پی نوشت:
1-کتاب سلونى قبل أن تفقدونى : ج 2، ص 94.
بعضى از محدّثین و مورّخین آورده اند:
روزى امیرالمؤ منین علىّ بن ابى طالب صلوات اللّه و سلامه علیه ، در بازار شهر کوفه ، عبورش به یک مغازه خیّاطى افتاد.
حضرت علىّ سلام اللّه علیه جلوى مغازه خیّاط آمد و ضمن فرمایشاتى ، خیّاط را به سفارشاتى چند توصیه نمود:
سعى
در دوختن لباس ها از نخ محکم و سالم استفاده کنى ، درز پارچه ها و لباس ها
را دقیق و کامل بدوز؛ و کوک ها و بخیه ها نیز نزدیک یکدیگر و ریز باشد.
سپس حضرت در ادامه فرمایشات خود چنین اظهار داشت :روزى در محضر رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله بودم ، از آن حضرت شنیدم که فرمود:
دوزندگانى که در کار خود دقّت کافى نداشته باشند؛ و به امانات و پارچه هاى مردم خیانت کنند، روز قیامت در حالى محشور مى شوند که نوعى از همان پارچه هائى را که دوخته و در آن خیانت کرده اند، خواهند پوشید و مورد عذاب و عقاب الهى قرار مى گردند.
بعد از آن حضرت امیر علیه السلام به خیّاط فرمود:
سعى کن پارچه ها را کمتر تکّه تکّه کنى ، و حتّى الا مکان تمام آن پارچه مورد استفاده قرار گیرد، و چنانچه تکّه هائى از پارچه اضافه ماند و مورد استفاده قرار نگرفت ، هر چند ناچیز و بى ارزش باشد دور ریخته نشود؛ بلکه به صاحبش تحویل داده شود.(1)
پی نوشت ها:
1-تنبیه الخواطر ونزهة النّواظر: ج 1، ص 50.
پی نوشت:
1-کتاب سلونى قبل اءن تفقدونى : ج 2، ص 130.
پی نوشت:
1-عیون المعجزات : ص 51، نوادر المعجزات : ص 57، ح 22، مدینة المعاجز: ج 1، ص 432، ح 293.
عدّه اى از محدّثین و مورّخین از حضرت صادق آل محمّد؛ و نیز از باقرالعلوم علیهما السلام نقل کرده اند:
پس
از آن که امام امیرالمؤ منین علىّ علیه السلام از جنگ جمل با ناکثین و اهل
بصره رهائى یافت و پیروزمندانه بازگشت ، هفتاد نفر مرد از اهالى هندوستان
به حضور آن حضرت آمدند و پس از آن که اسلام را پذیرفتند و مسلمان شدند،
حضرت با زبان هندى با آنان سخن مى گفت و پاسخ سئوالات آن ها را به زبان
خودشان مطرح مى فرمود.
و چون کراماتى از آن حضرت مشاهده کردند، مدّعى شدند که علىّ بن ابى طالب علیه السلام خدا است .
امام علىّ علیه السلام اظهار نمود: اى جماعت ! آنچه را که شما درباره من گمان کرده اید، درست نیست ؛ بلکه من نیز همانند شما بنده اى از بندگان خداوند متعال مى باشم .
امّا آن ها فرمایشات حضرت را نپذیرفتند و بر گفته خویش اصرار ورزیدند که تو همان خدا هستى ، چون همه چیز را مى دانى .
حضرت از این حرکت خشمگین شد و فرمود: واللّه ! اگر از عقیده و حرف خود برنگردید و توبه نکنید، شما را خواهم کشت .
ولیکن آن ها بر عقیده و حرف خود پافشارى کردند.
به
ناچار حضرت امیرالمؤ منین علیه السلام دستور داد تا چند حلقه قنات حفر
نموده و آن ها را از زیر زمین به یکدیگر متّصل نمایند؛ سپس تمامى آن هفتاد
نفر را که منکر آفریدگار جهان شده بودند داخل قنات ها انداختند؛ و سر قنات
ها را نیز پوشانند.
