فرمت : WORD تعداد صفحه :30
فهرست
عنوان صفحه
مقدمه
بیان مسئله
ضرورت و اهمیت مسئله
سئوالات تحقیق
فرضیه های تحقیق
تعریف متغیرهای تحقیق
ابزار تحقیق
شیوه اجرا
نتیجه گیری
پیشنهادات
منابع
مقدمه
با الهام از این سخن گرانقدر امام راحل که فرمودند : «هدف مخالفین شما این است که بچه های شما را از اسلام منحرف کنند و جوانهای شما را از اسلام منحرف کنند، توجه کنید که کودکها و جوانها را به تعلیمات اسلامی تربیت کنید تا انشاءالله کشورشما از آسیب مصوب بماند.»
با توجه به اینکه اسلام تمامی ضعفها و کاستیهای روحی و روانی، حتی اجتماعی و اقتصادی را ناشی از غفلت انسان از مبداء آفرینش ومعادمی داند، خداوند در قرآن کریم می فرماید:«هر کس از یاد کردن من خودداری کند، زندگی سختی خواهد داشت» لزوم توجه دادن دانش آموزان به فرایض دینی در شرایط فعلی جامعه، آشکار می شود. چرا که فرایض دینی موجب افزایش تقوا می شود. « ای مردم خدایی را پرستید که آفریننده شما و آنکه پیش از شما بودند باشد که پارسا و منزه شوید.
تقوا بر اثر توجه و پایبندی به رعایت فرایض دینی حاصل شده و ضامن سعادت واقعی و ابدی انسانهاست . بنابراین هیچ آموزشی در مدارس بالاتر از ایجاد تقوا نیست.
قرآن مجید، تزکیه و تقوا را قبل از تعلیم و تعلم بیان فرموده است و این نشان از اهمیت تقواست. تحکیم پایه های فرایض دینی در مدارس باعث بیداری ، آگاهی، استقلال ، نجات دانش آموزان و در نتیجه نجات کشور از هر گونه انحراف می گردد.
بیان مسئله
دین برنامة کامل زندگی است که از طرف خالق هستی، از آغاز خلقت انسان به وسیلة پیامبران از حضرت آدم (ع) تا خاتم (ص) برای انسانها آورده شده است. دین از همان ابتدا متناسب با رشد انسان در زمانهای مختلف، آئین نامههای تربیتی خاص هر دوره را ارائه داده است. در نهایت با بعثت خاتم پیامبران (ص) دین به مرحله کمال خود رسیده که همانا دین اسلام است. خداوند برنامة زندگی انسانها را به وسیلة رسول باطنی (عقل) و رسول ظاهری (پیامبران) که پیام آوران وحی و دین میباشد تدبیر مینماید. زندگی بدون وجود دین برای انسان پوچ و بی معنی است.
به عقیدة «آدلر» که از تجارب سی سالة روانکاری خود سخن میگفت، کلیة بیماران روانی که حس مذهبی خود را باز نیافتند. درمان نشدند همچنین «فروید» روانکاو اطریشی گمان میکرد که جامعه نیاز به مذهب نخواهد داشت و تنها تمدن قادر خواهد بود که انسان را اداره کند. و بی توجهی به ارزش وجودی انسان، قتل و غارت، ویرانگریها، باعث شد تا او از این نظر خود عدول کند.
فرمت : WORD تعداد صفحه :115
فهرست مطالب
چکیده 1
فصل اول 2
مقدمه 3
علل کار کردن 4
بیان موضوع (مسئله) 11
اهمیت پژوهش 17
اهداف 20
فرضیات 21
سوالات پژوهش 22
تعریف واژه ها 23
مسائل و مشکلات زنان شاغل 25
راهکارهایی برای بهبود وضعیت اشتغال زنان 28
فصل دوم 29
فعالیت و اشتغال در ایران 30
تحول فعالیتهای اقتصادی زنان در ایران 33
تحول نقش اجتماعی زنان در جریان نوسازی ایران 35
تغییرات نقش زنان در طی سالهای مدرنیزاسیون 39
آثار و نتایج اشتغال زنان 48
خطوط اصلی بررسی، تنوع و گوناگونی مسائل 55
انگیزه ها و عوامل اشتغال زنان 57
بیش ها و مبانی نظری و عنایت از کار 59
نظریه مازلو 59
نظریه هرزبرگ 61
کیفیت زندگی شغلی و رضایت از کار 63
ابعاد کیفیت زندگی شغلی 64
ساخت جنسی و اشتغال 65
اهمیت موضوع 66
هدف پژوهش 68
فرضیه های پژوهش 68
فصل سوم 69
جامعه پژوهش 70
نمونه پژوهش 70
روش تجزیه و تحلیل داده ها 70
طرح پژوهش 72
پرسشنامه 73
فصل چهارم 75
تجزیه و تحلیل جداول یک بعدی 76
جداول دو بعدی 80
جداول سه بعدی 90
راهکارهایی برای بهبود وضعیت اشتغال زنان 97
نتیجه گیری نهایی از یافته ها 102
فهرست منابع 105
فرمت : WORD تعداد صفحه :212
مقدمه
مطالعه سیر تاریخی فحشا[1]، نشانگر آن است که این پدیده، از کهنترین انحرافات بشری است و از دیر باز به عنوان یک واقعیت اجتماعی وجود داشته است. با این حال، تحقیقات علمی اندکی روی آن صورت گرفته است. طبق نظر ابینگهاوس(1909)، روسپیگری گذشتهای طولانی، اما تاریخچه کوتاهی دارد. بخشی از این امر به مشکلات جمعآوری اطلاعات علمی و قابل تعمیم از نمونههای مورد مطالعه روسپیان مربوط نمیشود. از این رو، فقدان تحقیقات دقیق و علمی موجب رواج اطلاعات غلط در مورد زمینه، طبیعت و علل روسپیگری میگردد (پوتریت و دیگران، 1998 : 164 به نقل از طباطبایی).
طبق تعریف، زن ویژه یا روسپی یا فاحشه، زنی (یا به ندرت مردی) است که مخارج زندگی خود را به طور کلی یا جزئی از طریق تسلیم جسم خویش به دیکران (با انگیزههای جنسی) تأمین میکند. بعلاوه این نوع روابط جنسی بدون محبت و موقتی است و اگر رابطه عاطفی در این کار دخالت داشته باشد، فحشا نام نخواهد داشت. این اصطلاح، تنها به کسانی اطلاق نمیشود که تمام عمر به فحشا اشتغال دارند، بلکه هر زن یا مردی که در ضمن اشتغال به کارهای دیگر، گاهگاهی با دریافت پول به ایجاد رابطه جنسی بادیگران اقدام کند، نیز (طی مدتی که به این رفتار میپردازد)، روسپی نامیده میشود (فارلی و دیگران، 1998 : ص94).
سنت آگوستین، پرچمدار اخلاقیات مسیحیت در غرب، نگرشی دوسوگرانه به فحشا و زنان ویژه داشته است. به نظر وی، هیچ چیزی پستتر و شرمآورتر از فحشا و مفاسد مشابه آن نیست. در عین حال، وی در جای دیگر بیان میکند که گاهی فحشا در جوامع، یک ضرورت بوده است. او اظهار داشته است که اگر فحشا از جامعه بر چیده شود، به هر حال جامعه با مفاسد دیگر آلوده خواهد شد و الگوهایی از روابط جنسی پدید خواهد آمد که به جامعه آسیب خواهد رساند. علیرغم این بیان آگوستین و با وجود اینکه در مقاطعی از تاریخ، فحشا به صورت رسمی و مشروع وجود داشته و حتی گاهی رنگ مذهبی نیز به خود گرفته است، در اکثر جوامع و در طول تاریخ، روسپیگری تقبیح و محکوم شده است(بولوگ و بولوگ، 1996 : 164 به نقل از طباطبایی).
روانشناسان علت بروز این پدیده را علل روانی از جمله گرایش به تنوعطلبی و ضعف هویت اخلاقی میدانند و همچنین اختلال در هویت در آن دخالت دارد و در برخی از افراد این گروه، اختلالات شخصیتی (به ویژه اختلال شخصیت ضد اجتماعی و مرزی) نمود بیشتری دارد (بهبودی،1378 : ص102).
از نظر جامعهشناسان و مددکاران اجتماعی، علت فحشا صرفاً به پدیدههای روانی محدود نمیشود؛ بلکه علت بروز این پدیده را به فقر و گرسنگی، چگونگی تعلیم و تربیت فرد در خانواده، بیکاری، نوسان شرایط اقتصادی، مهاجرت و شهرگرایی، بیسوادی و ناآگاهی، اعتیاد به مواد مخدر، طلاق و کشمکش خانواده و انحراف والدین نسبت میدهند. به عنوان مثال هادرمن[2] (1977) میگوید : به دلیل محدودیتهای مالی و اقتصادی ممکن است برخی زنان به نشانه مقاومت و یا پاسخ به فقر، به فحشا روی آورند. به عبارت دیگر، گاهی فحشا یک استراتژی فعال در مواجهه با فقر است؛ چرا که در دنیایی که مردان نسبت به زنان از هر حیث از حقوق بیشتری برخوردارند، شاید فحشا تنها راهی باشد که بیشتر زنان فاقد حامی (شوهر، پدر یا برادر) را قادر به ادامه حیات میسازد (هادرمن، به نقل از بارکر و مویزلک، 1994). اکثر این زنان، فاقد تحصیلات و مهارتهایی هستند که بتوانند موفقیت آنها را در دستیابی به شغل مناسب تضمین کند. بیشتر آنها یا بیسوادند و یا تحصیلات بسیار اندکی دارند. مهارت کم، تحصیلات اندک، نداشتن حامی که آنها را از حیث اقتصادی و امنیتی محافظت نماید و همچنین امکانات محدود برای اشتغال، اثر منفی روی زنان جوان دارد و وجود همین شرایط منفی، احتمال سوق یافتن آنها را به سمت انحرافاتی از قبیل فحشا و مصرف مواد افزایش میدهد (بارکر و مویزیک، 1994 : 165 به نقل از طباطبایی).
