دانلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

دانلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

دانلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

دانلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

داستانهایی از امام علی علیه السلام: بهترین خواسته، بهترین پند

نوف بکائى که یکى از اصحاب و علاقه مندان حضرت امیرالمؤ منین علىّ صلوات اللّه علیه است، حکایت کند: 

در آن هنگامى که حضرت علىّ علیه السلام در حوالى کوفه در محلّى به نام رَحبه اقامت داشت ، به دیدارش رفتم و پس از احوالپرسى ؛ به ایشان گفتم : مرا پندى ده . 
مولاى متّقیان ، علىّ علیه السلام فرمود: اى نوف ! به هم نوعان و دوستان خود محبّت و مهر ورزى کن ، تا آنان نیز به تو مهر ورزند.
به حضرتش گفتم :اى سرورم ! بر نصایح خود بیفزاى . 
فرمود: به همگان نیکى و احسان کن ، تا احسان ببینى . 
گفتم : باز هم پندى دیگر بیفزاى تا بیشتر بهرمند گردم ؟ 
حضرت فرمود: از مذمّت و بدگوئى نسبت به دیگران دورى کن وگرنه طُعمه سگ هاى دوزخ خواهى گشت . 
سپس اظهار داشت :
  • اى نوف ! هر که دشمن من و دشمن امام بعد از من باشد، اگر بگوید: حلال زاده ام دروغ گفته است . 
  • نیز هرکه زنا و فحشاء را دوست دارد و بگوید: حلال زاده ام ، باز دروغ گفته است . 
  • همچنین کسى که نسبت به گناه بى باک و بى اهمّیت باشد، اگر ادّعاى ایمان و خداشناسى کند، بدان که او هم دروغ گفته است . 
  • اى نوف ! رفت و آمد و دیدار با خویشان خود را قطع مکن تا خداوند بر عمرت بیفزاید. 
  • خوش اخلاق و نیک خوى باش ، تا خداوند محاسبه ات را ساده و سبک گرداند. 
  • اى نوف ! چنانچه بخواهى که در روز قیامت همراه و هم نشین من باشى ، هیچ گاه یار و پشتیبان ستمگران مباش . 
  • و بدان که هر که ما را در گفتار و عمل دوست بدارد، روز قیامت با ما اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام محشور خواهد شد، چه این که در روز قیامت ، خداوند هر کسى را با دوست مورد علاقه اش محشور مى نماید. 
  • اى نوف ! مبادا خود را براى مردم بیارائى ؛ و با معصیت و گناه ، با خداوند مبارزه کنى ، چون روز قیامت شرمسار و رسوا خواهى شد. 
  • سپس در پایان فرمود: اى نوف ! به آنچه برایت گفتم اهمیّت ده و عمل نما، که سبب سعادت و خیر تو در دنیا و آخرت خواهد بود.(1)

پی نوشت:

1-الکنى و الا لقاب : ج 2، ص 89 .

منبع:چهل داستان و چهل حدیث از امام علی علیه السلام، حجه الاسلام و المسلمین عبدالله صالحی

داستانهایی از امام علی علیه السلام: برخورد امام علیه السلام با شیر

حارث همدان ، که یکى ازاصحاب باوفاى امیرالمؤ منین علىّ علیه السلام است ، گوید:
روزى به همراه آن حضرت در بیرون یکى از محلّه هاى شهر کوفه قدم مى زدیم که ناگهان شیرى درّنده از دور نمایان شد و جلو آمد، پس ‍ ما راه را براى حرکت آن شیر باز کردیم .
وقتى آن شیر نزدیک ما رسید، خود را در مقابل حضرت امیر علیه السلام خاضعانه روى زمین انداخت ، در این هنگام حضرت علىّ علیه السلام خطاب به شیر کرد و فرمود: برگرد، حقّ ورود به شهر کوفه را ندارى ، همچنین پیام مرا به دیگر حیوانات درّنده نیز مى رسانى که آنان هم حقّ ورود به این شهر را ندارند؛ و چنانچه بر خلاف دستور من عمل نمائید، خودم در بین شما حکم خواهم کرد.
حارث همدانى گوید: تا زمانى که امام علىّ بن ابى طالب علیه السلام زنده بود، هیچ درّنده اى نزدیک شهر کوفه نمى آمد.
موقعى که حضرت به شهادت رسید، زیاد بن اءبیه ، استاندار کوفه شد؛ و در آن موقع درّندگان از هر سو وارد کوفه و باغستان هاى آن شهر مى شدند و ضمن این که خسارت وارد مى کردند، به مردم هم ، نیز حمله مى کردند.(1))


