فرمت : WORD تعداد صفحه : 178
حشرات :
حشرات از قدیمی ترین ساکنان کره زمین بوده و بیشتر از 300 میلیون سال است که روی کره زمین سکونت دارند در صورتی که از پیدایش انسان یک میلیون سال می گذرد. این زندگی طولانی موجب گردیده است که حشرات خود را با عوامل نامساعد زمینی سازش داده و در هر شرایطی به زندگی خود ادامه دهند. در حال حاضر، این موجودات را می توان جز در بعضی از نواحی خیلی سرد قطبی و نواحی خاصی از عمق اقیانوس ها، در سایر نواحی مانند مناطق خیلی گرم استوائی، داخل جشمه های آبکرم، در عمق آبها، در کویرهای بی آب و علف، در جلگه های سبز و خرم، در اعماق زمین، در ارتفاعات بالای جو و در داخل معادن نفت مشاهده کرد.
حشرات از جهات مختلف یکی از دشمنان سرسخت و دائمی انسان محسوب شده و گروهی از آنها تمام فعالیتهای حیاتی و سلامتی انسان و حیوانات را تهدید می نمایند. بیماریهای مالاریا، تیفوس، طاعون، تب راجعه و بسیاری دیگر از بیماریهای انگلی و مسری در انسان و جانداران اهلی بوسیله حشرات انتقال می یابند.
خسارت و تهدید حشرات مخصوصاً روی گیاهان از موقع کاشت تا برداشت و همچنین روی محصولات انباری قابل توجه است. بدین ترتیب که با تغذیه از قسمتهای گیاه مانند برگ، گل، میوه، شاخه، تنه و ریشه موجب خسارت و یا مرگ آن می شود. بعضی از حضرات با مکیدن شیره گیاه باعث انتقال بیماریهای ویروسی، باکتریائی، میکوپلاسمائی، و قارچی شده و بدین وسیله موجب بروز اپیدمی ها و خسارت هائی روی گیاهان می گردند.
حشرات از فراوان ترین جانوران روی زمین هستند و سه چهارم تا چهار پنجم همه آنها را تشکیل می دهند. تا کنون حدود یک میلیون گونه حشره شناخته شده که در کشاورزی تقریباً هزار گونه از آنها به عنوان آفت ذکر گردیده است. بعضی تعداد گونه حشرات را در دنیا بالغ بر 20 میلیون گونه حدس می زنند. البته بعضی از گونه ها از نظر انسان مفید بوده مانند زنبور عسل و کرم ابریشم که مورد پرورش هم قرار می گیرد. در طبیعت هم تعداد زیادی حشرات مفید وجود دارند که از حشرات مضر و یا آفات تغذیه کرده و بصورت شکارگر (Predator) و یا انگل (parasite) موجب مرگ آنها می شوند. امروزه محققین از این دشمنان طبیعی آفات استفاده کرده و با حمایت و یا پرورش حشرات مفید و رهاسازی آنها در طبیعت با آفات مبارزه بیولوژیک مینمایند.
حشرات از شاخه بند پایان (Arthropodes) بوده و به دلیل داشتن سر، قفسه سینه، شکم مجزا (Insects) و سه جفت پای سینه ای (Hexapoda) از بند پایان متمایز میگردند. تعداد حلقه ها یا بندهای بدن حشرات مجموعاً 21 عدد است که به ترتیب 6 حلقه سر، 3 حلقه قفسه سینه و 12 حلقه شکم را تشکیل می دهد.
جلد بدن در حشرات به منزله اسکلت خارجی است و بدن را در برابر عوامل نامساعد طبیعی محفوظ نگه می دارد، از خیس شدن در آب، خشک شدن در نتیجه تبخیر زیاد، حمله عوامل بیماریزا، صدمات و ضربات خارجی مصون می دارد و به حشرات امکان زندگی در شرائط متفاوت محیط خارج را می دهد.
جلد از دو طبقه کوتیکول و هیپورم تشکیل یافته، طبقه کوتیکول خود به سه لایه کوتیکول روئی، میانی و درونی تقسیم می شود. هیپورم زیر کوتیکول درونی قرار گرفته و محتوی رنگدانه های مختلف و غدد ترشحی جلدی است. سطح خارجی بدن حشرات دارای تزئینات مخصوصی مانند خار، مو، فلس، دندانه، برجستگی های کنگره ای و دکمه ای و یا به صورت شاخ است و گاهی این برجستگی ها به رشته های عصبی مربوط بوده و زائدهای حسی را به وجود می آورند.
سر (Caput) و ضمائم آن
سر در حشرات به اشکال مختلف مثلثی، کروی، استوانه ای، بیضوی و قلبی دیده می شود. کپسول سر به صورت قطعه واحدی است که محتوی مغز و ماهیچه های شاخک و آرواره ها است.
قسمت های مختلف سر و محل استقرار آنها:
شاخک ها (Antenna)
آنتن یا شاخک عضوی است حسی که در تمام حشرات باستثنای حشرات راسته بی شاخکان و بعضی از لاروها در جلوی سر وجود دارد. شاخک ها دائماً در حرکت هستدن و یکی از حساسترین اعضای بدن و مجهز به ضمائم حسی مختلف نظیر حس شنوائی، چشائی، بویائی و تماسی می باشند و از تعدادی مفصل تشکیل یافته که از نظر شکل و اندازه یکنواخت نمی باشند. هر شاخک مطابق شکل زیر از سه قسمت اسکاپ (Scapus) پدیسل (Pedicellus) و تاژک (Flagellum) تشکیل یافته است.
شکل شاخک در راسته ها و گروه های مختلف رده حشرات متفاوت است و یکی از راه های تشخیص حشرات از روی شکل شاخک و تعداد مفصل آنها می باشد. سیزده نوع شاخک در حشرات دیده می شود که مطابق شکل زیر شامل اشکال دوکی، نخی، تسبیحی، موئی، چماقی، سنجاقی، اره ای، زانوئی، ورقی، شانه ای، میله ای، مودار و پرورش می باشند.
قطعات دهانی
در حشرات قطعات دهانی شامل لب بالا (Labrum)، یک جفا آرواره (Mandible) یک جفت آرواره پائین (Maxilla) و لب پائین (Labium) است. این قطعات بسته به رژیم غذائی و فیزیولوژی گونه های مختلف متفاوت بوده و به صورت تیپ های ساختمانی گوناگون در آمده اند. این تیپ ها شامل تیپ ساینده Chewing (راست بالان، سخت بالپوشان، لار و پروانه ها و غیره)، تیپ مکنده Siphoning (پروانه)، تیپ piercing(پشه ها)، تیپ لیسنده Spinging (مگس خانگی) و تیپ مختلط Chewing- Lapping (زنبور عسل) می باشند.
فرمت : WORD تعداد صفحه : 30
چکیده
یکی از عوامل مهم در مکانیزه کردن مراحل تولید تا فرآوری محصولات کشاورزی کاشت مکانیزه است. از سوی دیگر دانههای ریز مثل بذور سبزیها و دانههای روغنی، اکثراً اصلاح شده و یا پوششدار میباشند و نسبت به سایر دانهها مانند غلات بسیار گران هستند. در نتیجه در کاشت مکانیزه، در اثر شکستگی دانه، کاشت بذر اضافی، نکاشت و یا کاشت غیر یکنواخت نه تنها هزینة اضافی به بار میآورند، بلکه عملکرد کلی محصول را نیز تحت تاثیر قرار میدهند. بررسی گزارشات پژوهشی مربوط به مطالعاتی در مورد طراحی، ساخت و یا معرفی ماشین مناسب کاشت دانههای ریز نشان میدهد که هیچ کدام از ماشینهای کاشت موجود در کشور مناسب کاشت دانههای ریز نمیباشند و در برخی موارد درصد شکستگی زیادی گزارش شده است. بررسیهای انجام یافته روی کارندههای نیوماتیک صفحهای خلایی موجود در کشور نشان میدهد که اشکال اصلی آنها در ناتوانی کاشت دانههای ریز موزع آنها میباشد. در این راستا در تحقیق حاضر بذرانداز نیوماتیکی ساخته و به دقیق کارهای نیوماتیک موجود در کشور اضافه شده و سپس مورد آزمایش قرار گرفت ... برای انجام آزمایش نیاز به وسایل خاصی بود که تهیه گردید. نتایج کلی آزمایش بذرانداز نشان میدهد که بذرانداز دمشی نه تنها میزان صدمات وارده بر بذور را کاهش میدهد، بلکه به علت باز شدن سوراخهای گرفته شده توسط بذور شکسته، درصد پرشدگی را بهبود داده و در حالت کلی عملکرد موزع را بهبود میبخشد.
کلید واژه: طراحی، ریزدانهها، دقیقکار نیوماتیک صفحهای و بذرانداز دمشی.