پس از آن یکى از قنات ها را که خالى بود،
پر از هیزم نموده و آتش زدند، و چون دود آتش به تمامى قنات ها جریان پیدا
کرد، تمامى آن هفتاد نفر خفه گشتند و به هلاکت رسیدند.(1)
و در حکایتى دیگر چنین آمده است :
امام محمّد باقر علیه السلام فرمود: عبداللّه
بن سبا، یکى از کسانى بود که ادّعاى پیغمبرى مى کرد و معتقد بود که علىّبن
ابى طالب علیه السلام خداست ؛ و من پیغمبر او مى باشم .
هنگامى
که امام علىّ علیه السلام از عقیده باطل عبداللّه بن سبا با خبر شد، او را
احضار نمود و از او درباره چنین اعتقادى سؤ ال نمود.
عبداللّه بن سبا در
جواب حضرت ، با صراحت کامل اظهار داشت : تو خدا هستى و من از طرف تو
پیامبر هستم ؛ و سپس افزود: مدّتى است که این موضوع به طور وحى و الهام ،
بر من ثابت شده است .
امیرالمؤ منین علىّ علیه السلام به او خطاب کرد و فرمود: واى
بر تو! مواظب گفتار خود باش ، شیطان تو را به تسخیر خود در آورده است ،
مادرت به عزایت بنشیند! آیا متّوجه موقعیّت خود نیستى ، باید از افکار و
گفتار کفرآمیز خود توبه کنى تا بخشیده گردى .
ولیکن عبداللّه بن
سبا در مقابل فرمایشات و پیشنهادات امیرالمؤ منین علىّ علیه السلام بى
تفاوت بود و همچنان بر حرف و عقیده باطل خود پافشارى مى کرد.
لذا حضرت
به ناچار دستور داد تا او را به مدّت سه روز باز داشت نمایند؛ و در طول این
مدّت مرتّب او را توبه مى دادند، امّا او زیر بار نمى رفت و پیشنهاد حضرت
را نمى پذیرفت .
بنابر این روز سوّم به دستور آن حضرت او را از زندان بیرون آورده و اعدام کردند و سپس جسد او را در آتش سوزاندند.(2)
پی نوشت ها:
1-رجال کشّى : ص 109، ح 174، وسائل الشّیعة : ج 28، ص 335، ح 2، کافى : ج 7، ص 257، ح 8 و 23.
2- رجال کشّى : ص 106، ح 170، وسائل الشّیعة : ج 28، ص 336، ح 4.
پی نوشت:
1-سلونى قبل أ ن تفقدونى : ج 2، ص 203.
در روایات متعدّدى وارد شده است:
روزى دو نفر مسافر جهت خوردن غذا و استراحت در محلّى فرود آمدند، یکى از آن دو نفر سه قرص نان و دیگرى پنج قرص نان همراه خود داشت.
در
این بین شخص ثالثى نیز از راه رسید؛ و پس از سلام و احوالپرسى ، کنار آن
ها نشست و هر سه نفر مشغول خوردن غذا شدند و آن هشت نان را، بطور مساوى
خوردند تا سیر گشتند.
شخص ثالث موقع خداحافظى مقدار هشت درهم در مقابل آنچه خورده بود، به آن ها داد و رفت .
و
بین آن دو نفر صاحب نان ها نزاع در گرفت ؛ و صاحب پنج قرص نان گفت : از
این مقدار پول ، پنج درهم آن براى من است و سه درهم باقى مانده براى تو مى
باشد که سه نان داشته اى ، ولى او نپذیرفت ؛ و چون به توافق نرسیدند، جهت
حلّ اختلاف محضر مبارک امام علىّ علیه السلام شرفیاب شدند.
وقتى موضوع را مطرح کردند، حضرت به صاحب سه نان فرمود: اى مرد! رفیق تو انصاف را رعایت کرده است و بهتر است که به همان مقدار راضى باشى .
او در پاسخ گفت : قبول ندارم مگر آن که پول ها به عدالت در بین ما تقسیم شود.
امیرالمؤ منین علىّ علیه السلام اظهار نمود:
من اگر بخواهم پول ها را به عدالت تقسیم کنم به ضرر تو مى باشد، چون حقیقت
عدالت ، آن است که یک درهم حقّ و سهم تو خواهد بود؛ و هفت درهم دیگر سهم
صاحب پنج نان مى باشد.