با نگاهی مددکارانه به آسیبهای اجتماعی قرن بیست و یکم که دیدگاهی مرکب از علم جامعهشناسی و روانشناسی است متوجه میشویم که توسعه زندگی شهری، گسترش بیرویه مهاجرت از روستا به شهرهای بزرگ، افزایش حاشیهنشینی، بیکاری، فراوانی مشکلات اقتصادی- اجتماعی و جوان بودن درصد بالایی از افراد جامعه ایران باعث افزایش کمی و کیفی آسیبهای اجتماعی شده و زمینه مناسبی برای ابتلاء به انواع آسیبها مخصوصاً برای قشرهای نوجوان و جوان فراهم گردیده است که از جمله این آسیبها میتوان به پدیده فحشا و روسپیگری اشاره کرد.
با عنایت به اهمیت حیاتی و نقش تعیین کننده سلامت جسمانی و روانی نوجوانان و جوانان جامعه در تأمین بقاء و آینده مملکت بویژه به دلیل نقشی که در تربیت و پرورش کودکان نسل آینده خواهند داشت بیتوجهی به آنان باعث سست شدن بنیان خانواده در نسلهای آتی خواهد شد. آثار نامطلوبی که توأمان با این مسأله روی میدهد (اشاعه بیماریهای مقاربتی (از جمله ایدز...) از هم پاشیدگی کانون خانواده، تشکیل خانههای فساد و فریب سایر زنان و دختران، خودکشی، توزیع مواد مخدر، اعتیاد به مواد مخدر و مشروبات الکلی، زشت شدن چهره عمومی شهر و ...) میتواند هزینههای مالی، خانوادگی، فرهنگی واجتماعی هنگفتی را برای جامعه داشته باشد.
از این رو، با توجه به پیامدهای ناگوار این پدیده در بهداشت روانی فردی و اجتماعی، هدف از مطالعه تعدادی از زنان ویژه، روشن شدن برخی از زوایای کیفیت خانوادگی این قربانیان است. دلیل مقایسه عوامل خانوادگی این گروه با گروه زنان عادی آن است که تا وقتی که مبنایی برای مقایسه ویژگیهای یک گروه وجود نداشته باشد قادر به تبیین تأثیر این ویژگیها بر روی گروه مورد نظر نخواهیم بود. اگر بتوانیم دادههای گروه آزمایش را با دادههای گروه کنترل (که نسبتاً همتا با گروه آزمایشی است) مقایسه کنیم کمک بزرگی به درک معنای تفاوت متغیرهای مورد آزمایش میشود. امید که با شناخت هر چه بهتر ویژگیهای فوقالذکر بتوان برنامههای پیشگیرانه مفیدی را در این زمینه مطرح و به اجرا گذارد.
موضوع پژوهش حاضر که به بررسی مقایسهای ویژگیهای خانوادگی زنان روسپی (ندامتگاه زنان سازمان زندانها در تهران) و زنان غیر روسپی (سطح تهران) میپردازد، از منظر تئوریهای روانشناسی و جامعهشناسی به این مسأله پرداخته و سعی در شناسایی هر چه بهتر این خصوصیات دارد.
بیان مسأله
خانواده نخستین گروهی است که به صورت طبیعی وجود داشته و جامعه بر آن بنا شده است. چگونگی و کیفیت روابط در خانواده در تحقق وظایف خویش، شاخص مناسبی جهت ارزیابی کیفیت ارتباطی جامعه میباشد، هر چه خانواده دارای روابط خوب و سالمتری باشد به همان نسبت ثبات و سلامت جامعه بیشتر تأمین شده است. بر عکس هر چه خانواده از وضعیت بدتر و آشفتهتری برخوردار باشد به همان نسبت سلامت جامعه بیشتر تهدید شده است. زیرا اختلال در کارکرد ارتباطی خانواده نشانه اختلال در منظومه خانواده است که خانواده را به سمت فروپاشی سوق میدهد (پیکرستان ، 1380 : 5). فروید میگوید بیشترین افراد ناسازگار و مسألهدار، وابسته به خانوادههای آسیب دیده هستند و افرادی که مربوط به خانوادههای پر کشمکش میباشند به سبب عدم برخورداری از آرامش روانی و عدم تمرکز و آشفتگی بیشتر در معرض رفتار ناسازگارانه و کجروانه قرار دارند (مرکز آموزش سازمان زندانها، 1374 : 95). در این میان روسپیگری زن به عنوان عضوی از مهمترین نهاد اجتماعی خود نمود بارزی از عمیقترین اختلالات کارکردی در ساختار خانواده است.
روسپیگری اگر چه در نگاه اول پدیدهای فردی به نظر میرسد اما با توجه به پیامدهای سوء آن که در نظم جامعه اختلال و آشفتگی ایجاد میکند و منشاء بسیاری از رفتارهای ضد اجتماعی و بزهکارانه همچون اعتیاد به مواد مخدر، مشروبات الکلی، اشاعه بیماریهای مقاربتی (از جمله ایدز...) از هم پاشیدگی کانون خانواده، خودکشی، توزیع مواد مخدر، سرقت، جیببری، تشکیل خانههای فساد و فریب سایر زنان و دختران است. جا دارد که علیرغم معلول بودن این پدیده از آن به عنوان علت آغازین بسیاری از آسیبهای دیگر یاد کنیم.
زنان روسپی به خاطر شرایط خاص خود مورد انواع سوء استفاده و آزاد قرار میگیرند و در نتیجه زمینه را برای پیدایش و افزایش باندهای جنایتکاری که این زنان را مورد استثمار و بهرهکشی قرار میدهد فراهم میسازند. این پدیده سبب میشود که سطح جرم و جنایت در جامعه افزایش یابد. در نتیجه امنیت و سلامت اجتماعی به مخاطره افتد.
تحقیقات زیاد نشان میدهد که روسپیگری نتیجه روابط ناسالم و بسیار خشن در خانه و خانواده بوده و بازده آن نیز دامنگیر خانوادهها می شود و نیز جامعه بزرگتر را دچار آسیب و اختلال میسازد.
آمار دقیقی از تعداد روسپیان در ایران وجود ندارد. با این وجود آمارهای ارائه شده از سوی مسئولین نشان میدهد که تعداد زنان روسپی هر ساله رو به افزایش است. در خرداد ماه سال 1381 از 5789 نفر زندانی زن 1258 نفر آنها به جرم اعمال منافی عفت و عمومی و عمدتاً برای جرائم روسپیگری زندانی شدهاند (دفتر آمار و رایانه سازمان زندانها ، تیر 1381) و نیز با عنایت به اینکه امروزه اخبار تکاندهندهای از وضعیت این زنان و سرگذشت دردناک آنها در اینترنت و رسانههای بینالمللی درج میشود. مبین این واقعیت تلخ است که این آسیبهای اجتماعی به طور نگرانکنندهای، رو به فزونی است. همچنین صادرات و قاچاق دختران ایرانی به کشورهای حاشیه خلیج فارس به وسیله باندهای فساد و یا شنیدن خبر روسپیگری دختران ایرانی در ترکیه به راستی دل هر ایرانی را به درد میآورد.
سن متوسط ورود به حرفه روسپیگری سیزده سالگی است. بیشترین دختران سیزده و چهارده ساله به اجبار و زور به روسپیگری کشیده شدهاند. سایر این زنان، همسران سنتی بدون مهارتهای شغلی و حرفهای هستند که یا فرار کردهاند یا شوهر سوء استفادهگر آنها را ترک کرده است و آنها برای حمایت از خود و فرزندانشان به این کار کشیده شدهاند (گاماچ ، رنیس و اولیناگیپ 1990 : 267 به نقل از ملیسا فارلی ). سن ورود به روسپیگری در حال کاهش است. برای مثال چطور میتوانیم حتی واژهای را به عنوان "روسپیگری نوجوانی" تصور کنیم، وقتی که سن رضایت برای فعالیت جنسی قانونی دائماً در حال کاهش است! مثل کشورهایی چون هلند و فیلیپین (کاتلن ماهونی ، 1995 : 267 به نقل از ملیسا فارلی).
انحرافات اجتماعی، به ویژه انحرافات زنان، سلامت و امنیت روانی- اجتماعی و حتی سیاسی و اقتصادی جامعه را تهدید میکند. از این رو جامعه برای بقا و پایداری خود بایست تدابیر مناسبی جهت جلوگیری از انحرافات زنان بزهکار و اقداماتی جهت بازپروری آنها اتخاذ نماید. و این امر جز از طریق شناخت دقیق عوامل زمینهساز وتشدید کننده گرایش به انحرافات امکانپذیر نیست. به اعتقاد اکثر روانشناسان و جامعهشناسان ریشه اصلی آسیبهای اجتماعی و از جمله آنها "روسپیگری" درخانواده است. زیرا خانواده به عنوان کوچکترین اجتماع بشری ساختاری دارد که عناصر درون آن به شدت به هم وابستهاند و اگر در این سیستم مشکل ایجاد شود کل سیستم را دگرگون خواهد ساخت بنابراین همیشه سازگاری و تفاهم بین همه اعضاء ضروری است. از این رو بررسی عوامل خانوادگی مؤثر بر روسپیگری زنان به عنوان یکی از مسائل ضروری جامعه، مسأله اصلی پژوهش حاضر است. به عبارت دیگر، مسأله پژوهش حاضر این است که : چه عواملی مرتبط با خانواده موجب روسپیگری زنان میشود؟
ضرورت و اهمیت تحقیق
خانواده به عنوان کوچکترین واحد اجتماعی اساس تشکیل جامعه و حفظ عواطف انسانی است، یکی از عوامل مؤثر در رفتار فرد خانواده میباشد. در یک خانواده شکل کار و طرز ارتباطی اعضای خانواده به گونهای است که محیط خانواده را برای تأمین احتیاجات اساسی اعضا چه در زمینه جسمانی و چه روانی مساعد میسازد، اساساً یکی از کارکردهای خانواده اجتماعی کردن طفل و تعلیم و تربیت وی میباشد و هر گونه نارسایی در کارکرد خانواده تأثیرات نامطلوبی در بهنجار نمودن فرزندان میگذارد. در زمانی که فروپاشی خانواده به عنوان نهاد اولیه و پایدار تربیت روز به روز افزایش مییابد و طبق پیشبینیهای انجام شده از جانب سازمان بهداشت جهانی احتمال داده میشود که در طلیعه هزاره سوم پنجاه درصد از کودکان در خانوادههایی تک والد و بیسرپرست به سر میبرند و نرخ طلاق هفت برابر افزایش مییابد و در زمانی که شیوع اختلالات و ناهنجاریهای روانی و رفتاری از نظر همهگیرشناسی روز به روز فزونی مییابد در چنین زمانی تنها کلید حل این بحران اصلاح خانواده و تربیت و بازگشت به کانون خانواده میباشد (کریمی، 1375 : 23).