مقدمه
در کشور ما، کارندههایی که برای کاشت دانههای ریز مورد استفاده قرار میگیرند عبارتند از: 1- خطیکارهای مکانیکی که همان غلاتکارها بوده و با اعمال تغییراتی برای کاشت دانههای ریز نیز استفاده میشوند. 2- دقیقکارهای نیوماتیک. به منظور ارزیابی ریزدانهکارهای متداول و معرفی مناسبترین آنها در کشت مکانیزة کلزا، طرح ملی تحقیقاتی در مراکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، فارس، خوزستان و گلستان انجام شد. ریزدانه کارها عبارت بودند از (یوسف زادة طاهری، 1382): 1- بذرکار مکانیکی نادری 2- بذرکار برزگر همدان 3- بذرکار نیوماتیک. جمع بندی آزمایشات پنج
فرمت : WORD تعداد صفحه : 37
رده ماهی های استخوانی
بیشتر جانوران که در آب زندگی می کنند «ماهی» نامیده می شوند مثلا ستاره دریائی و عروس دریائی نیز در این ردیف می باشند ولی این کلمه را بجاست که فقط درباره ماهی ها و مهره داران آبزی پست بکار ببرند یونانی های ماهی ها را ایکتیس می گفتند و ماهی شناسی دانشی است که درباره ماهی ها گفتگو می کند. نام مشترک ماهی از کلمه پی سس لاتین مشتق می گردد. بیشتر ماهی های معمولی یا استخوانی که اسکلت استخوانی دارند از پولک های پوستی پوشیده شده اند، معمولا بدن دو کی شکل دارند. بوسیله باله ها شنا می کنند و توسط آبشش ها تنفس می نمایند. گونه های گوناگون در همه نوع آب شیرین، شورمزه، یا شور، گرم یا سرد بسر می برند. ماهی ها از باستان زمان تا کنون قسمت عمده غذای انسان را تشکیل داده اند و بسیاری گونه ها وسیله تفریح مناسب و مطبوعی برای ماهی گیران بوده ویک نوع ورزش می باشد.
ویژگیهای همگانی
1- پوست غالباً ظریف و نازک و دارای تعداد زیادی غده های مخاطی و معمولا پولک های پوستی که در فرورفتگی ها جای گرفته است که یا درخشان گرد یا شانه ای است. بعضی برهنه اند (بدون پولک) تعدادی دارای پولک (فلس) های مینادار، باله های میانی و جفت هر دو موجود است. (بجز چند استثنا) که توسط پره های باله ای از جنس کرجنی یا استخوانی تقویت می شود اندام (دست و پا) ندارند.
2- دهان معمولا انتهایی بوده و دارای دندان است. آرواره ها به خوبی تکامل یافته و به جمجمه مفصل شده است، دارای 2 کیسه بویائی هستند که در سطح پشتی قرار داشته و معمولا به حفره دهان اتصال ندارد، چشم ها بزرگ بوده و بدون پلک می باشد.
3- اسکلت بطور عمده از استخوان تشکیل شده است (در ماهی خاویار یا اوزون برون و بعضی دیگر کرجنی است) مهره ها به تعداد زیاد و مشخص و متمایز می باشد، دم معمولا هر دو قسمت باله مساوی و مشابه است جوردم است. بقایای مازه (نوتوکورد) غالباً بجای می ماند.
4- دل(قلب) دو خانه ایست (ادهلیز شکمچه) و دارای سینوس سیاهرگی و مخروط آئورتی می باشد در مخروط آئورتی فقط خون سیاهرگی وجود دارد، چهار جفت کمان های آئورتی موجود است. گویچه های سرخ خون هسته دار تخم مرغی شکل می باشد.
5- تنفس بوسیله آبشش های جفت واقع در کمان های استخوانی آبشش در یک محفظه مشترک که در هر طرف گلوو قرار دارد و توسط سرپوشی پوشیده شده است انجام می گیرد. معمولا یک کیسه هوائی (شنا) دارند که گاهی بوسیله لوله ای به گلو راه دارد و گاهی بوسیله لوله توپری به گلو متصل شده است و در دو هوائی ها و بعضی دیگر کیسه ریه مانند دیده می شود.
6-10 جفت پی های جمجمه ای دارند.
7- درجه دمای بدن آنها متغیر است و به محیط بستگی دارد.
8- گندها جفت است، معمولا تخم گذارند. بعضی تخم گذار بچه زا یا بچه زا هستند گشن گیری در آنها خارجی است. (بجز چند استثنا) تخم ها به اندازه های کوچک تا 12 میلیمتر می باشد، زرده به مقادیر مختلف است تقسیم تخم معمولا کامل نامساوی است پرده های (غشاء ها) جنینی وجود ندارد بچه ابتدائی (لاروهای بعدی ) گاهی به رسیده (بالغ) شباهتی ندارد. ماهی های استخوانی از نظر اسکلت استخوانی، پولک (فلس) ها، صفحات (ورقه ها) کیسه هوائی و پیشرفت هائی در ساختمان مغز قابل توجه می باشد.
گوناگونی در باله شنای دمی ماهی ها.
الف- دم شانه ای دو لپ باله دمی مساوی است ولی ستون مهره ها داخل دم شده است در ماهی شش دار
ب- باله دمی ناچوردم در آسیا
ج- ناجوردم که ستون مهره ها در لپ بالائی دمی وارد شده است در ماهی خاویار
دم معمولاً از گروه های ناجوردم کوسه ماهی تا اشکال جوردم و دم شانه ای تغییر می کند(شکل 24). جدیدترین ماهی ها نسبت به گروهای قدیمی در پولک (فلس) ها زره استخوانی کمتری دارند، بسیاری از ماهی های قدیمی کاملا زرده دار بودند با پولک های کوسموئید یا درخشان جمجمه از کرجن یا استخوان و استخوان های غشائی یا پوستی تشکیل می یابد و مغز را در خود جای می دهد. در بیشتر ماهی های استخوانی باله ها بوسیله تعداد زیادی پره های موازی پوستی تقویت می شود ولی در کراس اوپتریژین ها هر باله جفت دارای یک لپ مرکزی ستبر است (گاهی بند بند) که با کمربند اندامی مفصل می گردد، این کیفیت ممکن است در مهره داران زمینی تبدیل به اسکلت اندامی شده باشد. کیسه هوائی در بعضی ماهی های استخوانی شش مانند است و برخی گونه ها دارای سوراخ های بینی و ساختمان های فرعی هستند که آنها را قادر می سازند در قسمتهای سطحی آب های کثیف از هوا تنفس کنند.
فرمت : WORD تعداد صفحه :19
هدف از خلقت جهان هستی چیست؟
با کمی تفکر متوجه می شویم که در این عالم تنها موجودی که از ویژگی های خاصی برخوردار است انسان می باشد که تمامی موجودات در خدمت او هستند. حدیثی قدسی از خداوند در این باره: یابن آدم خلقت الاشیاء لاجلک معنی حدیث «ای انسان همه چیز را برای تو و بخاطر تو خلق کرد» در واقع خداوند این جهان را بخاطر انسان آفرید تا انسان با استفاده از امکانات خود را به سر منزل نهایی برساند.
هدف از خلقت انسان چیست؟
آیا انسانی که اشرف مخلوقات می باشد بی هدف خلق شد؟ با یک حدیث از خداوند می توان به این سوال پاسخ داد حدیث چنین است (یابن آدم خلقت الاشیاء لاجلک و خلقتک لاجلی) معنی حدیث: تو را خلق کردم بخاطر خودم در واقع هدف از خلقت انسان بندگی خداست.
تعریف انسان کامل و اهمیت آن؟
انسان کامل یعنی انسانی نمونه و اعلی انسانی مانند هر چیز دیگر کامل و ناقص دارد اما شناخت انسان کامل از دیدگاه قرآن از آن جهت واجب است که حکم الگو و سرمشق ما را کرد.
راههای شناخت انسان کامل از نظر اسلام؟
به دو قسمت تقسیم می شود: 1- قرآن و سنت 2- دیدی – عینی افرادی که از نظر قرآن و اسلام انسان کامل شناخته می شوند در هیچ جایی از قرآن تعبیری از انسان کامل نیامده در قرآن مسلمان کامل و در سنت مومن کامل تعبیر شده مسلمان کامل یعنی فردی که در اسلام به کمال رسیده و مومن کامل یعنی فردی که در پرتو ایمان به کمال رسیده.
ما چرا نمی گوییم انسان تمام اصلا
فرق کمال و تمام چیست؟
تمام برای یک شی در جایی گفته می شود که تمامی چیزهایی که برای ایجاد او لازم است به وجود آمده باشد و اگر بعضی از آن ها به وجود نیامده باشند آن شی ناقص است. اما کمال برای یک شی در جایی گفته می شود که آن شی تمام هست و باز هم می تواند درجه ای بالاتر برود. کمال را در جهت عمودی و تمام را در جهت افقی بیان می کنند وقتی شی ای در جهت افقی به نهایت خود برسد می گویند تمام شد. اما وقتی شی در جهت عمود یعنی بالا برود می گویند کمال یافت. یعنی از درجه ای به درجه ای ارتقا یافت.