پی نوشت:

1-شجره طوبى : ص 33، مجلس 12، هدایة الکبرى : ص 152، ص 2.

منبع:چهل داستان و چهل حدیث از امام علی علیه السلام، حجه الاسلام و المسلمین عبدالله صالحی

داستانهایی از امام علی علیه السلام: گردنبد دختر سلطان و اهمیت محاسبه

علىّ بن ابى رافع غلام حضرت رسول صلّى اللّه علیه و آله حکایت کند: 
روزى من و کاتب امام امیرالمؤ منین علىّ علیه السلام مشغول محاسبه اموال بیت المال بودیم ، در آن میان گردنبند مرواریدى وجود داشت که از غنائم جنگ بصره به دست آمده بود. 
دختر حضرت امیر علیه السلام پیامى را توسّط شخصى به این مضمون فرستاد که شنیده ام گردنبندى با این خصوصیّات ، مربوط به بیت المال در اختیار شما است ، دوست دارم آن را چند روزى به من عاریه دهید تا در عید قربان خود را به وسیله آن زینت بخشم . 
امام علىّ علیه السلام به ابو رافع گوید: آن گردنبند را به عنوان عاریه ضمانتى برایش فرستادم که سه روزه آن را برگرداند، او هم پذیرفت و تحویل گرفت . 
چون امیرالمؤ منین علیه السلام چشمش بر آن گردنبند افتاد، آن را شناخت ، و به دختر خود خطاب کرد و فرمود: آن را از کجا آورده اى ؟ 
گفت : به عنوان عاریه مضمونه ، سه روزه از حسابدار بیت المال پسر ابو رافع گرفته ام تا آن که روز عید قربان خود را به وسیله آن زینت نمایم و پس از آن سالم تحویل دهم . 
در این هنگام ، حضرت امیر علیه السلام شخصى را به دنبال حسابدار فرستاد، و چون پسر ابو رافع نزد حضرت وارد شد، به او فرمود: جرا به اموال مسلمین خیانت مى کنى ؟! 
ابو رافع پاسخ داد: به خدا پناه مى برم از این که نسبت به کسى یا چیزى قصد خیانتى داشته باشم . 
حضرت اظهار نمود: پس چرا آن گردنبند مروارید را بدون اجازه من و بدون رضایت مسلمانانى که در آن حقّ دارند و سهیم هستند، به دخترم داده اى ؟! 
پاسخ داد: دختر شما از من تقاضا کرد و من هم با ضمانت به مدّت سه روز، به عنوان عاریه به او دادم . 
حضرت فرمود: همین الا ن آن را پس بگیر و به بیت المال بازگردان ، و مواظب باش که دیگر چنین حرکتى از تو سر نزند؛ وگرنه سخت محاکمه و مجازات خواهى شد. 
سپس حضرت افزود : اگر دخترم گردنبند را به عنوان عاریه مضمونه نگرفته بود اوّلین زن هاشمیّه اى مى بود که مورد مجازات قرار مى گرفت .(1)
 

پی نوشت :

1-وسائل الشّیعة : ج 28، ص 292، تهذیب الا حکام : ج 10، ص 151، ح 606.