تحقیقات زیادی گویای این واقعیت است که در پس بسیاری از انحرافات رفتاری از جمله پدیده روسپیگری به عنوان یک انحراف جنسی، کانون خانواده متلاشی است لذا خانواده باید هر چه بیشتر مورد توجه قرار گرفته و تلاش شود تا از بروز مشکلات در خانواده جلوگیری به عمل آید.
روسپیگری به عنوان یک پدیده اجتماعی معلول تعاملهای ناسازگار بین اعضای خانواده است. پیامدهای سوء روسپیگری نه تنها بر پیکر جامعه بلکه برخانواده و تمام کسانی که به نوعی با خانواده در ارتباط میباشند اثر منفی میگذارد. یافتههای متعدد نشان داده است که در جوامع مختلف آمار روسپیگری به ویژه در چند سال اخیر در حال افزایش است. در کشور ما فقط در سال 1381 از تعداد 5789 نفر زندانی زن 1258 (یعنی حدود 20 درصد) نفر آنها به جرم اعمال منافی عفت و عمومی عمدتاً برای جرائم روسپیگری زندانی شدهاند. از آنجایی که طیف عظیمی از جامعه ما را قشر جوان تشکیل میدهد پرداختن به مسائل و مشکلات مربوط به این قشر تأثیر زیادی در باروری و شکوفایی نسل آینده جامعه خواهد داشت.
اکثر تحقیقات در خصوص روسپیان منابع خارجی میباشد و پژوهشها و مطالعاتی که در داخل کشور در زمینه پدیده روسپیگری انجام شده است بیشتر به سببشناسی این معضل پرداختهاند و کم به رابطه درون خانوادگی و محیط خانواده که کانون رشد و پرورش انسان است پرداخته میشود. لذا در این پژوهش سعی شده از زاویهای دیگر به پدیده روسپیگری نگریسته و عوامل خانوادگی از یک منظر ارتباطی و تعاملی مورد بررسی و کنکاش قرار گرفته است و نکته قابل توجه اینکه عوامل خانوادگی از دیدگاه زنان روسپی و غیر روسپی سنجیده میشود که در جای خود حائز اهمیت میباشد. اصولاً برای پیشگیری از فروپاشی شناسایی عوامل مؤثر بر کارکرد خانواده نقش مهمی در تدوین برنامهها و سیاستها برای پیشگیری از افزایش پدیده روسپیگری خواهد داشت.
اهداف تحقیق:
- اصلی :
شناسایی و تعیین تفاوت وضعیت خانوادگی زنان روسپی با زنان غیر روسپی از نظر وضعیت پایگاه اقتصادی و اجتماعی خانواده، میزان تضاد خانوادگی، میزان انحراف خانوادگی، میزان خشونت خانوادگی ، وضعیت اعتقادات مذهبی ، میزان از هم گسیختگی خانوادگی و نحوه نظارت و سرپرستی خانواده به منظور شناسایی عوامل خانوادگی اثرگذار بر روسپیگری زنان.
- فرعی:
1- بررسی و شناخت وضعیت زنان روسپی از نظر فراوانی سنی ، میزان تحصیلات ، وضعیت ازدواج ، نوع و سن تجربه جنسی ، سن تجربه مواد مخدر و وضعیت مسکن آنها.
2- ارائه پیشنهادات و راهکارهای کاربردی، مؤثر و قابل اجراء به خانوادهها و مسئولان ذیربط جهت پیشگیری از شیوع این آسیب اجتماعی.
[1] - Prostitution
[2] - Haderman.
فرمت : WORD تعداد صفحه :87
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول (کلیات پژوهش)
1-1-مقدمه........................... 2
1-2-بیان مسئله واهمیت موضوع ......... 2
1-3-اهداف تحقیق...................... 3
1-4-سئوالات و فرضیات تحقیق ........... 4
1-5-متغیرهای تحقیق .................. 4
1-5-1-تعریف متغیرها ................ 5
فصل دوم(ادبیات و پیشینه پژوهش)
2-1-مقدمه......................... 7
2-2-زمینه های رشد در نوجوانان وجوانان 7
2-3-تربیت اجتماعی نوجوانان وجوانان ... 9
2-4-شناخت و تربیت نیازهای اجتماعی .. 9
2-4-1- نیاز به امنیت اجتماعی .... 9
2-4-2-نیاز به تعلق داشتن............ 10
2-4-3- نیازبه توجه ................. 10
2-4-4- نیاز به تحسین ............. 11
2-4-5- نیاز به موفقیت .............. 11
2-5- تقویت احسس کفایت و عزت نفس در جوانان ونوجوانان ...................................... 11
2-5-1- تقویت ابزارهای ارتباطی ... 12
2-5-2- ارتباط غیر کلامی ............ 13
عنوان صفحه
2-6- اساسی ترین نیاز نسل جوان و نوجوان 14
2-7- تاثیر خانواده وگروه همسالان بر نوجوان و جوان 16
2-7-1- نگرش ایستا و بازدارنده ...... 17
2-7-2- نگرش آزاد منشانه وافراطی...... 17
2-7-3- نگرش متزلزل و تخریبی.......... 17
2-7-4- نگرش پویا و سازنده............ 18
2-8-5- نظریه موریس دبس................... 18
2-9- تاثیر دوستان و همسالان در نصمیم گیری های نوجوان...................................... 18
2-9-1- دوستان وهمسالان، نوجوان را به رقابت وا می دارند............................................. 19
2-10- مهارتهای اجتماعی................. 19
2-10-1-تعریف مهارتهای اجتماعی.......... 21
2-11- نظریه یادگیری................... 23
2-11-1-پاداش وتنبیه................. 23
2-10-2-مشاهده الگو.................... 23
2-10-3-نظریه میدانی................... 24
2-10-4-نظریه گروه اجتماعی............ 24
2-11-4-1- هنجار..................... 24
2-11- 4-2-نقش........................ 25
2-12-روی آورد اجتماعی................... 25
2-13-روی آورد شناختی (تحولی نگر)........ 26
2-14-پرورش مهارتهای اجتماعی......... 27
2-14-1-آموزش مهارتهای اجتماعی به افرادی که دچار جدائی اجتماعی هستند ............................... 27
2-15-انتخابهای مهارتهای اجتماعی...... 27
2-15-1-نظریه مورگان وتراور............. 28
2-16عوامل انتخاب مهارتهای اجتماعی.... 28
عنوان صفحه
2-17-تئوریهای رشد................... 29
2-17-1-نظریه اریکسون در مورد تئوری رشد 29
2-18-معیارهای اجتماعی در انتخاب مهارت 29
2-19-ارزیابی رفتارهای عاطفی وشناختی. 30
2-19-1-ارزیابی رفتارهای عاطفی......... 31
2-19-2-ارزیابی رفتار شناختی............ 31
2-20-مهارتهای اجتماعی وپیشرفت تحصیلی. 32
2-21-مشکل تحصیل نوجوانان وجوانان .... 32
2-22-جنسییت و مهارتهای اجتماعی........ 33
2-23-انتخاب رفتار شناختی وعاطفی در مهارتهای اجتماعی 34
2-24-مهارتهای اجتماعی مربوط به عواطف. 34
2-25-مهارتهای اجتماعی مربوط به شناخت.. 35
2-25-1-ادراک اجتماعی................... 35
2-25-2-حل مساله.......................... 36
2-25-3-خود آموزی......................... 36
2-25-4-نوسازی شناختی.................... 37
2-26-ماهیت مهارتهای اجتماعی در ارتباطات میان فردی 37
2-26-1-ارتباط وارتباط میان فردی.......... 38
2-26-2-ارتباط بین نوجوانان وجوانان اجتناب ناپذیر است 39
2-26-3-ارتباط بین نوجوانان وجوانان هدفمند است 39
2-26-4-ارتباط بین نوجوانان چند بعدی است... 40
2-27-اشکالات ناشی از اختلالات عاطفی وبیماریهای روانی درنوجوانی وجوانی.................................... 41
2-27-1-عقب نشینی وبازگشت................ 41
2-27-2-همانند سازی........................ 41
2-27-3-برون افکنی......................... 41
عنوان صفحه
2-27-4-جبران.............................. 41
2-27-5-دلیل تراشی......................... 41
2-27-6-سرکوبی............................. 41
2-27-6-1-نگرانی............................. 42
2-27-6-2-ترس................................. 42
2-27-6-3-احساس حقارت......................... 42
2-28-اضطراب.......................... 43
2-29-حالات هیستریک.................... 43
2-30-رهنمودهای اسلام برای برخورداری با جوانان ونوجوانان...................................... 43
2-31-پیشینه تحقیق در ایران........... 44
2-32-پیشینه خارج از کشور.............. 47
فصل سوم
3-1-روش تحقیق....................... 52
3-2-جامعه آماری....................... 52
3-3-روش نمونه گیری.................... 52
3-4-ابزار پژوهش....................... 52
3-5-روش نمره گذاری.................... 53
3-6-روش تجزیه وتحلیل داده ها.......... 53
فصل چهارم
4-1-آمار توصیفی مربوط به مهارت اجتماعی 55
4-7-آماراستنباطی مربوط به فرضیات مهارت اجتماعی گروه های مختلف................................. 63
عنوان صفحه
فصل پنجم
5-1-بحث و نتیجه گیری................. 72
5-2-محدودیتها......................... 74
5-3-پیشنهادات......................... 75
5-4- خلاصه............................. 76
منابع ومأخذ........................... 77
فهرست جداول
عنوان صفحه
4- 1 جدول شماره (1)آمار توصیفی مربوط به میزان مهارت اجتماعی دانش اموزان....................................... 55
4-2- جدول شماره(2) آمار توصیفی مربوط به میزان مهارت اجتماعی دانش آموزان خانواده های فرهنگی ................... 56
4-3 جدول شماره(3) آمار توصیفی مربوط به میزان مهارت اجتماعی دانش آموزان خانواده های
غیر فرهنگی................................... 56
4-4- جدول شماره(4) آمار توصیفی مربوط داده های مهارتهای اجتماعی (دختران و پسران خانواده های فرهنگی وغیر فرهنگی) 57
4-5- جدول شماره(5) آمار توصیفی مربوط نمرات مهارتهای اجتماعی (دختران و پسران خانواده های فرهنگی وغیر فرهنگی)..... 58
4-6- جدول شماره(6) آمار توصیفی مربوط سوالات مهارتهای اجتماعی (دختران و پسران خانواده های فرهنگی وغیر فرهنگی)..... 61
4-7-جدول شماره (7) مربوط به آزمون tدو گروه مستقل دختران خانواده های فرهنگی وغیر فرهنگی).......................... 63
4-8- جدول شماره (8) مربوط به آزمون tدو گروه مستقل پسران خانواده های فرهنگی وغیر فرهنگی).......................... 64
4-9- جدول شماره (9) مربوط به آزمون tدو گروه مستقل پسرا ن و دختران خانواده های فرهنگی وغیر فرهنگی)............. 65
عنوان صفحه
4-10- جدول شماره (10) مربوط به آزمون tدو گروه مستقل پسرا ن و دختران خانواده های فرهنگی)......................... 66
4-11- جدول شماره (11) مربوط به آزمون tدو گروه مستقل پسرا ن و دختران خانواده های وغیر فرهنگی).................... 67
4-12- جدول شماره (12) مربوط به آزمون tدو گروه مستقل پسرا ن و دختران............................................. 68
4-13- جدول شماره (13) مربوط به تحلیل واریانس (نمرات مهارت اجتماعی دانش آموزان)........................................... 69
4-14-جدول شماره(14)مربوط میانگین.............. 70
چکیده
عنوان تحقیق مورد نظر بررسی مقایسه مهارت اجتماعی فرزندان فرهنگی با فرزندان افراد غیر فرهنگی در شهرستان لالی خوزستان است.گسترش روابط انسانی در دوران نوجوانی نیاز افراد را در کسب مهارتهای اجتماعی برای تسلط بر ارتباطات بین فردی را بیشتر میکند0 روش تحقیق حاضر با توجه به اهداف وفرضیات تحقیق از نوع عملی مقایسه ای است یعنی در واقع محقق با مقایسه دو گروه می خواهد میزان مهارت اجتماعی هر گروه را بررسی کند.جهت بررسی میزان مهارت اجتماعی دانش آموزان افراد فرهنگی وغیر فرهنگی دو گروه انتخاب شده وبا استفاده از پرسشنامه استاندارد شده مهارتهای اجتماعی مورد آزمون قرار گرفته اند.جامعه آماری تحقیق حاضر شامل کلیه دانش آموزان دبیرستانی که در سال تحصیلی 85-84در شهرستان لالی مشغول به تحصیل میباشند وطبق آمار 450نفر جزو نمونه آماری بوده اند .