تحقیق استفاده از سیستمهای دینامیکی در مدل کنش بین فاکتورهای محیطی و اقتصادی در صنعت معدن
چکیده : ۲
مقدمه و متدلوژی.. ۲
مدل جریان سرمایه گذاری مواد معدنی. ۴
۱٫۲ مقدار کشف ذخایر. ۹
۲٫۲ هزینه پیدا کردن. ۱۱
۳٫۲ ریسکهای شریک… ۱۱
۳ مدل بیرونی. ۲۰
بسمه تعالی
استفاده از سیستمهای دینامیکی در مدل کنش بین فاکتورهای محیطی و اقتصادی در صنعت معدن
چکیده :
این مقاله نشان دهنده نمودار و کنشهای ریاضی بین محیط و سیاستهای اقتصادی حکومتی در رفتار طولانی مدت از سیستم پیچیده را شرح می دهد یعنی روابط داخلی حکومت در جریان سهام سرمایه گذاری معدنی می باشد. این مقاله بوسیله مدل شبیه سازی کامپیوتر در سیستمهای دینامیکی سنتی پیشرفت می کند.
تجزیه و تحلیل کمی داده های موجود مدلی را در پیش روی ما قرار داده که در آن زمینه شبیه سازی پیشرفته وجود دارد ، فرضیه های اساسی بر مبنای متحدی مورد استفاده قرار می گیرند. در یک زمان فشرده مدل ، وسیله ای از گرفتن این فرضیات در محاسبه مکانی فراهم می آورد. فرضیاتی که پیش روی ماست در این راه، جای کمی برای سوء تعبیر و فراهم کردن یک مبنای سختی برای افزایش درک ساختار سیستم وا می گذارد. بوسیله بهتر درک کردن ساختار سیستم اثر سیاستهای قابل تحمل پیشرفت ممکن است طراحی و اجرا گردد.
مقدمه و متدلوژی
رشد اقتصادی فرایند پیچیده ای می باشد . رشد اقتصادی ، دنباله ای برای یک سری طولانی و نازکی که ظاهراً ربطی به فعالیتها ندارند می باشد ، در زمینه های محیطی پیوسته فشاری در جهت رشد اقتصادی طرح ایجاد می شود . برای مثال : در ذخایر مواد معدنی باید بطور صریع تقاضا را رعایت کنیم . یک راه جدید برای کم کردن تراکم ترافیک بسازیم و زمین برای کاهش هزینه افزایشی خانه بوجود آوریم. هر عمل که راه رشد طرح را آسان کند با خلق فشار جدید باید برای طرح لوازم باشد . این روندهای مرحله ای برای بوجود آوردن حل مسئله و بازخورد پیشاپیش حلقه ، در نرخ افزایشی از واحد رشد ، در برهه ای که باعث افزایش مشکلات در حل مسائل می گردد تقویت می شود و ممکن است دلیلی برای مدیریت محیطی که با مسئله های نمونه قبل از آنکه آنها بحرانی شوند مرتبط شود .
هدف از تحقیق پی ریزی این مقاله تمرین چگونگی اثرات سیاست محیطی در سرمایه گذاری و پیشرفت تصمیم در صنعت معدن با زمینه گسترده ای از سیاست معدنی دولت می باشد. به هر حال سیاستهای محیط و محیطی در جواب موجود نیست . بنابراین به طور خاص هدف بیشتر این تحقیق پیش روی قرار دادن حالتی از مدل شبیه سازی سیستم دینامیکی ، نسبتهای پیچیده جالب یک کشور ، مکان نمائی برای اکتشاف مواد و پیشرفت ، همچنین ارزیابی طبیعی و ویژه از سیاست محیطی می باشد.
این هدف در پیشرفت مقداری از جفت و جور کردن استوار زیر مدلهای سیستمهای دینامیکی می باشد. شرکت استخراجی منظره ای از مشخصات موردی نوعی کسب و کار در هستی با فرض اینکه هدف ماکزیمم کردن سود است ، می باشد. سعی زیر مدل شرکت استخراجی برای گرفتن اساس ساختارهای اتخاذ – تصمیم در تعیین اینکه چگونه ( وکجا) سود از مجدد گذاردن طرح اکتشافی و پیشرفت فعالیت می باشد.
رقابت کشورها برای سهام سرمایه گذاری شخصی مواد معدنی ، اینکه سیاست ویژه مستقیم مواد معدنی ، یا غیر مستقیم با حکم فرما شدن دولت و اوضاع اقتصادی می تواند باشد. سیاستهای محیطی اهلی ممکن است برخورد گسترده ای با نسبت جذابیت از یک کشور برای صنعت معادن داشته باشد. هدف این زیر مدل فاکتورهای تماس مستقیم در تصمیمات سرمایه گذاری شرکتهای استخراجی می باشد.
فلزات جزء اصلی ترین کالاهائی می باشند که در بازارهای کالای بین المللی تجارت می شوند. این بازارها می تواند در رفتار شرکتهای شخصی برونی و سیاست دولت که موضوعی برای تنزل و ترقی است را رعایت کنند. اثراتشان در عملکرد شرکتهای معدنی و نسبت جذابیت تولیدات مواد معدنی کشورها از لحاظ سرمایه گذاری می باشد.شرکت معدنی فرضی ممکن است تصمیم به گذاردن نسبتی از بودجه اکتشاف در مشخصه های کشوری و اصل از آب و هوا بگذارد. بیشتر مانندگستردن سرمایه گذاری در مقداری از کشورها که یک تابعی از نسبت جذابیت با تنظیم محیطی که یک فاکتور مهم می باشد. بنابراین مکانیسم تصمیم شرکت هیچ جوابی ندارد ، اما وابسته به فعالیتهای رقابت آنها و انعکاس رفتاری از بازار بین المللی مواد معدنی می باشد.
این نوع از مدلها در کامل کردن اقتصاد ، سیاستهای محیطی ، اجتماعی/ دولتی لازم است بوسیله پیشرفت قابل نگهداری نشوند. این تعیین کننده ای واضحی از بازرگانی – قدیمی آسان می باشد و اجازه می دهد سیاست بازار در امتهان چگونه بهتر به اجرای اهداف با جنبه قابل نگهداری بوسیله طراحی برای دوره طولانی و تماسهاس دوره- کوتاه از سیاستهای گوناگون شخصی و مخلوط کردن سیاست باشد.
چهارچوب تئوری از سیستم دینامیکی [۱,۲] در این مقاله پی ریزی شده است. این اصل ، سیستم دینامیکی یک مجموعه ای ابزارها و تکنیکها برای پبشرفت یک فرمول مدل ریاضی از سیستم اجتماعی پیچیده می باشد. این تصور مناسبی برای درک کردن و کمیتی سبب فرض می باشد. و نرم افزار شبیه سازی بازرگانی مانند Powersim که در اینجا استفاده شده است را می توان برای ارزیابی ابتدائی مدلها در شبیه سازی کامپیوتر مورد استفاده قرار داد.
بوسیله راهی از مقایسه جوابهای تحلیلی ، در بسیاری از نمونه ها ارزش ندارد و نمی تواند به آسانی یک برنامه مدلی تحلیلی شود. این جزئیات درستی در مورد سیستمهای پیچیده ، مانند سیستمهای در زیر رسیدگی می شود، بسیاری روابط گوناگون داخلی و داده های مناسب که همیشه خواندنی دسترس نمی باشند.این نمونه مانند ، بعضی مسائل شبیه سازی بوسیله ساختن یک مدل و رسیدگی به رفتار آنها آسان می شوند. سیستمهای دینامیک جزئیات مناسبی برای این روند می باشند.
