشایش، بهترین نعمت است» (1) .
بیان آن حضرت نسبت به دشمنان دین و نظام اسلامى این است که: «من احد سنان الغضب لله سبحانه قوى على اشداء الباطل؛ (2)
کسى که دندان غضب را براى رضاى خدا تیز کند، می تواند دشمنان دین را از پا در آورد.»
على (علیه السلام) که نسبت به صحنه هاى درون مرزى، این همه دستور
صبر، حلم و بردبارى و گذشت می دهد نسبت به جبهه هاى جنگ با دشمن برون
مرزى می فرماید: آن قدر غضبناک شوید که دندان ها را به هم بفشارید تا خشم و قدرت شما دو چندان شود (3).
1. نهج البلاغه، حکمت 11 و 52.
2. همان، حکمت 174.
3. همان، خطبه 66.
منبع
مبادی اخلاق در قرآن کریم، آیة الله جوادی آملی