برای تجزیه وتحلیل داده های آزمون نیز از روش آمار استنباطی شامل(tدو گروه مستقل،آزمون تحلیل واریانس)وهمچنین آمارتو صیغی شامل میانگین نما،میانه و…استفاده شده است ودر نهایت نتایج بدست آمده نشان داد که مهارت اجتماعی فرزندان فرهنگی بیشتر از فرزندان افراد غیر فرهنگی است ومهارت اجتماعی دختران بیشتر از مهارت اجتماعی پسران است.
فرمت : WORD تعداد صفحه :112
فهرست
فصل اول: کلیات تحقیق..............................................................................................................................................1
مقدمه.......................................................................................................................................................................................2
بیان مسئله...............................................................................................................................................................................3
اهمیت تحقیق......................................................................................................................................................................5
اهداف تحقیق......................................................................................................................................................................6
فرآیند تاریخی موضوع...................................................................................................................................................7
فصل دوم: مبانی نظری تحقیق..................................................................................................................................15
پیشینه تحقیق........................................................................................................................................................................16
مروری بر ادبیات تحقیق..................................................................................................................................................17
چهارچوب نظری تحقیق.................................................................................................................................................19
مدل علّی تحقیق................................................................................................................................................................20
فرضیه های تحقیق............................................................................................................................................................21
متغییرهای تحقیق...............................................................................................................................................................23
تعاریف نظری و عملی متغییرها...................................................................................................................................24
تعیین ابعاد و شاخص ها..................................................................................................................................................26
فصل سوم: مبانی روش شناسی تحقیق..................................................................................................................28
قلمرو تحقیق.......................................................................................................................................................................29
روش تحقیق.......................................................................................................................................................................30
تکنیک گردآوری داده ها...........................................................................................................................................31
ابزار گردآوری داده ها.................................................................................................................................................31
سوالات تحقیق.................................................................................................................................................................32
جامعه آماری.....................................................................................................................................................................36
حجم نمونه.........................................................................................................................................................................36
فصل چهارم: آمار توصیفی و استنباطی..............................................................................................................37
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری...........................................................................................................................104
ارائه پیشنهادها و راه حل ها.........................................................................................................................................107
کتابنامه................................................................................................................................................................................110
فرمت : WORD تعداد صفحه :58
چکیده
در این تحقیق مطالعاتی در مورد زنان و کار و اینکه چه موانعی بر سر راه اشتغال زنان است و مانع پیشرفت آنها می شود و همچنین منافعی که زنان شاغل را در بر می گیرد و راهکارهایی برای بهتر شدن سطح فعالیت و کاربرای زنان و بررسی علل و عوامل رویکرد زنان به اشتغال انجام شده ، و با هدف بهتر شدن وضعیت کاری و شرایط مناسب تری برای زنان تهیه شده است .
امیدواریم که زنان ما بتوانند با کیفیت بالاتر و مشکلات کمتر در جهت فراهم شدن زندگی بهتر برای آنان به اشتغال بپردازند .
نتیجه تحقیق :
از 9 فرضیه موجود در تحقیق 4 فرضیه رد و 5 فرضیه اثبات شد که در زیر به شرح آنها می پردازم :
فرضیه های رد شده : 1- کسب ثروت مهمترین انگیزه مادی آنها نبود ، 2- کار در خانه مانعیتی برای آنها وجود نیاوده بود، 3-استقلال مالی در گرایش زنان به اشتغال اثر ندارد، 4- بالا رفتن سن تأثیری در کم شدن رویکرد زنان به اشتغال نداشت .
فرضیه های اثبات شده : 1- برخورداری از تحصیلات بالاتر سبب روی آوردن بیشتر زنان به اشتغال می شود ، 2- اگر فرصتهای شغلی بیشتر باشد زنان سریعتر به اشتغال روی می آوردند ،3- زنان شاغل خیلی کم و یا هیچ کمکی به اقتصاد جامعه نمی کنند ، 4- کسب مقام و موقعیت اجتماعی تمایل زنان را به اشتغال بیشتر می کند ، 5 – رفاه خانواده مهمترین انگیزه خانوادگی زنان شاغل است .
فهرست مطالب :
بیان مسئله پژوهش
اهمیت و ضرورت موضوع
اهداف پژوهش
فرضیه ها
معرفی انواع متغیرهای پژوهش
مقدمه
کار و شغل
تاریخچه ا شتغا ل زنان در ا یران
تاریخچه قا نونگذا ری درباره کا رگران زن در ا یران
تاریخچه ا شتغا ل زنان سطح بین المللی
دوره های صنعتی و زنان
نـگا هی به ورود زنان به بخش تولید
زنان و توسعه
روان شنا سی ا جتما عی ا شتغا ل زن
زن و خدمت ا جتما عی
زن و مسائل ا جتما عی معا صر
زنان و توسعه ا قتصادی (نقش ا قتصادی زنان)
ا ستقلال ا قتصادی زنان
دلایلی که زنان در توسعه ا قتصادی- ا جتما عی نقش ا رزنده تری خوا هند دا شت
زنان و فعا لیت ا تحادیه ای
شرا یط کار زنان
درآمد کار زنان
زنان و کار
کار زنان در داخل خانه
کار زنان در خارج خانه
زیان کار زنان
بررسی زمینه های نظری و تجربی موضوع زن و ا شتغا ل
تفاوت در دستمزدها : کار آیی یا تعصب؟
وقت بیشتر و پول کمتر : بی عدا لتی در کار زنان
لزوم کار برای زن
ده روش عمده که شغل شما زندگی شوهرتان را آسا نتر ، بهتر و شادتر می کند
کیفیت زندگی شغلی و رضا یت از کار
موا نع پیش روی زنان
عامل نامرئی توسعه زنان (عوامل ضمنی)
راه کار
وضع فعا لیت زنان در کل کشور
منابع و مآخذ
اهداف پژوهش
1-آیا تحصیلات در گرایش زنان به اشتغال مؤثر است .
2-آیا سن در میزان تمایل زنان به اشتغال مؤثر است .
3-آیا انگیزه مادی کسب ثروت در میزان رویکرد زنان به اشتغال مؤثر است .
4-آیا انگیزه خدمت به جامعه در گرایش زنان به اشتغال مؤثر است .
5-آیا کسب موقعیت اجتماعی در تمایل زنان به اشتغال مؤثر است .
6-آیا انگیزه خانوادگی در رویکرد زنان به اشتغال مؤثر است .
7-آیا انگیزه استقلال مالی در میزان گرایش زنان به اشتغال مؤثر است .
8-آیا وجود فرصتهای شغلی در میزان تمایل زنان به اشتغال مؤثر است .
9-آیا کار در خانه در میزان رویکرد زنان به اشتغال مؤثر است .
فرضیه ها
2- هر چه سن بیشتر شود میزان تمایل زنان به اشتغال بیشتر است .
3- هر چه کسب ثروت بیشتر باشد رویکرد زنان به اشتغال بیشتر است .
4- هر چه انگیزه خدمت به جامعه بیشتر باشدگرایش زنان به اشتغال کمتر است .
5- هر چه کسب موقعیت اجتماعی بیشتر باشد تمایل به اشتغال در زنان بیشتر می شود .
6- هر چه انگیزه خانوادگی بیشتر باشد رویکرد زنان به اشتغال بیشتر می شود .
7- هر چه استقلال مالی بیشتر شود میزان گرایش زنان به اشتغال بیشتر می شود .