منبع:چهل داستان و چهل حدیث از امام علی علیه السلام، حجه الاسلام و المسلمین عبدالله صالحی

داستانهایی از امام علی علیه السلام: قضاوت در ضمانت الاغ یا گاو نر

مرحوم شیخ طوسى در کتاب خود آورده است :
حضرت صادق آل محمّد به نقل از پدر بزرگوارش امام محمّد باقر صلوات اللّه علیهم حکایت کند:
در زمان حضرت رسول صلّى اللّه علیه و آله قضیّه اى مهمّ اتّفاق افتاد؛ و آن این بود که گاو نرى ، یک الاغ را کشت ؛ صاحبان آن دو حیوان جهت تعیین خسارت به حضور پیامبر اسلام صلّى اللّه علیه و آله آمدند در موقعى که آن حضرت در جمع گروهى از اصحاب و انصار نشسته بود.
پس از عرض سلام ، اجازه سخن خواستند و چون آن بزرگوار اجازه فرمود، شاکى و متشاکى ، ادّعا و شکایت خود را مطرح کردند؛ و حضرت رسول پس از شنیدن سخنان آن دو نفر، خطاب به ابوبکر نمود و فرمود: بین ایشان قضاوت و تعیین خسارت کن .
ابوبکر عرض کرد: یا رسول اللّه ! حیوانى ، حیوان دیگرى را کشته است ، خسارتى ندارد.
پس از آن قضاوت را به عمر پیشنهاد نمود و او نیز مانند ابوبکر پاسخ داد.
آن گاه خطاب به علىّ بن ابى طالب نمود و فرمود: یا علىّ! تو بین آن ها قضاوت نما.
لذا امیرالمؤ منین علىّ صلوات اللّه علیه اظهار داشت : مانعى ندارد و افزود: چنانچه گاو نر در طویله یا چراگاه الاغ وارد شده و آن را کشته است ؛ پس صاحب گاو ضامن است و باید خسارت الاغ را بپردازد.
ولى چنانچه الاغ در طویله یا چراگاه گاو، وارد گردیده است و توسّط گاو کشته شده ، هیچ ضمانتى بر کسى نیست .
در این هنگام ، حضرت رسول صلّى اللّه علیه و آله دست هاى مبارک خود را به آسمان بلند نمود و چنین اظهار داشت :
حمد و ستایش بى حدّ، خداوندى را که بعد از من شخصى را جهت امامت و خلافت برگزید، که همانند پیغمبران علیهم السلام حکم و قضاوت مى نماید.(1)


پی نوشت:

1-تهذیب الا حکام : ج 10، ص 229، ح 34.

منبع:چهل داستان و چهل حدیث از امام علی علیه السلام، حجه الاسلام و المسلمین عبدالله صالحی

داستانهایی از امام علی علیه السلام: اهمیت عیادت از مریض مخالف

محدّثین و مورّخین در کتاب هاى مختلفى آورده اند:
پس از رحلت حضرت رسول صلّى اللّه علیه و آله ، یاران حضرت امیرالمؤ منین علىّ علیه السلام نزد زید بن ارقم که یکى از اصحاب رسول خدا صلوات اللّه علیه بود و در جریان غدیر خم نیز حضور داشت آمدند و از او گواهى خواستند؛ ولى چون او از طرف حکومت براى خود احتمال خطر مى داد از بیان حقیقت و جریان غدیر خوددارى کرد.
بعد از گذشت مدّتى ، همین شخص مریض شد و در بستر بیمارى افتاد، وقتى امیرالمؤ منین علىّ علیه السلام شنید که زید بن اءرقم مریض حال است به عیادت و دیدار او آمد.
همین که زید بن ارقم چشمش به جمال نورانى حضرت افتاد، گفت : مرحبا به امیر مؤ منان ، که از من عیادت مى نماید، با این که وى ما را قبول ندارد و از ما دلگیر و آزرده خاطر مى باشد.
امام علىّ علیه السلام فرمود:اى زید! آن ناراحتى که براى ما به وجود آوردى هرگز مانع آن نمى شود که ما شرط انسانیّت و حقّ دوستى را فراموش نموده ؛ و تو را در حال بیمارى عیادت نکنیم .
و پس از آن افزود:

هرکس مریضى را براى رضاى خداوند عیادت کند، تا هنگامى که در کنار مریض نشسته باشد، در سایه رحمت و لطف الهى خداوند قرار خواهد داشت .و چون بخواهد برخیزد که از نزد مریض بیرون رود، خداوند متعال هفتاد هزار ملک را ماءمور مى نماید تا براى او درود و تحیّت فرستند؛ و مشمول رحمت الهى قرار مى گیرد.

سپس افزود:اى زید! من دوست داشتم که چنین فضیلتى شامل حالم گردد؛ و به همین جهت از تو عیادت کردم .(1)


پی نوشت:

1-مستدرک الوسائل : ج 2، ح 3، دعائم الا سلام : ج 1، ص 218، بحار الا نوار: ج 81، ص 228، ح 41.

منبع:چهل داستان و چهل حدیث از امام علی علیه السلام، حجه الاسلام و المسلمین عبدالله صالحی
 

داستانهایی از امام علی علیه السلام: نماینده امام علیه السلام در بین جنیان

جابر بن یزید جعفى به نقل از حضرت باقرالعلوم صلوات اللّه علیه حکایت نماید: 
روزى حضرت امیرالمؤ منین امام علىّ علیه السلام ، بر منبر مسجد کوفه مشغول سخنرانى و موعظه مردم بود؛ و جمعیّت بسیارى نیز در آن مجلس حضور داشت که ناگهان موجودى به صورت افعىِ بزرگى وارد مسجد شد و مردم حمله بردند تا آن را از بین ببرند. 
در این هنگام امام علىّ بن ابى طالب علیه السلام خطاب به مردم کرد و فرمود: اى جماعت ! آن را به حال خود رها کنید و مانع حرکتش نشوید. 
مردم افعى را آزاد گذاشتند؛ و در کمال حیرت مشاهده مى کردند که آهسته به سمت منبر حضرت حرکت کرد، هنگامى که نزدیک منبر رسید سر خود را بلند کرد و به حضرت امیر علیه السلام سلام داد. 
حضرت ضمن جواب سلام ، فرمود: آرام باش تا من سخنرانى خود را تمام کنم . 
وقتى امیرالمؤ منین علىّ علیه السلام سخنرانى خود را به پایان رسانید خطاب به آن موجود نمود و فرمود: تو کیستى ؟ پاسخ داد: من عمرو بن عثمان هستم و پدرم نماینده و خلیفه شما در بین جنّیان بود؛ و او اکنون مرده است و مرا وصیّت کرده تا به محضر شما شرفیاب گردم و نظر شما را درباره خود و دیگر جنّیان جویا شوم ؟ 
حضرت فرمود: من تو را به رعایت تقواى الهى توصیه مى نمایم ، تو از طرف من جانشین پدرت و نماینده من در بین تمام جنّیان خواهى بود. 
امام باقر علیه السلام افزود: پس عمرو در بین جنّیان به نمایندگى از طرف آن حضرت برگزیده شد؛ و سپس با امام علىّ علیه السلام خداحافظى کرد و رفت . 
جابر گوید: به امام باقر علیه السلام عرض کردم : آیا او نزد شما هم مى آید و از شما نیز کسب تکلیف مى کند؟ فرمود: بلى .(1)

پی نوشت:

1-اصول کافى : ج 1، ص 396، ح 6 ،هدایة الکبرى : ص 147، س 3.