“تقریباً بهانه ای برای این بی کفایتی نیست از نفهمیدن فرایند اتخاذ تصمیم که می تواند دلیل ما برای تخمین بحران اتخاذ – تصمیم باشد. حذف یک نقطه تصمیم در انکار وجود – یک اشتباه بزرگ است وقتی هر خطا در بهترین تخمین ما از فرایند”
موقعیت منطقه آباده از نظر زمین شناسی و اکتشاف
فهرست مطالب
مقدمه ۳
فصل اول: ۵
کانی های مغناطیسی وخواص مغناطیسی زمین ۵
۱-۱) مغناطیس زمین ۵
۱-۲) عناصر مغناطیس زمین و خواص مشخصه ان ها ۶
۱-۳) خواص مغناطیسی اجسام و کانی ها ۹
۱-۳-۱) کانی های دیا مغناطیس ۹
۱-۳-۲) کانی های پارامغناطیس ۱۰
۱-۳-۳) کانی های فرومغناطیس ۱۱
۱-۳-۴)خودپذیری مغناطیسی ۱۲
۱-۴) خواص مغناطیسی سنگ ها ۱۲
فصل دوم: ۱۵
روش های تعبیر و تفسیر مغناطیسی وگرانی ۱۵
۲-۱)تفسیر نقشه های مغناطیسی ۱۶
۲-۲)تعبیروتفسیرکیفی یافته های مغناطیسی ۱۷
۲-۳)استفاده از یافته های مغناطیسی در تکمیل نقشه های مغناطیسی ۱۸
۲-۴)اکتشاف مغناطیسی برای کانسنگ آهن ۲۰
۲-۵) اکتشاف مغناطیسی برای کانی های غیر مغناطیسی ۲۰
۲-۶) اکتشاف مغناطیسی برای مواد هیدرو کربنی ۲۱
۲-۷)برداشتهای گرانی ۲۱
۲-۷-۱)کلیات ۲۱
۲-۷-۲)برداشت صحرایی ۲۵
فصل سوم: ۲۷
کلیاتی از نرم افزار های به کار رفته در این مجموعه ۲۷
۳-۱)نرم افزارSurfer 28
۳-۱-۱)رسم نقشه در نرم افزارSurfer 28
۳-۲)نرم افزارMag pick 30
۳-۲-۱)ادامه فراسو (UpWard Continuation ) 30
۳-۲-۲) تبدیل به قطب مغناطیسی و شبه گرانی ۳۳
۳-۲-۳) مدل سازی مغناطیسی برپایه داده های شبکه بندی شده ۳۷
۳-۳) نرم افزار Mag2dc 44
۳-۳-۱) توضیحاتی در مورد این نرم افزار ۴۴
۳-۳-۲) روش کار ۴۵
۳-۳-۳) آشنایی با برخی از منوهای این نرم افزار ۴۸
۳-۴)نرم افزار Grav2dc 50
۳-۵) نرم افزار signal proc 50
فصل چهارم: ۵۳
زمین شناسی منطقه مورد مطالعه ۵۳
۴-۱)زمین شناسی ناحیه ای ۵۴
۴-۲)زون سنگهای آذرین و رسوبی جوان(زون مرکزی) ۵۸
۴-۳)زمین شناسی منطقه ای ۶۰
۴-۴)موقعیت جغرافیایی منطقه ۶۳
فصل پنجم: ۶۴
تعبیر و تفسیر اطلاعات موجود از منطقه ۶۴
۵-۱)عملیات ژئوفیزیکی ۶۵
۵-۲)تعبیر و تفسیر انومالی های مغناطیسی ۷۱
۵-۲-۳)شبه گرانی (Pseudo Gravity ) 91
۵-۲-۴)تعیین محل توده به روش سعی و خطا در نرم افزارMag pick 93
۵-۳)استفاده از نرم افزار signal procدر تعبیر وتفسیر ۹۴
۵-۴)استفاده از نرم افزار Mag2dcدر مدل سازی دو بعدی ۱۰۱
۵-۵)تخمین عمق تقریبی انومالی با استفاده از روش نصف –عرض ۱۰۲
۵-۵-۱)مراحل انجام کار ۱۰۳
۵-۶)تخمین ذخیره ماده معدنی با استفاده از داده های گرانی سنجی ۱۱۶
مقدمه
محدوده مورد اکتشاف به مساحت ۳۰ کیلومتر در نقشه زمین شناسی چهار گوش آباده به مقیاس ۱:۲۵۰۰۰۰می باشد که در ۱۱۱ کیلومتری جنوب غربی استان یزد و ۲۵ کیلومتری روستای شواز واقع شده است.از این مسافت ۲۱ کیلومتر جاده فرعی خاکی و ۹۰ کیلومتر آن آسفالت می باشد از نظر آب و هوایی کویری است و در مرکز کفه طاقستان قرار گرفته و جزئی از بیابان های داخلی ایران مرکزی محسوب می گردد.
داده های این منطقه متشکل از ۸ پروفیل طولی و ۹ پروفیل عرضی بوده که در انها برداشت های مغناطیسی انجام شده و ۷ پروفیل عرضی و یک پروفیل طولی که برداشتهای گرانی انجام شده است. در این پروژه از نرم افزار های زیر استفاده شده که در متن به طور مفصل مورد بحث قرار خواهند گرفت.
الف) Excel: برای وارد کردن اطلاعات اولیه و ساختن فایلهای نرم افزارهای مختلف.
ب) Surfer: برای Grid کردن فایلهای مورد نظر و رسم نقشه های هم مقدار مغناطیسی و گرانی.
ج) MagPick: برای انجام تبدیلات لازم ( از قبیل ادامه فراسو، تبدیل به قطب و شبه گرانی بر روی نقشه شدت مغناطیسی کل منطقه و ادامه فراسو بر روی نقشه گرانی سنجی.
د) Mag 2dc: برای انجام مدل سازی ۲ بعدی از توده سبب شونده انومالی مغناطیسی
هـ ) Grav 2dc: برای انجام مدل سازی ۲ بعدی از توده سبب شونده انومالی گرانی
و ) signal Proc برای انجام تبدیلات لازم از جمله ادامه فراسو، تبدیل به قطب مشتق افقی وقائم… بر روی پروفیل ها
همچنین دو حلقه گمانه اکتشافی و سه تراشه نیز در منطقه حفر شده که اطلاعات ان و شرح مفصل ان در ادامه خواهد آمد.این پروژه در شش فصل تنظیم شده که فصل اول شامل کانی های مغناطیسی وخواص مغناطیسی زمین،فصل دوم شامل روش های تعبیر و تفسیر مغناطیسی وگرانی،فصل سوم شامل کلیاتی از نرم افزار های به کار رفته در این مجموعه،فصل چهارم شامل کلیاتی در مورد زمین شناسی منطقه مورد مطالعه،فصل پنجم شامل تعبیر و تفسیر اطلاعات موجود،فصل ششم شامل بحث، نتیجه گیری وپیشنهادات و در پایان در قسمت ضمائم کلیه اطلاعات رقومی منطقه درج شده است.
فصل اول:
کانی های مغناطیسی وخواص مغناطیسی زمین
۱-۱) مغناطیس زمین
کره زمین به صورت یک دوقطبی مغناطیسی بسیار بزرگ عمل می کند که جهت و مقدار این میدان در مکان های مختلف و زمان های مختلف تغییر می کند و این تغییر نسبت به زمان به صورت های قرنی و سالیانه و یا حتی فصلی هستند.
از طرفی میدان مشاهده شده در هر نقطه، مجموعی از مغناطیس زیر سطحی و مغناطیس میدان زمین است و در بررسی اکتشافی باید مقدار مغناطیس زمین را که به ان مقدار زمینه می گوییم، از مغناطیس مشاهده شده کسر شود و در واقع با داشتن مقدار زمینه میدان مغناطیسی، از بروز اشتباه در تفسیر ژئوفیزیکی جلوگیری گردد، چون امکان دارد در یک نقطه بسته به جنس سازند ها، مغناطیس زمین زیاد باشد و هیچ ربطی به توده های مغناطیسی زیر سطحی نداشته باشد. در این بخش مغناطیس زمین و مولفه های مربوط به ان و همچنین تغییرات این میدان بررسی می شود.
۱-۲) عناصر مغناطیس زمین و خواص مشخصه ان ها
اگر یک سوزن مغناطیس بتواند حول یک محور از مرکز ثقلش در تمام جهات حرکت نماید در هر نقطه از سطح زمین در امتداد میدان مغناطیسی زمین (B) قرار می گیرد که می توان ان را به دو مولفه افقی (H) و قائم (Z) تجزیه نمود. زاویه بین بردارهای (B) و (H) را زاویه میل می نامند و ان را با (I) نشان می دهند با توجه به شکل (۱-۱) مولفه (H) را می توان به دو مولفه شرقی (Y) و شمالی (X) تجزیه نمود و زاویه بین مولفه H و X را زاویه انحراف می گویند و آن را با (D) نشان می دهند.
شکل (۱-۱):نمایش شماتیک عناصر مغناطیسی زمین
مقدارهای B , H , Z , X , Y , I , D را عناصر مغناطیس زمین می نامند و با توجه به شکل (۱-۱) رابطه زیر بین آنها برقرار است :
صفحه قائمی که بردار های B , H , Z را در بر می گیرد، اصطلاحاً نصف النهار مغناطیسی محلی زمین می گویند.
در نیم کره شمالی انتهای قطب شمال یاب سوزن مغناطیسی، به طرف داخل زمین متمایل می شود ودرست روی قطب مغناطیسی در نیم کره شمالی به حالت قائم در می آید.
در نیم کره جنوبی کاملا بر عکس است و انتهای قطب جنوب یاب سوزن مغناطیسی به طرف داخل زمین متمایل می شود و درست روی قطب مغناطیسی در نیم کره جنوبی به حالت قائم در می آید.
از وصل نمودن نقاطی از سطح زمین که در آنها سوزن مغناطیسی کاملا به حالت افقی است ( یعنی تمامی مولفه های B به صورت افقی می باشند ) خطی به دست می آید که استوای مغناطیسی نامیده می شود که تقریبا در امتداد استوای جغرافیایی قرار می گیرد و هر قدر از استوای مغناطیسی به سمت قطب مغناطیسی نزدیک شویم مقدار زاویه (I) افزایش خواهد یافت و در قطب های مغناطیسی مقدار ان به ۹۰درجه خواهد رسید. در واقع قطب های مغناطیسی مکانهایی هستند که مقدار زاویه میل برابر ۹۰ گردد.مقدار بردار (B) در نواحی استوایی حدود ۲۵۰۰۰ گاما و در قطبین مغناطیسی حدود ۷۰۰۰۰ گاما (نانو تسلا ) خواهد بود.