8- هر چه فرصتهای شغلی بیشتر باشد تمایل زنان به اشتغال بیشتر است .
9- هر چه کار در خانه بیشتر باشد میزان رویکرد زنان به اشتغال کمتر است .
تعاریف و مفاهیم
تحصیل : حاصل کردن ، فراهم آوردن ، بدست آوردن ، درس خواندن ، دانش آموختن .
(حسن عمید/ 1380 /ص378 )
سن: 1-شمار سال های زندگی انسان یا موجود زنده دیگر ،مدت عمر 2-دوره یا مرحله ای از زندگی .
(دکترحسن انوری / 1382 /ص 1325 )
فرصت: وقت مناسب برای کاری ، پروای کار ، جمال ، نوبت .
(حسن عمید / 1380 /ص 909 )
ثروت: مال، دارایی، بسیاری مال .
(همان /ص 444 )
خدمت : کار کردن برای کسی .
(همان / ص546 )
جامعه : گروهی از مردم که با هم وجه اشتراک داشته باشند ، صنفی از مردم ، مردم یک شهر یا کشور .
(همان /ص 451 )
موقعیت اجتماعی : هویت اجتماعی که فرد در گروه یا جامعه معینی دارد ، موقعیت اجتماعی ممکن است ماهیتی بسیار کلی داشته باشد . (مانند موقعیتهایی که در ارتباط با نقشهای وابسته به جنسیت است ) یا ممکن است خیلی مشخص تر باشد (مانند موقعیتهای شغلی).
(علیرضاشایان مهر / 1377 /ص515 )
رفاه : به معنای وسیع کلمه به آسایش فکری و جسمی اطلاق می شود ، به معنای اخص به کوششهایی گفته می شود که جهت پیشرفت وضع عمومی بهداشت و خوشبختی و آسایش مادی و معنوی جامعه به کار می رود . این کوششها ممکن است از طریق اعمال سیاستهای حکومت محلی یا مرکزی و یا از طریق شرکتهای خصوصی یا مؤسسات دیگر صورت بگیرد .
استقلال:آزادی داشتن ، به آزادی کاری کردن ، بدون مداخله کسی کار خود را اداره کردن .
(سید مهدی مجتبوی / 1372 / صص164-165 )
اشتغال در خانه : به خدمت گرفتن فرد یا افرادی خارج از خانوار جهت انجام کار و ارائه خدماتی در آن در برابر کارکنان خانوادگی (فرزندانیکه در خانواده و زیر نظر پدر به کار
می پردازند ) که هنوز هم نسبتی بالنسبه قابل توجه از جمعیت فعال جامعه ایران را شامل
می شود . نسبت خانه و شاغلان ( افرادی که خارج از خانه به کار در آن گمارده می شوند ) سخت رو به کاهش است .
(دکتر باقر ساروخانی / 1380 / صص370-371 )
معرفی انواع متغیرهای پژوهش
متغیر وابسته: گرایش زنان به اشتغال
متغیر مستقل : از عوامل شخصی ، خانوادگی ، اجتماعی و اقتصادی تشکیل شده است .
عوامل شخصی = تحصیلات، سن ،کار در خانه، استقلال مالی، خدمت به جامعه .
عوامل خانوادگی = رفاه خانواده .
عوامل اجتماعی = فرصتهای شغلی ،موقعیت اجتماعی .
عوامل اقتصادی = کسب ثروت .
مقدمه
انسان به طور طبیعی ، گرایش به رشد و تکامل دارد و اصیلترین تفاوت او با دیگر موجودات داشتن تفکر و خلاقیت است . این انسان متفکر، علی القاعده می باید بر اساس تفکر علمی ، روشهای نوین و شیوه های جدید در زنـدگی و محیط مـادی اطراف خویش بیـافریند . در نتیجـه دینامیـک بودن ، آفریدن و خلق کردن و حرکت به سوی تکامل جزو ذاتی انسان است . به طور طبیعی از انسان انتظار رشد و تکامل می رود و اگر سکون و ایستایی بردوره ای از تاریخ بشرحاکمیت دارد و یامللی علی رغم تحولات توسعه صنعتی هنوز زندگی دوران معیشتی را سپری می کنند ، بدون تردید موانعی در مقابل رشد و ترقی آنها وجود دارد .
با رفع این موانع و آماده سازی زمینه های رشد ، جامعه باید در یک روند طبیعی به تحولات مادی و توسعه صنعتی نایل آمد . با توجه به این فرض انسان محور و کلید اصلی توسعه به شمار می آید.
یکی از موضوعات اساسی در برنامه ریزیهای خرد و کلان اقتصادی کشورها توجه به نیروی انسانی است چنانچه این نیروی انسانی ماهر و متخصص باشد ، سهم زیـادی را در رشد و توسعـه خواهد داشت .
فرمت : WORD تعداد صفحه :34
تفاوت های جنسیت در پذیرفتن پیشنهادات جنسی
راسل د. کلارک . دانشگاه ایالت فلوریدا
النیل ها تفلید. دانشگاه هاوائی در مونوآ
با توجه به نگرشات کلیشه ای، فرهنگی مردان نسبت به زنان در زمینه روابط جنسی علاقمند تر هستند، احتمال اینکه زنان فعالیت جنسی را محدود سازند بیشتر است. در این مقاله، به کار صاحب نظرانی که در حمایت از این مسئله بحث کرده اند اشاره می کنیم و به بررسی اطلاعات مصاحبه ای و ارتباطی که این موضوع مورد و بحث را مورد حمایت قرار می دهند می پردازیم. در پایان، به دو آزمایش تجربی از این فرضیه رجوع می کنیم.
در این آزمایشات، که در سال 1978 و 1982 انجام شد، حد معمول علاقه هم پیمانان مرد و زن با یکی از سه تقاضا با معشوقه احتمالی برخورد می کند: امشب بریم بیرون؟ یا
به آپارتمانم می آئی؟ یا من همبستر می شی؟ اکثر مردان مایلند بازنی که به آنها نزدیک شده است یک رابطه نامشروع جنسی داشته باشند. زنان اینگونه نیستند. هیچ زنی موافق با یک رابطه نامشروع جنسی نمی باشد. بسیاری از دلایل احتمالی برای این تفاوت های جنسی اشاره شده مورد بحث قرار گرفته اند.
این مطالعات در سالهای 1978 و 1982 صورت گرفتند. از زمانی که چگونگی تهدید ایدز در مبتلا کردن مردان و زنانی که مایل به ملاقات هم، رفتن به آپارتمان، یا در شرایط غیر منتظره جنسی قرار گرفتن دنبال شد، این مسئله اهمیت یافت.
پیش زمینه کلی
با توجه به نگرشات کلیشه ای فرهنگی، مردان برای رابطه جنسی علاقمندتر هستند، این زنانند که محدودیتها در چنین فعالیت هایی قائل می شوند (مک کورمیک[1]، 1979، هاتفیلد،[2] 1983، و پپلین،[3] 1983). صاحب نظران از گوناگونی در نسبت با این اظهار نظر موافق بوده اند. آنچه که آنان اختلاف نظر دارند در این مورد است که چرا چنین تفاوت هایی در جنسیت وجود دارد. محققان مصاحبه و اطلاعات ارتباطی زیادی را جمع آوری کرده اند که حمایت فراوانی را برای این موضوع مورد بحث فراهم ساخته اند. با این وجود، هیچگونه حمایت عملی برای این فرضیه وجود ندارد. در این تحقیق، آزمایشی تجربی از این موضوع را گزارش می دهیم.
اجازه دهید با مرور تئوری و اطلاعات موجود شروع کنیم.
نظر زیست شناسان اجتماعی
از قدیم، تعیین کننده های زیست شناختی همچون زیگموند فروید[4] نشان دادند که زیست شناسی سرنوشت می باشد و اینکه علاقه در فعالیت های جنسی اصولاً از طریق ژن ها، آناتومی، (کالبدشناسی) و هورمونها مشخص می شود. اولین زیست شناسان اجتماعی فرض کرده بودند که مردان و زنان از لحاظ ژنتیکی به گونه ای تنظیم شده اند که ذاتاً علاقمند به مهار/ تجربه جنسی هستند. (هاگن،[5] 1979، کندریک،[6] 1987، سیمونز،[7] 1979، یا ویلسون،[8] 1975 را ملاحظه نمایید). سیمونز (1979) اظهار داشت که احتمالاً مقایسه مردان و زنان موثرترین شیوه موجود در مرتب کردن اطلاعات گوناگون در زمینه تمایلات جنسی انسان می باشد (صفحه 4). حیوانات آن دسته از صفات را به ارث می برند که تضمین می کنند تا همان اندازه ژنهایشان را تا حد امکان به نسل بعدی منتقل خواهند کرد.
[1] - MC cormick
[2] - Hatfield
[3] - Peplin
[4] - Sigmund Freud
[5] - Hagen
[6] - Kendrick
[7] - Symons
[8] - Wilson
فرمت : WORD تعداد صفحه :34
مقدمه:
دریافت تربیت حقی است برای فرزندان، و طبعا جهت ما تکلیفی سنگین بهمراه دارد. آنها نیاز دارند که ساخته شوند و بعمل آیند، فردی مفید بحال خود و جامعه و پیرو مکتب اندیشیدهای باشند و بدیهی است که وصول بچنین مقصدی بدون یاری پدر مادر امکانپذیر نیست و آنها برآورده شدن این خواسته و رفع این نیاز را از پدر و مادر خود طلبکارند.
بعنوان اینکه ما پدر یا مادریم تربیت فرزندان مهمترین وظیفه ماست و ما در قبال آن نزد خدا و مردم و نیز از خود طفل و وجدانمان مسولیت داریم. انجام این مسولیت بوجهی نیکو مورد سازش عقل و سستی و سهلانگاری در آن عقوبتآور است. اینکه همه بخواهند پدر و مادر خوبی باشند جای سخنی نیست. ولی اشتباه در این است که برخی خوب بودن را تنها در این امر میبینند که نیازهای بدنی کودکان را برآورده سازند و برای جنبههای روانی و اخلاقی آنان ارج و بهائی قائل نیستند. از سوی دیگر این مساله مطرح است که خیلی از پدر و مادرها فکر نمیکنند برای تعلیم و تربیت فرزندانشان احتیاج به آموزش و آگاهی داشته باشند. گمان دارند در امر تربیتی آگاهی ضروری نیست و یا آنچه ضروری است میدانند و از آن اطلاع دارند. در تربیت این مساله مطرح است که ما میخواهیم سرمایههای مادی و معنوی خود را به او منتقل کنیم، از موجودی که شدیدا وابسته به غرایز است انسانی ایدهآل با اندیشههای عالی فداکاری و ایثار و طالب شهادت بسازیم و این کار هنر و معرفت لازم دارد. بهنگامی که دستهای ما در این زمنیه خالی باشد چگونه از عهده انجام آن برخواهیم آمد.