منبع:چهل داستان و چهل حدیث از امام علی علیه السلام، حجه الاسلام و المسلمین عبدالله صالحی

امام علی (ع) و تحویل وصایاى نبوت و امامت به امام حسن (ع)

چون آخرین روزهاى عمر پر برکت امیرالمؤ منین علىّ بن ابى طالب علیه السلام فرارسید، وصایا و کُتُب امامت را تحویل فرزندش امام حسن مجتبى علیه السلام داد و او را به عنوان وصىّ و جانشین خود معرّفى نمود.
و دیگر فرزندش حسین علیه السلام با محمّد حنفیّه و سایر فرزندان و دوستان و سران شیعه را بر این وصیّت شاهد گرفت .
و هنگامى که آن حضرت خواست کُتُب و سِلاح و دیگر وصایاى امامت را به امام حسن مجتبى علیه السلام تحویل دهد، فرمود:
اى فرزندم ! رسول خدا مرا دستور داده است تا وصایا و آنچه را که تحویل من داده بود، نزد تو قرار دهم .
و همچنین حضرت رسول صلوات اللّه علیه فرمود: به تو بگویم که تو نیز در آخرین لحظات عمرت ، باید این وصایاى امامت را، به برادرت حسین واگذار نمائى .
پس از آن امام علىّ صلوات اللّه علیه فرزندش حسین علیه السلام را مورد خطاب قرار داد و فرمود: رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله فرموده است که تو نیز بایستى در آخرین لحظات عمرت آن ها را به فرزندت امام سجّاد علیه السلام تحویل دهى .
و سپس دست علىّ بن الحسین زین العابدین علیه السلام را که کودکى خردسال بود گرفت ؛ و فرمود: جدّت رسول اللّه امر فرموده است که تو هم این وصایا را به فرزندت ، محمّد بن علىّ باقرالعلوم بسپارى ، و سلام رسول خدا و همچنین سلام مرا به او برسان .
و آن گاه پس از این سخنان ، دو مرتبه امام حسن مجتبى علیه السلام را مورد خطاب قرار داد؛ و فرمود:

  • و تو اى حسن ! ولىّ امر مسلمین بعد از من مى باشى ، و نیز ولىّ خون من خواهى بود.
  • لذا اگر خواسته باشى ، مى توانى قاتل مرا عفو نمائى
  • و یا این که او را قصاص کنى ، لیکن اگر خوستى قصاص نمائى متوجّه باش که تنها یک ضربت شمشیر، به جاى آن یک ضربتى که بر من وارد ساخت ، بر او وارد کنى .
  • و هنگامى که او ابن ملجم را کشتى ، جسدش را در کناسه کوفه که یکى از وادى هاى دوزخ مى باشد زیر خاک پنهانش کن .(1)

پی نوشت:

1-اصول کافى : ج 1، ص 297، ح 1 و 5 و 7، بحار الا نوار: ج 34، ص 322، به نقل از سلیم بن قیس ، با تفاوتى جزئى .

منبع:چهل داستان و چهل حدیث از امام علی علیه السلام، حجه الاسلام و المسلمین عبدالله صالحی
 