قطبین مغناطیسی زمین حدود ۱۸ درجه عرض جغرافیایی، نسبت به قطبهای جغرافیایی جابجایی نشان می دهند و خطی که دو قطب مغناطیسی را به هم وصل می کند تقریبا از ۱۲۰۰ کیلومتری مرکز زمین می گذرد.
۱-۳) خواص مغناطیسی اجسام و کانی ها
ذرات باردار(مثبت یا منفی)درهنگام حرکت در اطراف خود میدان مغناطیسی به وجود می اورند و ذرات بار دار اتم ها و یون ها دارای سه نوع حرکت هستند :
۱- حرکت چرخشی و گردشی پروتونها در داخل هسته های اتم
۲- حرکت گردشی الکترونها در داخل اوربیتال ها
۳- حرکت چرخشی الکترونها در داخل اوربیتال ها
از این سه نوع اثر گشتاور مغناطیسی نوع دوم و سوم به مراتب بیشتر از نوع اول می باشد و از انجایی که در یک اوربیتال هر دو الکترون در خلاف جهت یکدیگر گردش می کنند اثر مغناطیسی انها خنثی می شود و از این رو گشتاور مغناطیسی موثر یک اتم و یا یون متناسب با تعداد اوربیتال های نیمه پر ان ها است.
۱-۳-۱) کانی های دیا مغناطیس
کانی هایی که اتم ها و یون های ان فاقد اوربیتال های نیمه پر باشد، به وسیله آهن ربا دفع می شود که در این صورت به آن ها کانی ها ی دیا مغناطیس می گویند.
رانده شدن این کانی ها را در میدان مغناطیسی خارجی می توان چنین توصیف کرد که وجود اوربیتال های پر سبب می شود که گشتاور مغناطیسی در کانی تقریبا صفر گردد، اگر این اوربیتال ها ی پر به یک میدان مغناطیسی خارجی نزدیک شوند، قانون لنز در مورد آنها صدق خواهد نمود قانون لنز می گوید اگر یک حلقه هادی به یک میدان مغناطیسی نزدیک شود، در داخل حلقه جریانی پدید می آورد که میدان مغناطیسی حاصل از آن با میدان خارجی مخالفت خواهد نمود.
هنگام نزدیک شدن اوربیتال های پر به یک میدان مغناطیسی خارجی سرعت یکی از اوربیتال ها کم و بر دیگری افزوده خواهد شد به طوری که مجموع گشتاور مغناطیسی انها صفر نشده و گشتاور منتج در خلاف جهت میدان خارجی، عمل کرده که سبب رانش کانی در این میدان می شود.
چند نمونه از کانی هایی که دارای این خاصیت هستند عبارتند از :
کوارتزیت، فلوریت، هالیت و انیدریت.
۱-۳-۲) کانی های پارامغناطیس
این دسته از کانی ها حاوی اوربیتالهای نیمه پر می باشند، ولی گشتاورهای حاصله از انها به طور در هم و بر هم، در امتدادهای متفاوت قرار گرفته اند و در نتیجه اثر مغناطیسی ان ها تقریبا خنثی می شود و ظاهرا هیچ خاصیت مغناطیسی از خود نشان نمی دهند ولی اگر این کانی ها در میدان مغناطیسی خارجی قرار گیرند متناسب با شدت میدان خارجی، بعضی از این گشتاورها خود را در جهت گشتاور میدان خارجی قرار می دهند و سبب پیدایش گشتاور مغناطیسی القایی در کانی خواهند شد.
در نتیجه کانی های پارامغناطیس به طور ضعیفی جذب میدان خارجی خواهند شد و هر چه شدت میدان خارجی بیشتر باشد گشتاورهای بیشتری، خود را در جهت ان قرار داده و در نتیجه شدت میدان مغناطیسی القایی بیشتر خواهد شد.
۱-۳-۳) کانی های فرومغناطیس
کانی هایی هستند که اگر در میدان مغناطیسی خارجی (H) قرار بگیرند، در ان ها میدان مغناطیسی القایی شدیدی به وجود می آید که شدت ان میلیون ها بار بیشتر از کانی های پارامغناطیس می باشد و چون سردسته این کانی ها آهن است، به ان کانی ها فرومغناطیس می گویند. در واقع گشتاورهای حاصله از یون های تشکیل دهنده این کانی ها، به طور انبوه در جهت گشتاور میدان خارجی قرار می گیرند و یک اثر، به نام تبادل اتصال که بحث ان در مکانیک کوانتوم می باشد، این گشتاور را به هم قفل می کند، به طوری که بعد از حذف میدان خارجی تعداد زیادی از این اتصالات همچنان باقی می ماند و در نتیجه کانی های فرومغناطیس می توانند به صورت مغناطیس دائم درآیند و مغناطیس باقیماند حاصله از تبادل اتصال را به دو صورت می توان از بین برد :
۱- ایجاد یک میدان مغناطیسی خارجی در خلاف جهت میدان کانی فرومغناطیس
۲- افزایش درجه حرارت تا حد نقطه کوری ان کانی. دمای نقطه کوری برای مگنتیت و آهن کبالت و نیکل می باشد.
چکیده ۳
مقدمه ۴
تاریخچه ایجاد جیآیاس (مروری بر مطالعات انجام شده) ۴
تعاریف جیآیاس ۶
عناصراصلی تشکیل دهنده سیستمهای اطلاعات جغرافیایی ۷
فرآیند تحلیل اطلاعات در سیستم اطلاعات جغرافیایی ۸
کاربردها و تواناییهای سیستمهای اطلاعات جغرافیایی ۹
روش و مدل پژوهش ۱۰
گردآوری اطلاعات ۱۰
۱٫ دادههای توصیفی ۱۱
۲٫ دادههای مکانی ۱۱
ایجاد پایگاه اطلاعات توصیفی ۱۲
خلاصه اقدامات انجامشده به کمک نرمافزارهای موجود ۱۳
توابع تحلیلی برروی اطلاعات ۱۴
۱٫ توابع تحلیلی برروی دادههای مکانی ۱۴
.۲٫ توابع تحلیلی بر روی دادههای توصیفی ۱۴
۳٫ توابع تحلیلی برروی دادههای مکانی وتوصیفی ۱۷
محصولات خروجی ۱۹
۱٫ نقشههای موضوعی ۲۰
۲٫ نمودارها ۲۱
۳٫ جداول ۲۲
۴٫ خروجیهای دیگر ۲۲
نتایج ۲۳
زمینههای گسترش و تقویت موضوع پژوهش ۲۴
منابع ۲۶
احمدیزاده، سعید (۱۳۷۵)، ایجاد پایگاه اطلاعاتی GIS برای منطقه
سرداب رود. پایاننامه کارشناسی ارشد. دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت
مدرس.
ارحمی، محمود. (۱۳۸۱)، آشنایی با نرمافزار GIS. Arcview تهران. سازمان مدیریت منابع آب ایران.
آرنوف، استان. (۱۳۷۵)، سیستمهای اطلاعات جغرافیایی. ترجمه سازمان
نقشهبرداری کشور .چاپ اول. تهران. انتشارات سازمان نقشهبرداری کشور.
بهار.
استار، جفری.استس،جان (۱۳۷۶)، مقدمهای بر سیستمهای اطلاعات جغرافیایی. ترجمه سیدحسین ثنائینژاد. جهاد دانشگاهی مشهد.
آلشیخ، علیاصغر. هلالی، حسین (۱۳۸۰)، «طراحی و اجرای سیستم اطلاعات
مکانی بر روی اینترنت برای شهر تهران». مجموعه مقالات همایش ژئوماتیک ۸۰٫
سازمان نقشهبرداری کشور. تهران..ص ۱۰۴-۹۸٫
امینی، بهرام. فرجزاده، منوچهر (۱۳۷۳)، آشنایی با سیستم اطلاعات جغرافیایی. مؤسسه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله.
انصافی، مسعود. (۱۳۷۳)، «طراحی و کاربرد سیستم GIS درکنترل و برنامهریزی
مناطق اکتشافی و معدنی ایران». مجموعه مقالات کنفرانس سیستم اطلاعات
جغرافیایی. سازمان نقشهبرداری کشور. تهران.ص ۶۸-۵۱٫
بهبودی، نغمه (۱۳۷۸)، کاربردسیستم های اطلاعات جغرافیایی درتحلیل شهرهای
باستانی. پایاننامه کارشناسیارشد. دانشکده علومانسانی دانشگاه تربیت
مدرس.
پرهیزکار، اکبر (۱۳۷۶)، ارائه الگوی مناسب مکان گزینی مراکز خدمات شهری با
تحقیق در مدلهای جیآیاس شهری. پایاننامه دکتری. دانشکده علوم انسانی
دانشگاه تربیت مدرس.
پرهیزکار، اکبر.گلی، علی (۱۳۸۱)، «ضرورت بهرهگیری از تکنولوژیهای نوین
اطلاعرسانی در عرصه ایرانشناسی (کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی در
ایرانشناسی)». خلاصه مقالات نخستین همایش ایرانشناسی. تهران . ص۳۲۸-۳۲۶٫
توفیقیان، حسین. (۱۳۷۱)، کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی در باستانشناسی.