تربیت چیست:
قبلا ضروری است که بدانیم تربیت چیست و چه ضرورت و اهمیتی دارد؟ دارای چه ابعاد و مسائلی است؟ برای تربیت تعریفهای متعددی شده است از جمله آنکه گفتهاند: تربیت کوشش و تلاش آگاهانه انسان برای ایجاد تغییرات مطلوب است و بدیهی است که معنی مطلوب و طرز برداشت از آن در جوامع مختلف فرق میکند، چه بسا که امری در جامعهای مطلوب بحساب آید و در جامعه دیگر نامطلوب. برخی را فنی میدانند که در سایه آن نشو و نمای قوای انسانی را در دورههای مختلف زندگی به تناسب سن و رشد یاد میدهند و در این انتقال جنبههای علمی و تجربی مورد استفاده قرار میگیرند.
ما از طریق تربیت سعی داریم به کودک را ه تمتع از زندگی را بیاوزیم، قوای جسمی و روحی او را برای وصول به کمال مطلوب مقدر بپرورانیم. تفکر و احساس و عمل اندیشیده را به نسل جدید منتقل سازیم. تمدن بشری را ارزیابی، متراکم و مترقی کرده و به نسل جدید سرایت دهیم، استعدادها و قوای پنهانی طفل را آشکار کرده و بسوی اهداف مورد نظر جهت دهیم.
ضرورت و اهمیت تربیت:
تربیت ضروری حیات انسان است. آنکس که تربیت نیافته نه تنها خود را تلف خواهد کرد بلکه از لحاظ اجتماعی زیان عظیمی از او متوجه مردم نیز خواهد شد. کودک چون گیاهی است که برای رشد خود احتیاج به امکانات گوناگون دارد، اگر غذا و هوا به او نرسد تباه خواهد شد. زورگویان، استعمارگران، جنایتکاران و جانیان همه زاده تربیت غلطند، بهمانگونه که پاکان، پرهیزکاران و خادمان حقیقی جامعه از تربیت صحیح به چین موقعیتی رسیدهاند در تجمع اگر تمدن نباشد تربیت نیست.
تربیت بر این اساس دارای اهمیت و آثار فردی و اجتماعی است در جنبه فردی رشد مادی و معنوی و در جنبه اجتماعی برای ترقی، امنیت و فراغ جمع، اهمیت برای نژاد کنونی اهمیت زندگی و مرگ است. بهتر است آدمی خود را بجای کودک بگذارد و یا حیاتش را در جامعه ای بی بند و بار تصور کند تا از اهمیت آن سردرآورد.
عاملان تربیت:
تربیت در خلاء صورت نمیگیرد، در اجتماع، در محیط خانواده و بیرون و تحت شرایط و تاثیر پدیدههاست. آدمی، خواسته و ناخواسته تحت تاثیر پدر ومادر معلم، دوستان، معاشران، فرهنگ جامعه، سینما، رادیو، تلویزیون، مجلات، مردم اجتماع عوامل سیاسی و اقتصادی، شرایط جوی، تغییرات آب و هوائی و .. است، آنچه مهم بنظر میرسد این است که این عوامل تا حدود امکان باید تحت کنترل درآیند تا حاصل و ثمره تربیت نیکو و ارزنده باشد.
الف- خانواده: بنظر ما خانواده مهمترین عامل تربیت است و تنها به پدر و مادر محدود نمی شود که البته آنها جای خود دارند، بلکه عمو، عمه و دائی، خاله، برادر و خواهر و همه کسانی که در زیر یک سقف زندگی میکنند و یا بگونهای با کودک در ارتباط بیشتری هستند بحساب خانواده میآیند.
فرمت : WORD تعداد صفحه :98
بخش اول
حافظه
حافظه شامل آن دسته از فعالیتهایی است که بصورت حفظ، یادآوری، تشخیص و انجام آنچه در گذشته آموخته شده است ظاهر می گردد. بعضی حافظه را یکی از اشکال یادگیری می دانند. دسته ای آنرا نتیجه و دلیل یادگیری فرض می کنند. پاره ای از روانشناسان حافظه را فعالیتی می دانند که در عین ارتباط با یادگیری جدا از آن نیست.
به نظر این دسته فرد ابتدا باید چیزی را یاد بگیرد، آنگاه آنرا حفظ کند و در موقع معین بخاطر آورد و بالاخره تشخیص دهد که این امر را در گذشته آموخته است. حافظه از یادگیری جدا نیست و از جهتی عین یادگیری می باشد. خصوصیت عمده حافظه حفظ و نگهداری است. یادآوری، تشخیص و اجرا، آثار و نتایج حفظ می باشند. آنچه درباره یادگیری گفته می شود در مورد حفظ نیز قابل بحث می باشد روی این اصل نمیتوان این دو جنبه از فعالیت ذهن را جدا از هم فرض نمود.
چنانچه در مورد یادگیری بیان نمودیم ثورندایک و پیروان او یادگیری را نتیجه ارتباطات عصبی می دانند و اصل تمرین و تکرار را پایه و اساس این جریان قرار می دهند.
بعضی از روانشناسان حفظ را نیز نتیجه برقراری ارتباطات عصبی فرض می کنند و تحقق آنرا نتیجه تمرین و تکرار می دانند. بنظر این عده یادگیری و حفظ یک جریان است. همانطور که دیدیم تمرین و تکرار شرط اساسی یادگیری نیست. ممکن است امری را یکمرتبه انجام داد یا مطالعه کرد و آنرا یاد گرفت و بدون تکرار و تمرین بعد از زمان طولانی آنرا بخاطر آورد و دوباره انجام داد. با اینکه در جریان حفظ و یادگیری دستگاه عصبی دخالت کامل دارند و وقتی پوشش مغزی دچار لطمه و آسیب شود عمل یادگیری و حفظ را م ختل میسازد معذلک نمیتوان تغییرات عصبی را پایه و اساس حفظ و یادگیری قرار داد.
آن دسته از روانشناسان که پایه و اساس یادگیری را تداعی معانی یا برقراری عکس العمل مشروط می دانند حفظ را نیز نتیجه همین جریان فرض می کنند. به نظر ایندسته مشابهت و مجاورت، اساس حفظ را تشکیل می دهند. یادآوری و تشخیص نیز در اثر تداعی واحد بدون اراده یا از طریق ایجاد نداعیهای متعدد و با دخالت اراده انجام میشود.
پیروان گشتالیت عقیده دارند وقتی در جریان یادگیری کل موقعیت و کل موضوع مورد توجه شخص یادگیرنده باشد جریان یادگیری و حفظ به نحو کامل انجام میشود.
چنانچه خواهیم دید عوامل مؤثر در یادگیری در جریان حفظ و یادآوری نیز تأثیر دارند. خلاصه آنچه سبب یادگیری میشود در حفظ و یادآوری نیز تأثیر دارد روی همین زمینه این دو جریان از هم جدا نیستند.
انواع حافظه
Garrett مؤلف کتاب روانشناسی عمومی دو نوع حافظه را مورد بحث قرار می دهد:
1- حافظه زبانی Verbal که حفظ و یادآوری نامها و تاریخها و مانند اینها را انجام میدهد.
2- حافظه عضلانی یا عملی که طرز کار و روش انجام امری را که در گذشته فرد آموخته است حفظ می نماید؛ مثلا طرز ماشین نویسی، رانندگی ، شنا که فرد در گذشته آموخته و بعداز مدتی متار که دوباره انجام میدهد. در هر دو مورد فرد عکس العملهایی را که در گذشته آموخته است دوباره به وجود می آورد.
Sperling مؤلف کتاب روانشناسی ساده شده آنچه را که مربوط به طرز کار و روش انجام امری است به عادت ارتباط می دهد و حفظ و یادآوری اینگونه امور را نتیجه تشکیل عادت تلقی می کند به نظر او کار حافظه کسب و حفظ کلمات، علامتها و تجربیاتی است که فرد از روی آگاهی تحصیل می نماید.
خلاصه، او امور زبانی را به حافظه نسبت می دهد و امور غیرزبانی را مربوط به عادت میداند. امور زبانی مثل بیان امری که در گذشته رخ داده است از امور غیرزیانی یا از مهارتهای بدنی جدا نیست چنانچه شهادت درباره امری مستلزم سخن گفتن یا نوشتن است. به همین طریق امور و فعالیتهای غیرزبانی مثل رانندگی، ماشین نویسی از فعالیتهای زبانی که غالباً بصورت درک مفاهیم و بیان آنها نیز ظاهر میگردد مجزا نیست.
عادات شامل اعمال قابل مشاهده مثل لباس پوشیدن، رانندگی، ماشین نویسی و اعمال غیرقابل مشاهده از قبیل با خود صحبت کردن در موقع مطالعه و انجام اعمال اصلی حساب در ذهن نیز می شود.
جنبه های مختلف حافظه
برای حافظه مراحل مختلف یا جنبه های گوناگون ذکر کرده اند:
Garrett چهار جنبه برای حافظه بیان می نماید:
(1) توجه Fixation که آنرا به تحصیل و کسب Acquisition نیز تعبیر می نماید (2) حفظ Retention (3) یادآوری Recall و (4) تشخیص Recognition.
بعضی پنج جنبه برای حافظه ذکر می نمایند: (1) فراگیری یا کسب (2) تشخیص (3) یادآوری (4) تولید مجدد Reproduction و (5) اجرا Performance.
1- توجه یا فراگیری
برای اینکه امری رد خاطر باقی بماند ابتدا فرد باید آنرا فرا گیرد. حفظ مهارتها یا عادات، تمایلات و ادراکات مستلزم فراگرفتن آنهاست.