داستانهایی از امام علی علیه السلام: اهمیت کمک به همسر

مرحوم محدّث نورى و علاّمه مجلسى و دیگر بزرگان به نقل از حضرت امیرالمؤ منین امام علىّ علیه السلام آورده اند: 
روزى حضرت فاطمه زهراء سلام اللّه علیها مشغول پختن غذا بود، من نیز در تمیز کردن مقدارى عدس به او کمک مى کردم . در همین حال پیامبر اسلام صلّى اللّه علیه و آله وارد منزل شد؛ و پس از آن که فاطمه زهراء را کنار اجاق آتش مشغول پختن غذا دید؛ و نیز مرا در حال کمک به او مشاهده کرد، فرمود: 
اى ابوالحسن ! سخنم را گوش کن ؛ و توجّه داشته باش که من سخنى نمى گویم مگر آن که خداوند مرا به آن دستور داده باشد. 
سپس افزود:
  • هر مردى که همسرش را در اداره امور منزل ، یارى و کمک نماید، به تعداد هر موئى که در بدن دارد، ثواب یکسال عبادت نماز و روزه برایش ثبت مى گردد؛ و همچنین خداوند ثواب صابرین را به او عطا مى نماید. 
  • و هرکس همسر و عیال خود را در کارهاى مربوط به منزل کمک و مساعدت نماید و بر او منّت نگذارد، خداوند نام او را در لیست شهداء و صدّیقین ثبت مى نماید و ... . 
  • و سپس فرمود: بدان که یک ساعت خدمت در منزل ، بهتر از یک سال عبادت مستحبّى است . 
  • لذا هر مردى که بدون منّت به همسر خود خدمت کند، همانا او در سراى محشر بدون حساب داخل بهشت مى گردد. 
  • و خدمت به همسر، کفّاره گناهان کبیره مى باشد؛ و موجب خاموشى خشم و غضب خداوند و ازدیاد حسنات و ترفیع درجات خواهد بود. 
حضرت رسول صلّى اللّه علیه و آله ، در پایان فرمود:

اى ابوالحسن ! این را هم بدان که کسى به همسر و عائله خود کمک نمى کند مگر آن که نسبت به مبداء و معاد معتقد باشد و نیز هدفش ‍ جلب رضایت خداوند و سعادت دنیا و آخرت باشد.(1)


پی نوشت:

1-- مستدرک الوسائل : ج 13، ص 48، ح 2، جامع الا خبار ص 102، بحار الا نوار: ج 104، ص 132، ح 1؛ و حکایت بسیارى طولانى بود که به خلاصه نویسى ترجمه آن اکتفاء شد.

منبع:چهل داستان و چهل حدیث از امام علی علیه السلام، حجه الاسلام و المسلمین عبدالله صالحی

داستانهایی از امام علی علیه السلام: غم عیال و نجات آتش

روزى امیرالمؤ منین علىّ علیه السلام از منزل خارج شد؛ و در بین راه به سلمان فارسى برخورد نمود، به او خطاب نمود و اظهار داشت : اى سلمان ! در چه وضعیّتى به سر مى برى ؟ 
سلمان فارسى در جواب چنین پاسخ داد: در غم چهار موضوع به سر مى برم ؛ حضرت فرمود: آن چهار موضوع اندوهناک چیست ؟ 
سلمان گفت :
اوّل : همسر و عائله ام ، که از من طعام و دیگر مایحتاج زندگى رامى خواهد. 
دوّم : پروردگار متعال ، که باید مطیع و فرمان بر او باشم . 
سوّم : شیطان رجیم (رانده شده )، که هر لحظه سعى دارد مرا از مسیر حقّ، منحرف و دچار معصیت کند. 
چهارم : عزرائیل و ملک الموت ، که در انتظار گرفتن جان من است . 
امام علىّ علیه السلام فرمود: اى سلمان ! تو را بشارت دهم به مقامات عالى و فضائل والائى که در بهشت خواهى داشت ؛ چه این که من نیز روزى به ملاقات حضرت رسول صلّى اللّه علیه و آله رفتم ، آن حضرت به من فرمود: یا علىّ! در چه وضعیّتى هستى ؟ 
گفتم : در وضعیّت سختى به سر مى برم ؛ و براى همسر و دو فرزندم حسن و حسین علیهم السلام ناراحت هستم ؛ چرا که غیر از آب آشامیدنى چیز دیگرى در منزل نداریم .
حضرت رسول اکرم صلّى اللّه علیه و آله فرمود: یا علىّ! 
  • غم و ناراحتى مرد در جهت رفع مشکلات خانواده ، سبب نجات او از آتش ‍ دوزخ مى باشد. 
  • و مطیع و فرمان بر خدا بودن ، نیز وسیله رهائى انسان از آتش قهر و غضب الهى است . 
  • همچنین صبر بر مشکلات زندگى ، چون جهاد در راه خدا و بلکه افضل از شصت سال عبادت مستحبّى است . 
  • و نیز هر لحظه به یاد مرگ بودن ، کفّاره گناهان خواهد بود. 
و در ادامه فرمود:
یا علىّ! رزق و روزى و نیاز بندگان ، را خداوند متعال برآورده مى نماید، و غم و اندوه در این جهت سود و زیانى ندارد مگر ثواب و پاداش در پیشگاه خداوند مهربان . 
و در پایان حضرت رسول صلّى اللّه علیه و آله افزود:
بدان که مهم ترین غم ها، غَمْ داشتن ، براى عائله و خانواده است .(1)
 