پایاننامه کارشناسی ارشد. دانشکده علومانسانی دانشگاه تربیت مدرس.
حاجیوندی، مهرناز. طبیبزاده غیاثی، عادل (۱۳۷۵)، «کاربرد سیستمهای
اطلاعات جغرافیایی در مطالعه و بررسی مناطق حادثهخیز( مطالعه موردی-زلزله و
سیل در استان فارس)». مجموعه مقالات سومین کنفرانس سیستمهای اطلاعات
جغرافیایی. سازمان نقشهبرداری کشور. تهران. ص۶۸-۵۳٫
حکیمپور، فرشاد (۱۳۷۴)، «بررسیهای اولیه برای ایجاد یک سیستم اطلاعات
جغرافیایی». مجموعه مقالات دومین کنفرانس سیستمهای اطلاعات جغرافیایی.
سازمان نقشهبرداری کشور. تهران. ص۶۶-۵۵٫
درویشی،کریم (۱۳۷۱)، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) به روایت Arc/Info. انتشارات شرکت کامپیوتری نگاره.
رنجبران، محمد (۱۳۸۰)، طراحی ساختار اطلاعاتی مناسب جهت برنامهریزی شهری
با استفاده از سیستمهای اطلاعات جغرافیایی (GIS). پایاننامه کارشناسی
ارشد. دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهیدبهشتی.
روشننژاد، علیاصغر (۱۳۷۷)، «آموزش GIS». مجله شهرنگارش ۵ و۶٫ تابستان و پاییز.
عظیمی، نورالدین (۱۳۷۶)، «GIS و کاربرد آن در مطالعه و برنامهریزی توسعه
فیزیکی شهرها». مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس سیستمهای اطلاعات
جغرافیایی. سازمان نقشهبرداری کشور. تهران. ص۴۴-۳۵٫
فرجزاده، منوچهر (۱۳۷۷)، «سیستمهای اطلاعات جغرافیایی». دانشگاه انقلاب. اردیبهشت.
تکنولوژی web GIS در جهان، در:
گلی، علی (۱۳۷۸)، طراحی سیستم اطلاعات منطقهای با بکارگیری سیستم اطلاعات جغرافیایی در محیط شبکه اطلاعرسانی جهانی. پایاننامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس.
مدیری، مهدی (۱۳۷۶)، خواجه، خسرو. اشارهای به سیستمهای اطلاعات جغرافیایی. تهران. انتشارات سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
پیچیدگی، تنوع وحجم انبوه اطلاعات جغرافیایی ازیک سو و تواناییهای رایانه درعرصه اطلاعات ازسوی دیگر، فلسفه وجودی سیستمهای اطلاعات جغرافیایی(جیآیاس) را تبیین میکند.
ازآنجاکه بخش عمده اطلاعات علوم زمین موجود در پایگاههای مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران، شامل اطلاعات مکانی وتشریحی است، مناسب ورود به سیستمهای اطلاعات جغرافیایی میباشد و میتوان این اطلاعات را آماده استفاده در این سیستمها نمود. پژوهش حاضر با این دیدگاه و با هدف بررسی کاربرد جیآیاس در ساماندهی مدارک علوم زمین موجود در مرکز انجام شده است. در راستای رسیدن به این هدف، پس ازگردآوری کلیه اطلاعات توصیفی و مکانی مورد نیاز مرتبط با علوم زمین از پایگاههای مرکز،کار تفکیک،کنترل، دستهبندی وکدگذاری آنها برای ورود به سیستم اطلاعات جغرافیایی انجام شد. به منظور ایجاد پایگاهی از اطلاعات فوق، با مجموعه دادهها، لایههای اطلاعاتی مربوطه تشکیل شد و به منظور نمایش، تشریح و انجام تحلیلهای لازم بر روی دادهها، مورد استفاده واقع گردید.
بدین وسیله علاوه بر دسترسی صحیح و سریع به دادههای مورد نیاز در یک حجم وسیع، امکان ارائه و به تصویرکشیدن اطلاعات مکانی و موضوعی در قالب نقشه، جدول و نمودار، ویرایش و بهنگام نمودن دادهها ونیز امکان استفاده از دادههای موجود در جهت اهداف مختلف و براساس نیازهای گوناگون کاربران فراهم میگردد. همچنین زمینهای برای شناساندن و معرفی قابلیتها و پتانسیلهای متعدد و در عین حال، تشخیص خلأهای مطالعاتی مناطق مختلف جغرافیایی ایجاد خواهد شد. نهایتاً بهمنظور تعمیم کاربرد این سیستم در ارتباط با دیگر اطلاعات موجود در پایگاههای مرکز (که به نحوی با موقعیت مکانی در ارتباطاند)، مدلی از فرایند انجام این طرح ارائه شده است.
(جیآیاس) یک سیستم اطلاعاتی است که پردازش آن بر روی اطلاعات مکان مرجع یا اطلاعات جغرافیایی است و به کسب اطلاعات در رابطه با پدیدههایی میپردازد که بهنحوی با موقعیت مکانی در ارتباطاند. بهکارگیری این ابزار با امکان استفاده در شبکههای اطلاعرسانی جهانی، یکی از زمینههای مناسب و مساعد در جهت معرفی توانها و استعدادهای کشور در سطح جهانی است.گسترش روزافزون شبکه کاربران این سیستمها از جمله نکات اساسی است که می تواند به قابلیتها و تواناییهای این سیستم بیفزاید.
در حال حاضر از این سیستمها بسته به نیازهای هر منطقه یا کشور در بخشهای مختلف (مانند مطالعات زیستمحیطی، برنامهریزی شهری و شهرداری، خدمات ایمنی شهری، مدیریت حمل و نقل و ترافیک شهری، تهیه نقشههای پایه، مدیریت کاربری اراضی، خدمات بانکی، خدمات پستی، مطالعات جمعیتی و مدیریت تأسیسات شهری مثل برق، آب،گاز، و..) استفاده میشود و با گذشت زمان و توسعه سیستمها، کاربرد جیآیاس به کلیه بخشهای مرتبط با زمین گسترش یافته است.
مطالعه حاضر نیز با در نظرگرفتن مسائل فوق درصدد است ضمن معرفی بخشی از توانها و مزایای این سیستم در دسترسی سریع به اطلاعات، تحلیل اطلاعات به طور یکجا و با هم، بهنگامسازی، دقت و سرعت بالای عمل، و ….، کاربرد و نحوه استفاده از آن را در ارتباط با مجموعه اطلاعات علوم زمین موجود در پایگاههای اطلاعاتی مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران مورد بررسی قرار دهد و ارزیابی نماید.
اولین نمونه از یک جیآیاس ملّی، جیآیاس کانادا[۲] است که از
اواخر۱۹۶۰ به این طرف به صورت پیوسته مورد استفاده قرار گرفته است. در
دهههای ۱۹۷۰ و۱۹۸۰ میلادی پیشرفتهای قابل ملاحظهای در فناوری جیآیاس
به وجود آمد، به طوری که عبارت «سیستم اطلاعات جغرافیایی» در مورد مجموعه
ابزارهایی برای تحلیل و نمایش نقشهها و ادغام فنون و شیوههای آماری و
نقشهای و کاربرد فراگیرتر آن، بویژه برای تحلیل تأثیرات وخط مشیهای دولتی
به کارگرفته شد. در حالیکه سابقه فناوری جیآیاس درکشورهای غربی ازجمله
کانادا وآمریکا به بیش از۴۰ سال میرسد، فناوری جیآیاس در اغلب کشورهای
جهان سوم بسیار جوان میباشد. از ویژگیهای جیآیاس در کشورهای غربی
هماهنگی بین فناوری و آموزش وکاربرد آن است، درحالی که درکشورهای جهان سوم،
ورود فناوری قبل از آموزش و مهارتاندوزی مربوط به آن صورت میگیرد.
در ایران، اولین مرکزی که به طور رسمی استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی
را در کشور آغاز کرد سازمان نقشهبرداری کشور بود که در سال ۱۳۶۹ براساس
مصوبه مجلس شورای اسلامی، عهدهدار طرح به کارگیری این سیستم شد. این
سازمان در حال حاضر مشغول تهیه نقشههای توپوگرافی ۱:۲۵۰۰۰ از عکسهای
هوایی با مقیاس ۱:۴۰۰۰۰ میباشد و این فرصتی است برای تبدیل این نقشهها به
ساختارهای رقومی و تأسیس پایگاه توپوگرافی ملی[۳] که نیازهای کاربران را
در زمینه جیآیاس برآورده میکند.
در همین راستا «شورای ملی کاربران سیستمهای اطلاعات جغرافیایی»[۴] به
منظور سیاستگذاری، برنامهریزی و هماهنگسازی فعالیتها در زمینه
جیآیاس، تحلیل نیازمندیها و همچنین بهرهبرداری شایسته از کلیه
ظرفیتهای علمی، فنی و نیروی انسانی در راستای ایجاد و به کارگیری
جیآیاس و با توجه به وظایف سازمان نقشهبرداری کشور در خصوص تدوین و
ایجاد سیستمهای اطلاعات جغرافیایی ملی، در دی ماه ۱۳۷۲ تأسیس گردیده است.