افرادی که نمی توانند دقت یا توجه خود را به امر خاصی معطوف دارند، در کسب و فراگرفتن آن امر دچار اشکال می شوند. معمولا بیماران روانی نمی توانند امر معینی را مورد توجه قرار دهند.
پیرمردها نیز در جریان توجه یا دقت با اشکال روبرو هستند. بعضی این امر را نتیجه پژمردگی بافتهای مغز یا از دست رفتن خاصیت ارتجاعی مراکز عصبی می دانند ولی اشخاصی هستند که در دوران کهولت نیز به آسانی امور را فرا می گیرند در هر حال تمایلات ا شخاص پیر واشتغالات ذهنی آنها ممکن است در انصراف ذهن ایشان از شیء معین م ؤثر باشد. بچه ها نیز در اثر کم حوصلگی یا بواسطه تمایلات متنوع کمتر دقت و توجه خود را روی امر خاصی متمرکز می سازند.
معمولا افراد در مقابل محرکهای مختلف قرار دارند. وقتی محرک خاصی روی فرد اثر می گذارد که توجه او را به خود جلب کند و محرکهای دیگر را از نظر او دور بدارد. تعدد محرکها مانع جلب توجه فرد به هر یک از آنها می شود. در شرایط خاصی فرد نمی تواند وقت خود را به طرف امر معینی معطوف دارد.
افرادی که دچار هیجانات شدید میشوند در این حالت نمی توانند شیء معینی را مورد توجه قرار دهند و در موقع دوا خوردن یا نوشیدن مشروبات الکلی غالباً دچار اینوضع میشوند.
اشخاص الکلی از درک امور جدید عاجز هستند و گاهی تمایل به دروغ گفتن و مبالغه کردن، در تضعیف حافظه آنها تأثیر دارد. ضرباتیکه در اثر حوادث و صدمات به مغز وارد میآید فرد را از درک واقعه یا آنچه قبل از آن یا بعد از آن بلافاصله اتفاق می افتد بازمیدارد.
2- حفظ :
حفظ چنانچه گفته شد اساس حافظه را تشکیل می دهد. بعضی حفظ را عین یادگیری می دانند و عقیده دارند آنچه را که فرد می آموزد حفظ می کند بنابراین مهارتها، تجربیات حسی و آنچه را که فرد از خواندن یا در اثر تعلیمات دیگران فرا می گیرد همه حفظ و نگاهداری می شوند و اثر آنها در ذهن باقی می ماند. خاطراتی که خود به خود به قسمت روشن ذهن بر می گردد، آنچه را که فرد در اثر هیبنوتیسم به خاطر می آورد و اینکه در یادگیری مجدد امری وقت کمتری صرف می کند همه دلیل بر باقیماندن آثار اموری است که قبلا فرد آموخته و در ذهن او جایگزین شده است.
با اینکه در جریان حفظ تغییراتی در مراکز عصبی به وجود می آید و آسیب مغزی در اختلال آن تأثیر دارد معذلک حفظ نیز مانند یادگیری تابع عوامل و شرایط خاصی است. بعضی حفظ را تابع عکس العمل مشروط می دانند و مجاورت و مشابهت را پایه و اساس حفظ قرار میدهند.
بعضی از روانشناسان عقیده دارند در جریان حفظ ذهن حالت پذیرندگی دارد روی این اصل اختلاف حظ و یادآوری را در این می دانند که اولی جنبه انفعالی دارد در صورتیکه یادآوری نوعی فعالیت است و با تلاش و کوشش ذهن همراه می باشد.
بیماران روانی معمولاً قوه حفظ را تا اندازه ای از دست می دهند. پیری تا حدی سبب از دست رفتن قوای ذهنی میشود و فرد را در جریان حفظ با اشکال روبرو می سازد.
با اینکه ضعف قوه حفظ در افراد پیر عمومی است معذلک آنچه را فرد در ایامیکه دستگاههای عصبی قدرت بیشتری داشته اند آموخته است در دوره پیروی کمتر از یاد می برد. معمولا اطلاعات شخصی گذشته و قدیم بهتر در خاطر می مانند تا وقایع روزمره.
منظور این است که اشخاص پیر وقایع گذشته را بهتر از آنچه در ایام کهولت کسب کردهاند بخاطر می آورند. در موارد معینی نقص قوه حفظ معلول آسیب مغزی است.
تومرهای مغزی، جراحات و خونریزی در مغز سبب نقص قوه حفظ میشوند Aphasias یا نقص حافظه که در اثر آن فرد قدرت فهم و استعمال کلمات را از دست میدهد نتیجه صدمه مغزی و آسیب دیدن ناحیه تکلم است. فردی که دچار این نقص می شود نمی تواند کلمه صحیح را پیدا کند و بیان نماید. در مواقعی که این نقص شدت پیدا می کند سخنان فرد نامفهوم می شود و آنچه را که می خواند نمی فهمد. این نقض در موقع خستگی زیاد در میان افراد عادی نیز دیده می شود.
روشهای اندازه گیری حفظ
برای اندازه گیری استعداد حفظ در افراد از روشهای مختلف میتوان استفاده نمود:
(1) روش اندازه گیری حدود حفظ: به منظور تعیین حدود حفظ یک فرد میتوان تصاویر، اشکال، کلمات یا اعدادی را در زمان معینی مثلا هر عدد یا تصویر را در یک ثانیه به فرد نشان داد یا برای او نقل کرد و پس از چند ثانیه از او خواست آنچه را که دیده یا شنیده بگوید یا بنویسید. عدد ساده ترین چیزی است که در این آزمایش میتوان از آن استفاده کرد. ابتدا عدد سه رقمی را به فرد نشان می دهند و بعد از او می خواهند تا او را تکرار کند. چنانچه مؤلفان کتاب روانشناسی نقل می کنند آزمایشهایی که در این باره انجام شده است نشان می دهد که بچه های 4 تا 6 ساله عدد چهاررقمی را بطور کامل می توانند تکرار کنند یعنی حدود حفظ ایشان در مورد حفظ اعداد این مقدار است. این حد تا سن 18 سالگی افزایش می یابد یعنی اعداد 5 رقمی یا پاره ای 6 یا 7 رقمی و شاگردانی که وارد دانشکده میشوند بطور متوسط میتوانند اعداد 8 رقمی را بطور کامل تکرار کنند و به ندرت افرادی پیدا می شوند که حدود حفظ ایشان بیش از این مقدار باشد.
جریان حفظ در افراد مختلف فرق می کند. هوش و تمرین در حفظ تأثیر دارد.
(2) روش یادگیری مجدد:
وقتی فردی امری را آموخت و توانست آنرا نقل کند و پس از مدتی دوباره به یاد گرفتن آن اقدام نمود، معمولا برای یادگیری مجدد وقت کمتری صرف می کند. اختلاف زمان یادگیری مجدد با یادگیری اصلی دلیل بر این است که قسمتی از آنچه آموخته شده در ذهن یادگیرنده باقیمانده است.
(3) اندازه گیری حفظ از راه تشخیص:
برای این منظور مثلا 12 تصویر را به فرد نشان می دهند بعد آنها را با 12 تصویر دیگر ترکیب می کنند و آنها را به فرد نشان می دهند و از او میخواهند تصاویری را که قبلا دیده است مشخص سازد.
(4) اندازه گیری حفظ از طریق تولید مجدد:
در اجرای این روش ممکن است از اشکال یا تصاویر معین استفاده کرد و از فرد خواست که تمام آنها را با ترتیبی که تصاویر در آن قرار گرفته اند بخاطر آورد.
(5) یادآوری اموری که با هم درک شده اند:
در این مورد نیز می توان از تصاویر، اشکال و رنگها استفاده نمود. فرد تصویرهای مختلف را با هم درک می کند بعد از مدتی یکی از دو تصویر را که با ه م وارد ذهن او شده اند به وی نشان می دهند و از او می خواهند که تصویر مربوط به آنرا پیدا کند و ذکر نماید.
برای اجرای این آزمایش ممکن است تصاویر را با هم و مجزا روی کارتهایی رسم نمود ابتدا کارتهایی را که حاوی دو تصویر است به فرد نشان داد و بعد یکی از آنها را که بطور انفرادی تهیه شده مجدداً در معرض تماشای فرد قرار داد واز او خواست که تصویر مربوط به آنرا ذکر کند. ارتباط و با هم بودن تصویرها در یادآوری آنها تأثیر دارد.
3- یادآوری (Recall)
یادآوری جریانی است که ذهن در آن اموری را که قبلا ادراک کرده و هم اکنون در معرض حواس فرد قرار ندارند بخاطر آورد. فرد مطلبی را از کتابی اقتباس کرده است و می خواهند نام آن کتاب را بخاطر آورد یا بحثی دربارة شخصی که قبلا او را دیده است به میان می آید میخواهد نام آن شخص را به ذهن بیاورد.
Woodworth ضمن مقاله ای تحت عنوان نقل شده است اموری را که فرد در گذشته آموخته و بخاطر می آورد بشرح زیر بیان می دارد:
1- لیست ها ، اقلام، حقایق و هر نوع امری را که فرد در گذشته آموخته و هم اکنون آنها را بطور ارادی بخاطر می آورد.
2- اجرای هر عملی که قبلا آموخته شده است.
3- تصویرهای حسی
4- تخیلات یا افکار متداعیه که بدون اراده و آزادانه بخاطر می آیند.
5- امور متداعیه ای که از روی اختیار و اراده وارد ذهن میشوند مثلا در موقع جمع کردن، خواندن و مکالمه نه تنها فرد اعداد و کلمات را بخاطر می آورد بلکه در جمع، حاصل اعداد و در خواندن و مکالمه معانی لغات را نیز در نظر می گیرد.
6- تفکر که در برخورد به مسلئه و موقعیت تازه ایجاد میشود قابل یادآوری است. یادآوری مواد لازم را برای تفکر آماده می سازد.
بعضی یادآوری را همان تولید مجدد می دانند. تولید مجدد امری که قبلا آموخته شده است از یادآوری آن مشکل تر می باشد. ممکن است کتاب نویسنده معینی را بخاطر آورد و پاره ای از مطالب آنرا دوباره در ذهن مجسم نمود ولی دوباره به وجود آوردن آنچه که فرد قبلا از این کتاب آموخته است مستلزم یادآوری جزئیات نیز میباشد.