آن شخص اعتراض کرد و گفت : یا
امیرالمؤ منین ! او حاضر بود که سه درهم به من بدهد، ولى من نپذیرفتم ،
اکنون شما مى فرمائید که تنها یک درهم سهم من مى باشد؟!
سپس افزود: یا امیرالمؤ منین ! تقاضا دارم برایم توضیح دهید.
امام علیه السلام فرمود: شما
روى هم ، هشت عدد نان داشته اید، که سه نفر با هم خورده اید؛ و مجموع سهام
، 24 سهم مى شود که 15 سهم حقّ صاحب پنج نان است ؛ و 9 سهم حقّ تو خواهد
شد.
و صاحب پنج نان 13 از پانزده
سهم خود را خورده است ، بنابر این هفت سهم یعنى 7 درهم طلب دارد؛ و تو هم
13 یعنى 8 سهم از 9 سهم خود را خورده اى و یک درهم طلب دارى .
او هم راضى شد و قبول کرد، که یک درهم حقّ اوست .(1)
پی نوشت:
1-اعیان الشّیعة : ج 1، ص 343.
1-کتاب سلونى : ج 2، ص 253، فضائل قمّى : ص 95،إ رشاد مفید:110، س 5.
روزى حضرت رسول صلّى اللّه علیه و آله، پس از اقامه نماز صبح
خطاب به مامومین خود کرد و فرمود: اى جماعت! سه نفر به لات و عزّى سوگند
یاد کرده اند و هم قسم شده اند که مرا به قتل رسانند، البتّه توان چنین کارى را ندارند؛ مى خواهم بدانم که چه کسى مى تواند شرّ آن ها را دفع نماید؟
سکوت ، تمام فضاى مسجد را گرفته بود و هیچکس جواب حضرت را نداد؛ و چون آن بزرگوار سخن خود را تکرار نمود، علىّ بن ابى طالب علیه السلام از جاى برخواست و اظهار داشت :
یا رسول اللّه ! من به تنهائى مى روم و پاسخ گوى آن ها خواهم بود، فقط اجازه فرما تا لباس رزم بپوشم و براى نبرد مجهّز گردم .
حضرت
رسول فرمود: این لباس و زره و شمشیر مرا بگیر؛ و سپس علىّ علیه السلام را
لباس رزم پوشاند و عمّامه اى بر سرش پیچید و او را سوار اسب خود کرد و
روانه میدان نبردش نمود.
پس امیرالمؤ منین علىّ علیه السلام به سمت آن
سه نفر حرکت کرد و تا مدّت سه روز مراجعت ننمود؛ و کسى از او خبرى نداشت ،
تا آن که حضرت فاطمه زهراء به همراه حسن و حسین علیهم السلام آمد و إ ظهار
داشت : یا رسول اللّه ! گمان مى کنم که این دو کودکم یتیم شوند، چون که از شوهرم خبرى نیست .
اشک ، چشمان حضرت رسول را فرا گرفت و فرمود: هرکس خبرى از پسر عمویم ، علىّ آورد؛ همانا او را به بهشت بشارت مى دهم .
پس
همه افراد جهت کسب اطّلاع پراکنده شدند؛ و در بین آنان شخصى به نام عام بن
قتاده ، خبر سلامتى علىّ علیه السلام را براى رسول خدا آورد.
و سپس حضرت امیر علیه السلام به همراه سرهاى بریده آن سه نفر و نیز دو اسیر دیگر وارد شد.
پیامبر خدا اظهار داشت : اى ابوالحسن ! آیا مى خواهى تو را به آنچه انجام داده اى و آنچه بر تو گذشته است ، خبر دهم .
ناگهان عدّه اى از منافقین به طعنه گفتند: علىّ دنبال زایمان بوده است و هم اکنون پیغمبر خدا مى خواهد با او حدیث گوید.
پیامبر اسلام صلّى اللّه علیه و آله ، چون چنین سخن زشتى را از آن منافقین شنید، خطاب به علىّ علیه السلام کرد و فرمود: یا اباالحسن ! خودت کارهائى را که انجام داده اى ، گزارش ده تا آن که گواه و حجّتى بر حاضرین باشد.
لذا
امام علىّ علیه السلام اظهار داشت : چون به بیابانى که محل تجمّع آن ها
بود رسیدم ، همگى آن ها را سوار شترهایشان دیدم ؛ و وقتى مرا دیدند سؤ ال
کردند: تو کیستى ؟
گفتم : من علىّ بن ابى طالب ، پسر عموى رسول خدا هستم .