فعالیتهای اجرایی پروژه ایجاد سیستم اطلاعات جغرافیایی در وزارت صنایع و
معادن، از فروردین ۱۳۷۱ آغاز گردید و هماکنون از این سیستم به طور گسترده
در ارتباط با فعالیتهای آن استفاده میگردد.
از دیگر مؤسساتی که در زمینه این سیستم فعالیت میکنند میتوان شهرداری
تهران، وزارت مسکن و شهرسازی، وزارت جهاد کشاورزی، مؤسسه بینالمللی
زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، و سازمان جنگلها و مراتع را نام برد. در
دانشگاههای کشور تاکنون از این سیستم، چنان که باید، به عنوان یک فناوری
با قابلیت بسیار بالا برای در اختیار قراردادن طراحی پروژهها و کاربرد آن
در رشتههای مختلف استفاده نگردیده است.
در زیر به نتایج برخی از مطالعات انجام شده در این زمینه اشاره میگردد:
«پرهیزکار» (۱۳۷۶) در پایاننامه دکتری خود با عنوان «ارائه الگوی مناسب مکانگزینی مراکز خدمات شهری با تحقیق در مدلها و جیآیاس شهری» مشخص نموده است که جیآیاس، توانمندیها و قابلیتهای فوقالعادهای در جمعآوری، ذخیره، بازیابی، به روزکردن، کنترل، ادغام، تحلیل، مدلسازی و نمایش دادههای جغرافیایی به صور گوناگون دارد و میتواند متغیرهای کمی و کیفی متعدد و با ابعاد گسترده را در تصمیمگیریها و مدیریت شهری دخالت دهد.
"زمین شناسی پزشکی" علمی است که به بررسی
ارتباط بین عوامل زمین شناسی با سلامت انسان ها و جانوران و تأثیر عوامل
زیست محیطی بر پراکندگی جغرافیایی بیماری های مرتبط می پردازد.بنابراین
زمین شناسی پزشکی موضوعی گسترده و پیچیده است که برای شناسایی، کاهش یا حل
مشکلات موجود نیاز به ارتباط با رشته های مختلف علمی دارد.
فلزات و نافلزات اگر به مقادیر غیرطبیعی وارد بدن شوند منجر به بروز مشکلات
قابل توجهی می گردند. گروهی از فلزات برای سلامتی ما سودمند و گروهی دیگر
مضر هستند. فعالیت های انسانی (از هر نوع) باعث انتقال فلزات از جایگاه
هایشان به مکان هایی می شود که در آینده برای سلامت انسان ها و جانوران
مشکلاتی را به وجود خواهند آورند. این مشکلات در مکان هایی که بارندگی های
اسیدی روند دسترس پذیری فلزات سنگین (مانند جیوه) و در نتیجه جذب آنها در
زنجیره غذایی را تسهیل می کند، تشدید می شوند. به علاوه باران های اسیدی در
این مکان ها باعث عدم دسترسی موجودات زنده به برخی از عناصر کم مقدار
مانند سلنیم می شوند
عناصر سمی موجود در خاک و سنگ حاصل واکنش های ژئوشیمیایی طبیعی یا فعالیت های انسانی هستند و معمولا بر سلامتی انسان اثر می گذارند؛ در واقع این عناصر از طریق غذا یا نوشیدنی وارد بدن می شوند. اگرچه در بسیاری از مناطق فقط از غذاهای محلی استفاده می شود ولی جوامع صنعتی مدرن اغلب خواهان غذاهای متنوعی هستند که در مناطق جغرافیایی مختلف تولید می شود. آب آشامیدنی معمولا به طور محلی تأمین می شود و عمدتا متأثر از ژئوشیمی محلی است. ورود بیش از اندازه برخی از ترکیبات غیرآلی به بدن از طریق آب های آشامیدنی باعث بروز مشکلاتی در برخی از کشورها شده است . از بیماری های جهانی مربوط به زمین شناسی پزشکی می توان به گواتر (کمبود ید) و بیماریهای مربوط به فزونی یا کمبود عناصری خاص مانند فلورین یا سلنیم اشاره کرد. بیماریهای قلبی-عروقی مرتبط با سختی آب (متأثر از محیط های جغرافیایی) نیز یکی دیگر از موضوعات زمین شناسی پزشکی است
مقدمه ۴
۱-۱- جایگاه سنجش از دور ۷
۱-۲- تعریف سنجش دور ۸
۱-۳- مبانی رادیومتری سنجش از دور ۹
۱-۳-۱- سیستم سنجش از دور ۹
۱-۳-۲ – انرژی الکترومغناطیسی ۱۰
۱-۳-۳- طیف الکترومغناطیسی ۱۰
۱-۳-۴- محدوده اپتیکی ۱۱
۱-۴- سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیائی GIS 12
1-5- طریقه جمع آوری و ثبت اطلاعات جغرافیایی ۱۳
۱-۶- تفسیر و تجزیه تحلیل اطلاعات سنجش از دور ۱۸
۱-۶-۱- کلیات ۱۸
۱-۶-۲- تفسیر اطلاعات ماهواره ای ۱۹
۱-۶-۳- خصوصیات تصاویر رقومی ۱۹
۱-۷- کاربرد داده های ماهواره ای در ژئومورفولوژی و زمین شناسی ۲۰
۲-۱- چگونگی تجمع آب در زیر زمین ۲۳
۲-۱-۱- آبخیز یا سفره راه ۲۳
۳-۱-۲- سفره ناتراوا ۲۳
۲-۱-۳- مناطق بی آب ۲۳
۲-۱-۴- حفره های آب ۲۴
۲-۲- تخلخل ۲۴
۲-۲-۱- آشنایی ۲۴
۲-۲-۲- تخلخل اولیه وثانویه ۲۴
۲-۳- توزیع آبهای زیرزمینی در جهت قائم ۲۵
۲-۴- قابلیت سنگها و مواد مختلف برای تشکیل آبخیز ۲۶
۴-۱- مواد نامتراکم ۲۷
۲-۴-۲- سنگهای رسوبی ۲۸
۲-۴-۳- سنگهای آذرین و دگرگونی ۲۹
۱-۳- موقعیت و وسعت ۳۲
۲-۳- جمعیت و تقسیمات کشوری ۳۵
۲-۳- جمعیت و تقسیمات کشوری ۳۵
۳-۳- راههای ارتباطی ۳۵
۴-۳- صنایع و معادن ۳۶
۵-۳- آب و هوا ۳۷
۶-۳- زمین شناسی ۳۸
۳-۶-۱- دوران پرکامبرین ۳۹
۳-۶-۲- پرکامبرین بالایی – اینفراکامبرین ۳۹
۳-۶-۳- پالئوزوئیک ۴۱
۳-۶-۴- پالئوزوئیک زیرین ( کامبرین – اردوپسین – سیلورین ) ۴۱
۶-۳-۵ – پالئو زوئیک بالایی ( دونین – کربنیفر – پرمین ) ۴۲
۶-۳-۵-۱- دونین زیرین ۴۲
۶-۳-۵-۲- دونین بالایی – کربنیفرزیرین ۴۲
۶-۳-۶- مزوزوئیک ۴۲
۶-۳-۶-۱- تشکیلات شمشک ۴۳
۶-۳-۶-۲- تشکیلات بادامو ۴۳
۶-۳-۷- سنوزوئیک ۴۳
۶-۳-۷-۱- ترشیاری ۴۳
۶-۳-۷-۲- کواترنری ۴۴
۷-۳- آبهای سطحی ۴۴
۷-۳-۱- مسیل فخرآباد ۴۵
۷-۳-۲- مسیل فیض آباد ۴۵
۷-۳-۳- مسیل اسلامیه ۴۵
۷-۳-۴- کانال دره گاوان ۴۵
۷-۳-۵-کانال مشیر ۴۵
۸-۳- آبهای زیرزمینی ۴۵
۸-۳-۱- تقسیم بندی دشتها و سفره های آب زیرزمینی حوضه آبریز ۴۶
۱-۴- اثر سنگهای آذرین ۵۱
۲-۴- اثر تشکیلات آهکی ۵۲
۳-۴- اثر تشکیلات ماسه سنگی و کنگلومرایی ۵۳
۴-۴- اثر تشکیلات شیلی – مارنی و تبخیری ۵۵
۵-۴- اثر تشکیلات آبرفتی و رسوبات ناهم جوش دشتها ۵۷
بررسی تصاویر ماهواره ای دشت یزد – اردکان ۵۹
نتیجه گیری ۶۷
منابع و مآخذ ۶۸
۱- مطالعات آبهای زیر زمینی دشت یزد – اردکان تهیه شده توسط شرکت آب
منطقه ای یزد
۲- اصول سنجش از دور ، حسین طاهر کیا ، انتشارات پیام نور
۳- زمین و منابع آب ، محمود صداقت ، انتشارات پیام نور
۴- آبکشی و آبرسانی در معادن ، حسن مدنی
۵- موسسه سنجش از دور بصیر یزد
این پروژه نقش سازنده ای زمین شناسی در وضعیت هیدروژئولوژیکی دشت یزد – اردکان با استفاده از دور سنجی را مورد بررسی قرار داده است . با توجه به کمبود آب منطقه چه از لحاظ شرب و چه از لحاظ کشاورزی و نیز پائین بودن کیفیت آب در اکثر نقاط منطقه ، اهمیت انجام این پروژه به وضوح مشخص می باشد . لذا امید است انجام این تحقیق ، در حل مسائل آبی منطقه کمکی هر چند ناچیز بکند .