یادآوری ممکن است گاهی دقیق، کامل و مطابق با واقع باشد مثلا شعری را که فرد قبلا یادگرفته است بطور کامل بخاطر آورد ولی در بعضی موارد آنچه را فرد از امور گذشته به یاد می آورد ممکن است مبهم، ناتمام و غیرواقعی باشد. بطور مثال افرادی که می خواهند محتویات کتابی را که قبلا خوانده اند یا مطالبی را که ضمن سخنرانی شنیده اند بخاطر آورند نتوانند آنچه را که در گذشته آموخته اند بطور دقیق، کامل و مطابق با واقع دوباره در ذهن به وجود آورند. گاهی معلومات عمومی فرد به او در جریان یادآوری کمک می کند.
در بعضی موارد زمینه های نامطبوع عاطفی که با امر مورد نظر همراه بوده است مانع یادآوری آن میشود.
در جریان یادآوری گاهی دو عکس العمل در راه یکدیگر قرار میگیرند و مانع یادآوری هم میشوند. بعضی اوقات سخنران برای بیان یک مفهوم دو عبارت یا دو لغت مترادف را در نظر می گیرد و همین امر یعنی تعدد عبارت یا لغت مانع یادآوری می شود.
Garrett عقیده دارد افرادی که دچار «صرع» هستند نمی توانند وقایع معینی را در زندگی بخاطر آورند؛ ولی در یادآوری مطالب دیگر مانند افراد عادی هستند. حوادث وقایعی که با هیجانهای شدید همراه باشند مانع یادآوری می شوند. حوادثی که سبب ترس و وحشت افراد شود ممکن است آنها را از یادآوری نام خود یا بخاطر آوردن وقایع گذشته و نام دوستان باز دارد.
ذهن چنانچه دیدیم از یادآوری تمایلات عقب رانده شده خودداری می کند و از این راه مانع ایجاد ناراحتی در افراد میشود.
4- تشخیص:
یادآوری امری را که در معرض حواس ما قرار دارد تشخیص گویند. چنانچه دیدیم در جریان یادآوری فرد امری را که در معرض حواس او نیست به خاطر می آورد و در تشخیص چیزی را که در معرض حواس او قرار دارد به یاد می آورد و متوجه می شود که آنرا در گذشته درک کرده است. کتابی را که می بینید و به یاد می آورد آنرا دو سال پیش مطالعه کرده است و شخصی را در خیابان مشاهده می کند و متوجه می شود که او را قبلا دیده و با او صحبت کرده است.
تشخیص ممکن است ناقص یا کامل باشد در هر صورت از یادآوری آسانتر است. رفتار فرد در جریان تشخیص نیز تحت تأثیر عکس العمل مشروط قرار دارد. معمولا عکس العملی را که فرد ابتدا در مقابل امر معینی از خود ظاهر می سازد در برخورد مجدد به آن امر همان عکس العمل را به وجود می آورد در این صورت عکس العمل فرد دلالت بر تشخیص وی دارد.
فرمت : WORD تعداد صفحه :110
بعد از خواندن این فصل شما قادر خواهید بود:
2- دربارة روشها و تکنیک های متناسب با حیطه های ادراکی، عاطفی و روان حرکتی بحث کنید.
3- یک تجزیه و تحلیل وظایف (شرح وظایف) تألیف کنید.
4- روشهایی که با آنها آموزش سازمان یافته و مداوم را فهرست کنید.
5- اهداف ارزشیابی آموزشی را شناسایی کنید.
6- انواع مختلف ارزشیابی را شرح دهید.
7- یک طرح درس تهیه کنید.
8- ارزشیابی کمی را با کیفی، ارزشیابی هنجار مرجع را با ارزشیابی معیار مرجع، روایی را با پایایی مقایسه نموده و تمایز دهید.
9- یک سخنرانی آموزشی برای یک گروه مخاطب خاص، طراحی، اجراء و ارزشیابی کنید.
چگونه متخصصان رژیم شناسی می توانند مراجعین و کارمندان را بطور موفقیت آمیز آموزش دهند؟ برای مراجعین، رژیم شناس خواستار ارتقاء سلامتی و کاهش خطر بیماریهای مزمن است و برای کارمندان خواستار افزایش توانایی های آنان در انجام وظایف است. مراحل مقدماتی در طراحی یادگیری در فصل 11 مورد بحث قرار گرفت که شامل پیش ارزیابی دانش و صلاحیت فعلی آموزش گیرنده در حیطه های ادراکی، عاطفی و روان حرکتی و تعیین محتوای آنچه باید آموخته شود، بود.
این فصل دربارة انتخاب و اجرای فعالیتهای یادگیری مناسب در حیطه های مذکور بحث می کند. طرح ها برای ارزشیابی نتایج یادگیری و مستندسازی نیز مورد بحث قرار گرفته است. چرا که این مراحل برای کامل شدن فرآیند یادگیری ضروری است.
انتخاب و اجرای فعالیت های یادگیری
روش ها و تکنیک های مختلف ارائه آموزشی برای انتقال مواد آموزشی که باید توسط مخاطب آموخته شود، در دسترس است. تکنیک ها روشهایی است که آموزش دهنده (مربی) اطلاعات را برای آموزش گیرنده به منظور ارتقاء فرآیند یادگیری درونی سازماندهی و ارائه می کند. این تکنیک ها ارتباطی بین معلم و شاگرد و نیز بین شاگرد و آنچه می آموزد، فراهم می کند. این تکنیک ها عبارتند از: سخنرانی، بحث، وانمودسازی، تشریح و … همه آنها به یک اندازه در تسهیل یادگیری مؤثر هستند و هر یک مزایا، معایب و مصارف و محدودیتهای خود را دارند که در جدول 1-12 خلاصه شده است. در تصمیم گیری برای استفاده از یک روش آموزشی که می بایست مؤثرترین روش باشد، متخصصان می بایست به چندین عامل توجه کنند،از جمله: هدف آموزشی روش، سبک ترجیحی آموزش گیرندة نیازها، اندازه گروه، تسهیلات در دسترس، زمان در دسترس، هزینه و تجربه قبلی یا درجه موفقیت با تکنیک ها.
رژیم شناس می بایست بداند که چیزی برای جمعیت های متفاوت مثل جمعیت های دارای فرهنگ متفاوت، گروههای قومی، گروههای اجتماعی، محیطی، سطوح سواد و گروههای سنی مثل نوجوانان، مؤثر است. تا بتواند به اهداف مطلوب دستیابی پیدا کند.
به علاوه، آزمودن اهداف عملکردی می تواند نشان دهد که چه رویکردی مناسب تر است چون متدها و روشها برای حیطه های ادراکی،عاطفی و روان حرکتی با وجود عوامل مشابه و یکسان متفاوت است. رژیم شناس می بایست تکنیکی را که نیازمند بیشترین مشارکت فعال آموزش گیرنده است مشتمل بر استراتژی های موردنیاز جهت تغییرات رفتاری مؤثر را انتخاب کند.
چنانچه کنفیسوس گفت:
من می شنوم و فراموش می کنم.
می بینیم و به خاطر می سپارم.
انجام می دهم و می فهمم.
برانگیختن
بزرگسالان آموزش گیرنده های عمل گرایی هستند که اطلاعات عملی که منجر به دانش، یک مهارت و یا فهمیدن اینکه کاری را انجام دهند می شوند را خواستارند و نیازمند به کارگیری آنچه آموخته اند هستند. لازم است که بزرگسالان بدانند که اطلاعات برای آنها مهم است و برای اطلاعات ارزش قائل شوند. این امر انگیزه آنها برای یادگیری را افزایش می دهد.
یک روش اندازه گیری معمول برای انگیزه، پا فشاری است. افراد هنگامی که برانگیخته می شوند بیشتر و سخت تر و با توجه بیشتری کار می کنند تا زمانی که برانگیخته نیستند. اگر اطلاعات ارزشمند و ضروری فرض شود،انرژی و انگیزه را فراخوانده و می تواند خود کفایتی را افزایش دهد. متخصصان رژیم شناسی می توانند از مراجع یا کارمند بپرسند که هم اکنون چه می دانند و نیاز دارند که چه بدانند و یا انجام دهند، بنابراین آنها می توانند در ابتدا فرد را درک کنند.انگیزه با تمجید و تقویت مثبت در هنگامی که فرد یاد می گیرد، افزایش می یابد.
متخصصان رژیم شناسی همچنین می بایست توجه داشته باشند که مراجعین و کارمندان آنچه می آموزند را به خاطر سپرده و بازیابی کنند. مطالعات نشان می دهد که هر چه یک شخص فعالانه تر در فرآیند یادگیری درگیر شود، بهتر آنرا بازیابی می کند. شکل 1-12 نشان می دهد که شنیدن و خواندن اطلاعات نمی تواند به سودمندی دیدن و شنیدن همزمان و بهتر از آن بحث دربارة اطلاعات وانجام کاری با آنها باشد.
تکنیک ها و روش ها
سخنرانی
سخنرانی یک تکنیک ارائه است که برای افراد آشنا است. سالهاست که از آن به عنوان روشی برای اطلاع رسانی و انتقال دانش – پایین ترین سطح حیطه ادراکی – از معلم به شاگرد استفاده می شود.
جدول 1-12 نقاط قوت و ضعف روشهای تدریس
|
|
نقاط قوت |
نقاط ضعف |
|
سخنرانی |
ساده و کارآمد اطلاعات بسیاری را منتقل می کند. به تعداد زیادی دستیابی پیدا می کند. حداقل تهدید برای آموزش گیرنده حداکثر کنترل برای آموزش دهنده |
یادگیرنده غیر فعال است یادگیری با شنیدن جو رسمی ممکن است کسالت آور و کند باشد. برای سطوح بالاتر یادگیری در حیطه ادراکی مناسب نیست. |
|
بحث پانل مناظره مطالعه موردی |
جذاب تر و برانگیزاننده تر مشارکت فعال جو غیر رسمی ابعاد گسترده ما آنچه را درباره اش بحث می کنیم به خاطر می سپاریم مناسب برای سطح بالاتر اهداف ادراکی و عاطفی |
آموزش گیرنده ممکن است آمادگی نداشته باشد. افراد خجالتی بحث نمی کنند. ممکن است از مسیر منحرف شود. زمان بر است. اندازه گروه محدود است. |