پی نوشت:

1-جامع الاخبار: ص 91.

منبع:چهل داستان و چهل حدیث از امام علی علیه السلام، حجه الاسلام و المسلمین عبدالله صالحی

داستانهایی از امام علی علیه السلام: مالیات از کشاورزان

مصعب بن یزید انصارى گوید: 
حضرت امیرالمؤمنین علىّ علیه السلام مرا بر چهار شهر از شهرهاى مدائن ، نیابت و وکالت داد تا به امور مربوط به جمع آورى عوارض و مالیات اموال اهالى آن چهار شهر بپردازم . 
و حضرت کیفیّت و کمیّت گرفتن مالیات را به شرح ذیل تنظیم نمود و سپس مرا به آن دیار فرستاد. 
آن دستورالعمل به این شرح مى باشد:
در صورتى که زمین کشاورزى از نهرهاى دجله ، ملک ، فرات و یا جوى ، بهره بردارى و آبیارى شود: 
  • مقدار مساحت هر جریب زمینى که کشت و برداشت آن خوب و مرغوب باشد، یک درهم و نیم مالیات خواهد بود. 
  • چنانچه کشت و برداشت از زمین متوسّط باشد، از هر جریب آن ، یک درهم مالیات باید گرفته شود. 
  • اگر کشت و برداشت از آن زمین کم و ناچیز بود، باید دو سوّم درهم مالیات دریافت گردد. 
  • مقدار مساحت هر جریب زمینى که باغستان مُوْ درخت انگور باشد، ده درهم مالیات بابت آن باید پرداخت شود. 
  • مقدار مساحت هر جریب زمینى که نخلستان درخت خرما باشد، نیز ده درهم مالیات آن خواهد بود. 
  • اگر مقدار مساحت هر جریب زمین باغ از درختان مختلف باشد، نیز ده درهم مالیات باید دریافت گردد. 
  • تبصرة : هر نوع درختى که در کنار معابر و جادّه ها و نهرها وجود دارد به آن ها مالیات تعلّق نمى گیرد. 
همچنین امام علىّ علیه السلام دستور فرمود: 
  • هر کشاورز و دهقانى که مَرکَب قاطر دارد و نیز انگشتر طلا به دست مى کند، از هر نفر بایستى چهل و هشت درهم مالیات و جریمه دریافت شود. 
  • و نیز حضرت دستور فرمود: هر کاسب و تاجرى که در آن دیار مشغول کسب و کار مى باشد و داراى درآمدى است ، باید هر نفر بیست و چهار درهم به عنوان مالیات پرداخت نماید. 
  • و افراد ضعیف و کم درآمد، هر نفر دوازده درهم باید سهم مالیات خود را بپردازند. 
مصعب گوید: مالیات سالیانه ، جمعا مبلغ هیجده میلیون درهم بود که تحویل امام علىّ بن ابى طالب علیه السلام مى دادم .(1)

پی نوشت:

1-تهذیب الا حکام : ج 4، ص 116، ح 343، استبصار : ج 2، ص 53 ح ، 178.

منبع:چهل داستان و چهل حدیث از امام علی علیه السلام، حجه الاسلام و المسلمین عبدالله صالحی