در انجام این پروژه شرکت آب منطقه ای یزد در مورد مطالعه زمین شناسی منطقه و مطالعه آبهای زیر زمینی منطقه و همچنین موسسه سنجش از دور بصیر در مورد کارهای دورسنجی همکاریهای لازم را داشته اند .
این گزارش مشتمل بر پنج فصل است .
فصل اول در مورد تکنولوژی سنجش از دور و کاربرد آن در هیدروژئولوژی توضیح
می دهد .
فصل دوم انواع سازند های زمین شناسی از نظر هیدروژئولوژی را مورد بررسی قرار
می دهد .
در فصل سوم به هیدروژئولوژی دشت یزد – اردکان اشاره شده است .
فصل چهارم در مورد کاربرد سنجش از راه دور در بررسی نقش سازنده های زمین شناسی و اثر آن بر منابع آب زیر زمینی منطقه از نقطه نظر کمی و کیفی توضیح می دهد و در پایان فصل نیز به شرح و تفسیر عکسهای تهیه شده از Google Earth می پردازد و در نهایت فصل پنجم مربوط به نتیجه گیری و پیشنهادات می باشد .
سنجش از دور یکی از فراگیرترین ، مهیجترین و نیرومندترین تکنیکهای موجود در دست دانشمندانی است که با مسائل زیست محیطی در زمینه های گوناگون از نظیر زمین شناسی ، جغرافیا ، کشاورزی ، منابع طبیعی ، زیست شناسی ، جنگلداری ، اقیانوس شناسی ، هوا شناسی ، باستان شناسی و برنامه ریزی و استراتژی نظامی سر و کار دارند .
چگونگی رشد سنجش از دور را مانند هر انتظام علمی دیگر می توان با یک
منحنی که در شکل ۱ دیده می شود نشان داد در این منحنی مرحله اول رشد اولیه
با افزایش اندک متون سنجش از دور است بی آنکه شاهد ایجاد سازمان اجتماعی بر
آن باشیم مرحله دوم دوره رشد چشمگیر است که در آن تعداد نشریه های ادواری
دو برابر شده و واحدهای پژوهشی تخصصی تأسیس می گردند مرحله سوم دوره ای است
که در آن آهنگ رشد رو به کاهش می گذارد و هر چند آهنگ رشد سالیانه ثابت می
ماند اما تخصص گرایی و بحث در این زمینه افزایش می یابد مرحله چهارم ،
دوره نهائی است که در آن آهنگ رشد به صفر
می رسد و واحدهای پژوهشی تخصصی و سازمان اجتماعی رو به رکود می گذارد و موضوع به حد تکامل می رسد .
موقعیت سنجش از دور در این چهارچوب در هر کشور متفاوت است در اکثر کشورهای در حال توسعه سنجش از دور در مرحله اول قرار دارد در اغلب کشورهای اروپایی در مرحله دوم و در ایالتهای متحده آمریکا به مرحله سوم وارد شده است .
هدف نهایی سنجش از دور رسیدن به مرحله چهارم تکامل است یعنی هنگامی که بتوانیم اطلاعات قابل اطمینان سنجش از دور را به صورت روزمره برای مدیریت سیاره آسیب پذیر و شکننده خود تولید کنیم .
بنا به تعریف ، سنجش از دور عبارتست از اندازه گیری خصوصیات پدیده های سطح زمین با استفاده از داده هائی که از راه دور توسط هواپیما و ماهواره کسب می شوند به طور کلی اطلاعات مورد استفاده سنجش از دور در منابع زمینی یا ماهیت تصویری دارند که شامل عکسهای هوایی و عکسهای فضایی هستند یعنی انعکاسات اشعه الکترومغناطیسی از روی اجسام بر صفحه فیلمی که در دوربین هواپیما یا فضاپیما قرار گرفته اثر گذاشته و پس از ظهور فیلم به صورت عکس یا اسلاید مورد بررسی واقع می شوند یا اینکه ماهیت رقومی دارند یعنی اینکه انعکاسات الکترومغناطیسی از پدیده های منابع زمینی به وسیله سنجیده های ماهواره ها ثبت شده و پس از ارسال به ایستگاههای زمینی و انجام تصحیحات و پردازش لازم تبدیل به تصاویر شده و مورد تفسیر قرار می گیرند و یا به کمک کامپیوتر مستقیماً تجزیه و تحلیل می شوند سیستمهای سنجش از دور به ویژه آنهائی که بر روی ماهواره ها قرار دارند کره زمین را به صورت دائم و دوره ای مورد نگرش و تصویربرداری قرار می دهند و لذا موجبات فرابینی و نظارت زمین و اثرات فعالیتهای انسان بر روی آنرا فراهم می کنند بعضی از کاربردهای مهم سنجش از دور عبارتند از :
۱- نظارت و تعیین تغییرات جهانی نظیر کاهش لایه اوزون ، نابودی جنگل ها و گرم شدن جهان
۲- کشاورزی ( وضعیت مزارع ، پیش بینی محصول و فرسایش خاک )
۳- کشف منابع غیرقابل تجدید ( از معادن ، نفت و گاز و طبیعی )
۴- نظارت منابع طبیعی تجدید شونده ( جنگلها و مراتع ، اقیانوسها و خاکها )
۵- هواشناسی ( دینامیک اتمسفر و پیش بینی وضع هوا )
۶- مراقبت های نظامی
هر سیستم سنجش از دور که از تابش الکترومغناطیسی استفاده می کند چهار قسمت اساسی دارد :
۱- منبع – منبع تابش الکترو مغناطیسی می تواند طبیعی باشد مانند نور بازتابیده خورشید یا گرمای گسیل شده از زمین یا مصنوعی باشد نظیر رادار میکروموج
۲- بر هم کنش با سطح زمین – مقدار و مشخصه های تابش گسیلی یا بازتابیده از سطح زمین به مشخصه های اشیای روی سطح زمین بستگی دارد .
۳- بر هم کنش با جو زمین – انرژی الکترومغناطیسی که از جو زمین عبور می کند و پیچیده و پراکنده می گردد .
۴- سنجنده – تابش الکترو مغناطیسی که با سطح زمین و جو آن بر هم کنش می کند به وسیله سنجنده ای مانند تابش سنج یا دوربین عکاسی ثبت می شود .
عامل ارتباط میان قسمتهای اساسی سیستم سنجش از دور ، انرژی الکترو مغناطیسی است انرژی توانائی انجام کار می باشد و با انجام کار ، معمولاً انرژی از نقطه ای به نقطه دیگر دراثر رسانش ، همرفت یا تابش منتقل می شود در سنجش از دور در وهله نخست با انتقال انرژی در اثر تابش سروکار داریم .
در رشته مکانیک خاک و مهندسی پی یا ( ژئوتکنیک ) ، تعیین مشخصات خاک تعریفی از چگونگی رفتار و ویژگیهای خاک از اهمیت زیادی برخوردار است . در کارهای عمومی که غالباً با خاک سروکار داشته و مجبور به تصرف در وضعیت موجود آن هستیم ، لازم است توانایی خاک برای تحمل بارهای وارده از سوی ما و نیز قابلیت آن به عنوان یک مصالح در روبرو شدن با حالات و شرایط متفاوت مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد . تمام این مطالب ما را به تعریف آزمایشهایی برای تعیین خواص مکانیکی و مقاومتی خاک و نیز احیاناً ویژگیهای فیزیکی آن رهنمون می سازد کشورهای مختلف سعی کرده اند آزمایشهای لازم را بصورتی ثابت تعریف کنند تا قابل استفاده در محلهای مختلف باشد و بتوان از نتایج آن برای مقایسه و نیز انجام کارهای پژوهشی سود و نیز از خطاهای دستگاهی و ... احتراز جست . اکنون تقریباً این آزمایشها به صورت ثابتی تعیین شده اند ، اگر چه ، پیشرفت تکنیک حساسیت ، دقت و یا سرعت آنها افزایش یافته است ولی تغییرات زیادی پیدا نکرده اند . البته ممکن است برای موارد خاصی ، آزمایشهای خاصی نیز ابداع شود . به هر حال در این کتاب با توجه به نیازهای پروژه های عمرانی درگیر با خاک بهتعیین ویژگیهای مقاومتی خاک ، آزمایشهایی ذکر شده است . این آزمایشها عمدتاً آزمایشگاهی و بنابراین کوچک مقیاس بوده و برروی نمونه های کوچکی از خاک انجام شده و مشخصات لازم را تعیین می کنند . در کنار این آزمایشها ، آزمایشهای صحرایی نیز وجود دارند که در پروژه های مهم و حساس وجود آنها ناگزیر و به طور کلی نتایج اطمینان بخش تری را به ما خواهند داد .