پسر عموى رسول خدا هستم .
آنان گفتند: ما کسى را به عنوان رسول خدا نمى شناسیم ؛ و آن گاه مرا در محاصره خود قرار داده و جنگ را شروع کردند.
سپس علىّ علیه السلام اشاره به یکى از سرها نمود و فرمود:
صاحب این سر، بر من سخت بتازید و جنگ سختى بین من و او رخ داد و در همین
لحظه ، باد سرخى به وزیدن گرفت و سپس باد سیاهى وزید؛ و در نهایت من او را
به هلاکت رساندم .
و چون جنگ پایان یافت این دو نفرى که به عنوان
اسیر آورده ام ، گفتند: ما شنیده ایم که محمّد صلّى اللّه علیه و آله شخصى
دلسوز و مهربان است ، به ما آسیبى نرسان و ما را نزد او بِبَر تا هر
تصمیمى که خواست درباره ما عملى کند.در این هنگام پیامبر خدا فرمود: یکى از
آن دو اسیر را نزد من بیاور؛ و چون امام علىّ علیه السلام یکى از آن دو
نفر را آورد، پیامبر خدا، به او پیشنهاد داد که بگو: ((لا اله الاّ اللّه
)) ، و بر نبوّت و رسالت من از سوى خداوند شهادت بده تا تو را آزاد گردانم .
آن اسیر گفت : بلند کردن کوه ابو قبیس نزد من آسان تر و محبوب تر از آن است تا این کلمات را بر زبان جارى کنم .
رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله فرمود: یا ابالحسن ! او را از این جا ببر و سرش را از بدن جدا کن .
وقتى
حضرت علىّ علیه السلام او را به هلاکت رساند و دوّمین اسیر را آورد، به او
پیشنهاد شهادتین داده شد؛ ولى او نپذیرفت و گفت : مرا به دوستم ملحق کنید.
پس همین که حضرت امیر علیه السلام خواست او را گردن بزند، جبرئیل نازل شد و گفت : یا محمّد! خدایت تو را سلام مى رساند و مى فرماید: او را نکشید؛ چون که او نسبت به خویشاوندان و اطرافیانش خوش اخلاق و سخاوتمند بوده است.
و
چون اسیر از چنین خبرى آگاه شد، گفت : به خدا سوگند! من درهمى نداشتم مگر
آن که آن را بین فقراء انفاق کرده ام ؛ و هیچ گاه با کسى به تندى و خشونت
سخن نگفته ام ؛ و اکنون نیز با مشاهده این حقیقت ، شهادت به یگانگى خداوند؛
و رسالت محمّد مى دهم .
و چون آن اسیر اسلام آورد، آزاد شد و سپس پیغمبر اسلام صلّى اللّه علیه و آله درباره اش فرمود: سخاوت و اخلاق خوب او موجب آزادى و سعادتش گردید.(1)
پی نوشت:
1-خصال مرحوم صدوق : ج 1، ص 94، ح 41.
مرحوم شیخ طوسى به نقل از امام جعفر صادق صلوات اللّه علیه حکایت فرماید:
روزى
به حضرت امیرالمؤ منین امام علىّ بن ابى طالب علیه السلام خبر رسید: عدّه
اى از مسلمانانى که در همسایگى مسجد زندگى مى کنند، به نماز جماعت در مسجد
حاضر نمى شوند.
پس آن گاه امام ، امیرالمؤ منین علىّ علیه السلام در جمع نمازگذاران حضور یافت و بعد از اقامه نماز، ضمن ایراد خطبه اى اظهار داشت :
سپس آن حضرت افزود:
امام جعفر صادق علیه السلام در ادامه افزود: مؤ منین به وظیفه خود که امیرالمؤ منین علىّ صلوات اللّه علیه مشخّص نموده بود عمل کردند و با افراد متخلّف ترک معاشرت و معامله نمودند، تا آن که بالا خره ، آن ها از عمل خود پشیمان شده ؛ و همراه دیگر نمازگذاران در مساجد؛ و نماز جماعت شرکت کردند.(1)
پی نوشت:
1-امالى شیخ طوسى : ج 2، ص 308.